Antoni Ludwiczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Antoni Ludwiczak
ks. Antoni Ludwiczak
ks. Antoni Ludwiczak
Data i miejsce urodzenia 16 maja 1878
Kostrzyn Wielkopolski
Data i miejsce śmierci 17 czerwca 1942
Hartheim
proboszcz
Okres sprawowania
poseł
Okres sprawowania 1919-1921
Wyznanie rzymskokatolickie
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Wawrzyn Akademicki

Antoni Ludwiczak (ur. 16 maja 1878 w Kostrzynie Wielkopolskim, zm. 17 czerwca 1942 w Hartheim k. Linzu) – polski duchowny katolicki, bibliotekarz, działacz społeczny, męczennik.

Budynek przy ul. ks. Antoniego Ludwiczaka w Gnieźnie, w okresie II RP pierwszy w Polsce Uniwersytet Ludowy

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Jana i Salomei z domu Pawela[1]. Absolwent Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu oraz seminarium duchownego w Gnieźnie i Poznaniu. Był członkiem Ligi Narodowej po 1900 roku[2]. Założyciel konspiracyjnego Towarzystwa Tomasza Zana. Proboszcz parafii w Chełmcach k. Inowrocławia. Działacz i wieloletni prezes Towarzystwa Czytelni Ludowych. Członek zwyczajny Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był delegatem na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu w 1918 roku[3]. Przewodniczący Warmińskiego Komitetu Plebiscytowego (od kwietnia 1920). Założył pierwszy w Polsce uniwersytet ludowy (1921) w Dalkach (obecnie dzielnica Gniezna). Prezes Narodowego Stronnictwa Ludowego (1919). Poseł na Sejm Ustawodawczy w latach 1919–1921. Był członkiem klubu Narodowego Zjednoczenia Ludowego[4]. Aresztowany przez funkcjonariuszy Gestapo w listopadzie 1939. Więzień niemieckich obozów koncentracyjnych w Stutthofie, Sachsenhausen i Dachau. Zginął w komorze gazowej w austriackim Hartheim. Jego imieniem nazwano ulicę na osiedlu Dalki w Gnieźnie.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Gniezno. Tablica upamiętniająca ks. Antoniego Ludwiczaka

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny, tom XVIII, 1973, ss. 93–94.
  • « 0twarcie Uniwersytetu Ludowego w Dalkach ». LECH - GAZETA GNIEŹNIEŃSKA. Dziennik urzędowy miasta Gniezna (6 paźdz. 1921).
  • Zbigniew Franciszek Wysocki, Uniwersytet ludowy w Dalkach w latach 1921-1939. Praca magisterska pisana na Seminarium Historii Kultury pod kierunkiem prof. dr hab. Jerzego Kłoczowskiego. Lublin 1986.
  • Jan Sobański, « Działalność pedagogiczna Księdza Antoniego Ludwiczaka w Uniwersytecie Ludowym w Dalkach », Rocznik Muzeum Narodowego Rolnictwa w Szreniawie, tom 19, Poznań 1993, ss. 219–229.
  • Przegląd Oświatowy. Miesięcznik Tow. Czytelni Ludowych w Poznaniu poświęcony sprawom oświatowym i kulturalnym pod redakcją Ks Antoniego Ludwiczaka. Poznań, Nakładem Czytelni Ludowych w Poznaniu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W. Szafrański, Witalis Ludwiczak - prawnik z olimpijskim paszportem, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2004, s. 7 ​ISBN 8371772351
  2. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 578.
  3. Dziennik Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu w grudniu 1918, Poznań 1918, s. 107.
  4. Tadeusz Rzepecki, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 1919, Poznań 1920, s. 286.
  5. Biblioteka Sejmowa- Parlamentarzyści II RP.[dostęp 2014-08-11]