Antoni Kazimierz Ostrowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Kazimierz Ostrowski
prymas Polski i Litwy
Ilustracja
portret pędzla Łukasza Smuglewicza z 1777 roku
Herb Antoni Kazimierz Ostrowski
Kraj działania  I Rzeczpospolita
Data i miejsce urodzenia 31 marca 1713
Ostrów koło Magnuszewa
Data śmierci 26 sierpnia 1784
arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1777 - 1784
Prymas Polski
Okres sprawowania 1777 - 1784
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1736[1]
Nominacja biskupia 9 kwietnia 1753[1]
Sakra biskupia 2 czerwca 1753
Odznaczenia
Order Orła Białego Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)

Antoni Kazimierz Ostrowski herbu Grzymała, (ur. 31 marca 1713[1] w Ostrowie koło Magnuszewa[2] – zm. 26 sierpnia 1784[3]) – arcybiskup gnieźnieński, a wcześniej biskup włocławski (1763-1776), konsyliarz Rady Nieustającej w 1775 roku[4], opat komendatoryjny tyniecki i lądzki w 1782 roku[5], kanonik łucki w 1737 roku, pleban goszczyński, proboszcz mniszewski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Ludwika chorążego pancernego i Katarzyny ze Służewskich. Uczył się w Górze, i Drohiczynie, później w seminarium misjonarzy w Warszawie[6]. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1736 roku. Szybko zdobył zaufanie biskupów krakowskich: Jana Aleksandra Lipskiego i Andrzeja Stanisława Załuskiego.

Sakrę biskupią otrzymał 2 czerwca 1753 zostając biskupem inflanckim, a następnie kujawskim. Dnia 2 października 1758 został biskupem koadiutorem Włocławka[7]. Biskupem ordynariuszem został 17 września 1763[8].

Był członkiem konfederacji Czartoryskich w 1764 roku[9]. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego[10]. W 1764 roku na sejmie koronacyjnym wyznaczony do komisji do compositio inter status[11].

Za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego był powolnym narzędziem Rosji. W 1764 roku został wyznaczony senatorem rezydentem[12]. Był członkiem konfederacji radomskiej 1767 roku[13]. 23 października 1767 roku wszedł w skład delegacji Sejmu, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju Rzeczypospolitej[14]. Na Sejmie Rozbiorowym (1773-1775) odegrał dużą rolę jako prezes delegacji, traktującej z mocarstwami ościennymi. Pobierał jurgielt z ambasady rosyjskiej w wysokości 1 500 czerwonych złotych w 1775 roku. Suma ta stanowiła połowę rocznej pensji pobranej od Rosjan w 1778 roku[15].

18 września 1773 roku podpisał traktaty cesji przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów ziem zagarniętych przez Rosję, Prusy i Austrię w I rozbiorze Polski[16].

Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 roku[17]

23 czerwca 1777 został arcybiskupem gnieźnieńskim[3] i sprawował ten urząd aż do śmierci. Rozwijał na tym stanowisku energiczną działalność, stworzył sufraganię łowicką, odrestaurował pałac warszawski, podniósł gospodarkę w dobrach arcybiskupich, wybudował kilka kościołów, równocześnie występował w życiu politycznemu na sejmach i w Radzie Nieustającej.

Jeden z dwóch kartuszy z jego herbem wisi w kościele pw. Świętego Ignacego Loyoli w Gdańsku na Starych Szkotach. W tym kościele był konsekratorem.

W 1758 odznaczony Orderem Orła Białego, kawaler Orderu Świętego Stanisława[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 435. (łac.)
  2. Michał Kowalski, Dzieje Mniszewa, Warszawa 1984, s. 17.
  3. a b Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 226. (łac.)
  4. Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 86.
  5. Kolęda warszawska na rok 1782, [b.n.s].
  6. Michał Kowalski, Dzieje Mniszewa, Warszawa 1984, s. 17.
  7. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 445. (łac.)
  8. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 444. (łac.)
  9. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 90.
  10. Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 259.
  11. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1850, s. 150.
  12. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 169.
  13. Korwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 226.
  14. Volumina Legum t. VII, Petersburg 1860, s. 244-248.
  15. Gazeta Rządowa nr 53, 23 sierpnia 1794, s. 213.
  16. Volumina Legum t. VIII, Petersburg 1860, s. 20-48.
  17. Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527.
  18. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 192.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]