Antoni Jakubski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Władysław Jakubski
podpułkownik dyplomowany piechoty podpułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1885
Lwów
Data i miejsce śmierci 20 maja 1962
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 19141940
Siły zbrojne Legiony Polskie,
Wojsko Polskie
Jednostki 6 Pułk Piechoty,
2 Dywizja Litewsko-Białoruska,
5 Armia
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Komandor Orderu Świętego Sawy

Antoni Władysław Jakubski (ur. 28 marca 1885 we Lwowie, zm. 20 maja 1962 w Londynie), polski zoolog, profesor Uniwersytetu w Poznaniu, podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, członek Naczelnej Komendy Obrony Lwowa w listopadzie 1918 roku[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował zoologię pod kierunkiem prof. Józefa Nusbaum-Hilarowicza na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1909–1910 odbył wyprawę do Afryki Wschodniej. Był pierwszym Polakiem, który 13 marca 1910 r. zdobył (i następnie opisał) Kilimandżaro wraz z jego najwyższym szczytem Kibo. Pieszo przeszedł ówczesną Tanganikę od Oceanu Indyjskiego do jezior Niasa i Rukwa oraz częściowo Kenię (obecnie państwa Tanzania i Kenia). Głównym celem wyprawy Jakubskiego było badanie fauny jeziora Niasa i Rukwa. W 1917 habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim.

W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich w 6 pułku piechoty[2]. W listopadzie 1918 r. brał udział w polsko-ukraińskich walkach o Lwów jako II szef sztabu. 26 lipca 1920 roku został szefem sztabu 2 Dywizji Litewsko–Białoruskiej. 12 sierpnia 1920 roku został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza 5 Armii[3].

25 października 1921 r. został przeniesiony do rezerwy. W rezerwie posiadał przydział do 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu. Został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy piechoty[4][5]. W 1934 r. pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Poznań Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VII[6].

Został profesorem w Poznaniu. Był jednym z organizatorów polskich morskich badań biologicznych – w 1923 zorganizował Morskie Laboratorium Rybackie w Helu.

8 listopada 1939 r. został aresztowany przez słowacką straż graniczną i przekazany Niemcom. Przebywał w więzieniach w Komańczy, Sanoku, Tarnowie i na Montelupich w Krakowie. 30 sierpnia 1940 r. został więźniem KL Auschwitz, w którym otrzymał numer 3385. 4 grudnia 1944 r. został przewieziony do KL Mauthausen, w którym otrzymał numer 112.138. 5 maja 1945 r. został uwolniony przez armię amerykańską. W czerwcu 1945 roku został przyjęty do II Korpusu Polskiego i przydzielony do 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej w Maceracie na stanowisko szefa oświaty.

Po wojnie osiadł w Londynie. Pracował m.in. w British Museum. Członek-założyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Był także współzałożycielem Koła Lwowian w Londynie[7].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Prace[edytuj | edytuj kod]

Jakubski zajmował się m.in. zoogeografią, anatomią porównawczą i historią zoologii. Niektóre z jego prac[11]:

  • W krainach słońca, 1914 – relacja z podróży do Afryki;
  • Czerwiec polski, 1934 – monografia czerwca polskiego;
  • Bibliografia fauny polskiej do roku 1880 (z M. Dyrdowską), 1928.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918-1919, t. I, Warszawa 2010, s. 35.
  2. Lista starszeństwa oficerów Legjonów Polskich. Warszawa: 1917, s. 8. [dostęp 2015-05-14].
  3. Nad Wisłą i Wkrą 1928 ↓, s. 70.
  4. Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922, s. 103. [dostęp 2015-05-14].
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 237, 467.
  6. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 7, 976.
  7. Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 2 (3), s. 69, Listopada 1962. Koło Lwowian w Londynie. 
  8. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592
  9. a b c Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 447.
  10. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314)
  11. Jakubski, Antoni Władysław, Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, 5, Warsaw: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965, pp. 184.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
  • Antoni Gąsiorowski, Jerzy Topolski [red.]: Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 279. ISBN 83-01-02722-3.
  • Władysław Sikorski: Nad Wisłą i Wkrą. Studium z polsko-rosyjskiej wojny 1920 roku. Lwów: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1928. ISBN 83-85028-15-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]