Antoni Durski-Trzaska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Durski-Trzaska
Ilustracja
pułkownik pułkownik
Data urodzenia 21 listopada 1895
Data i miejsce śmierci 16 maja 1982
Lailly-en-Val
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Szwoleżerów
10 Brygada Kawalerii
4 Dywizja Piechoty
15 Dywizja Piechoty
Stanowiska dowódca pułku kawalerii
dowódca brygady kawalerii
dowódca piechoty dywizyjnej
II dowódca piechoty dywizyjnej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Lwa Białego III Klasy (Czechosłowacja) Krzyż Wojenny Czechosłowacki Krzyż Komandorski Węgierskiego Orderu Zasługi (wojskowy)
Oficerowie polscy w niewoli niemieckiej. Oflag Colditz. Od prawej: płk Antoni Durski-Trzaska, płk Mieczysław Mozdyniewicz, adm. Józef Unrug, gen. Tadeusz Piskor, płk Władysław Smolarski, kmdr Marian Majewski

Antoni Durski-Trzaska[1] (ur. 21 listopada 1895, zm. 16 maja 1982 w Lailly-en-Val we Francji) – pułkownik Wojska Polskiego. Prezydent RP na Uchodźstwie August Zaleski mianował go generałem brygady ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1966 roku w korpusie generałów[2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Antoni Durski-Trzaska był synem Karola, marszałka polnego porucznika cesarskiej i królewskiej armii i generała broni Wojska Polskiego oraz Anny z Edlbacherów[4]. Był kuzynem pułkownika Zygmunta Durskiego.

W czasie I wojny światowej, w okresie od sierpnia 1914 roku do lipca 1917 roku, pełnił służbę w Legionach Polskich. Między innymi dowodził 4 baterią 1 pułku artylerii.

13 grudnia 1918 został przydzielony do Adiutantury Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego[5]. Następnie dowodził baterią zapasową 1 pułku artylerii polowej Legionów. W czerwcu 1919 roku skierowany został na I Kurs Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie. W listopadzie 1919 roku objął dowództwo IX Dywizjonu Artylerii Konnej. W listopadzie 1921 roku rozpoczął naukę na Kursie Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. We wrześniu następnego roku, po ukończeniu kursu, przydzielony został do Oddziału I Sztabu Generalnego[6][7].

W okresie od kwietnia 1923 roku do kwietnia 1926 roku był attaché wojskowym w Pradze. W lipcu 1926 roku przeniesiony został z dyspozycji szefa Sztabu Generalnego do 1 dywizjonu artylerii konnej w Warszawie na stanowisko dowódcy dywizjonu[8]. Trzy lata później, w lipcu 1929 roku, obowiązki dowódcy dywizjonu przekazał majorowi dyplomowanemu Stefanowi Brzeszczyńskiemu, a sam objął stanowisko szefa sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I w Warszawie[9]. W październiku 1931 roku wyznaczony został na stanowisko dowódcy 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego w Warszawie i przeniesiony z korpusu oficerów artylerii do korpusu oficerów kawalerii[10].

W maju 1937 roku objął dowództwo 10 Brygady Kawalerii w Rzeszowie. W czasie podpisania nominacji na stanowisko dowódcy brygady przebywał w szpitalu po zabiegu trepanacji. Ciężar przeformowania brygady w jednostkę pancerno-motorową spadł na barki szefa sztabu, mjr. dypl. Franciszka Skibińskiego. Wymieniony oficer w swoich wspomnieniach Ułańska młodość, wydanych w 1989, wydał negatywną opinię o swoim ówczesnym przełożonym, jako dowódcy wielkiej jednostki i stwierdził, że został pozbawiony dowództwa przez marszałka Śmigłego-Rydza. 24 października 1938 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 4 Dywizji Piechoty w Toruniu[11][12]. Przekazanie obowiązków dowódcy brygady miało miejsce 30 października 1938 roku w Bielsku po zakończeniu akcji zaolziańskiej.

W 1939 roku został wyznaczony na stanowisko II dowódcy piechoty dywizyjnej 15 Dywizji Piechoty w Bydgoszczy. Po kampanii wrześniowej przebywał w niemieckiej niewoli. Po uwolnieniu osiedlił się we Francji.

Prezydent RP August Zaleski mianował go generałem brygady ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1966 roku w korpusie generałów[2][3]. Zmarł 16 maja 1982 roku w Lailly-en-Val[2].

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • chorąży – 21 października 1914;
  • podporucznik – 30 stycznia 1915;
  • porucznik – 1 grudnia 1915;
  • kapitan – 13 grudnia 1918[13];
  • major;
  • podpułkownik – zweryfikowany 3 maja 1922 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów artylerii;
  • pułkownik – 1 stycznia 1928 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 2. lokatą w korpusie oficerów artylerii, w październiku 1931 przeniesiony do korpusu oficerów kawalerii z zachowaniem starszeństwa z dniem 1 stycznia 1928 i 2,4 lokatą;
  • generał brygady – 11 listopada 1966.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W Roczniku Oficerskim z 1932, s. 139, 625 figuruje jako Antoni Durski-Trzasko.
  2. a b c Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 89.
  3. a b Dembiński 1969 ↓, s. 1, awans został ogłoszony w Dzienniku Personalnym GISZ nr 22 z 1967 roku.
  4. Stawecki 1994 ↓, s. 106.
  5. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 2 z 12 stycznia 1919 r., poz. 98.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 16 września 1922 roku, s. 721.
  7. Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 89 wg autorów w okresie od listopada 1922 roku do kwietnia 1923 roku pełnił służbę w Oddziale II SG.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 29 z 26 lipca 1926 r.
  9. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 6 lipca 1929 r.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 r.
  11. Pułkownicy kawalerii, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1. Wykaz został sporządzony w lutym 1939 roku i zawierał dane o pułkownikach kawalerii będące podstawą przeprowadzenia wyboru na stopień generała brygady. Spośród czternastu pułkowników kawalerii umieszczonych w wykazie tylko Piotr Skuratowicz został mianowany generałem brygady ze starszeństwem z 19 marca 1939 roku. Dziewięciu kandydatom do stopnia generalskiego zarzucono „brak dowodzenia” wielką jednostką kawalerii.
  12. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego tom 29, Fundacja CDCN, Kraków 2006, ​ISBN 978-83-7188-899-1​, s 126, 531.
  13. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 14 z 30 grudnia 1918 r., poz. 420.
  14. M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 143.
  15. Dekoracja attaché pol. w Pradze. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 62 z 17 marca 1926. 
  16. Dziennik Personalny MSWojsk Nr 2/1931, s. 68

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]