Antoni Milwid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Antoni Milwid
Data i miejsce urodzenia ok. 1755
Stawianki k. Wiłkomierza, Litwa
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 24 grudnia 1837
Czerwińsk nad Wisłą
Instrumenty organy
Gatunki muzyka poważna, muzyka barokowa, muzyka klasycystyczna
Zawód kompozytor, organista, kapelmistrz

Antoni Milwid także Mielwid, Melwid, Milewicz (ur. ok. 1755 w Stawiankach k. Wiłkomierza na Litwie, zm. 24 grudnia 1837 w Czerwińsku nad Wisłą)[1]polski kompozytor, organista i kapelmistrz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był członkiem i prawdopodobnie kapelmistrzem kapeli kościelnej przy klasztorze Kanoników Regularnych Laterańskich w Czerwińsku nad Wisłą. Brak danych o jego życiu. Możliwe że był nauczycielem Józefa Kazimierza Piotrowskiego (1817–1873), organisty i kompozytora działającego w Kościele Wizytek w Warszawie. Zdaniem niektórych muzykologów[a] Milwid jest tożsamy z Antonim Milewiczem[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Komponował głównie dla kapeli kościelnej utwory na głosy solowe z towarzyszeniem orkiestry[3]. Jego muzyka ma niezwykle liryczny charakter[1]. Można w niej też wyraźnie dostrzec elementy narodowościowe, głównie w postaci linii melodycznych zaczerpniętych z polskich tańców (polonez, mazurek), kolęd i tradycyjnych pieśni kościelnych[1]. Jego muzyka sakralna ma cechy charakterystyczne dla barokowego stylu neapolitańskiego z elementami stylistyki klasycystycznej[1][3]. W kantacie Semper mi Jesu stosuje techniki typowo barokowe, ale już w cyklu dwunastu kantat Sub tuum praesidium pojawiają się elementy wczesnoklasycystyczne, najwyraźniej pod wpływem formy sonatowej. Elementy te występują również w mszach Milwida i są zintegrowane ze stylem galant[1].

W zbiorach archiwum i biblioteki klasztoru w Czerwińsku nad Wisłą (obecnie księży salezjanów) zachowało się 11 utworów religijnych sygnowanych nazwiskiem Milwida oraz 10 prawdopodobnie pisanych jego ręką. Utwory te często są mu przypisywane, głównie ze względu na zastosowanie charakterystycznej obsady. W większości kompozycje te zachowały się w stanie niekompletnym, często bez stron tytułowych[2].

Kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2]}

Utwory świeckie[edytuj | edytuj kod]

  • Symfonia b-moll „Bieda ruska” (zaginiona)[b]
  • Symfonia C-dur[c]

Utwory religijne[edytuj | edytuj kod]

  • Aria in C De Nomine Jesu „Semper mi Jesu” na sopran, skrzypce i organy
  • Litania in C na sopran, bas, 2 skrzypiec, klarnet, 2 rogi i organy
  • 7 mszy
    • 4 Missae in Dis na sopran, bas, 2 skrzypiec, 2 klarnety, 2 rogi i organy
    • Missa in D na sopran, bas, 2 skrzypiec, klarnet, 2 rogi i organy
    • Missa in D na sopran, bas, 2 skrzypiec, 2 klarnety, 2 clarini i organy
    • Missa in D na sopran, bas, 2 skrzypiec, 2 klarnety, 2 clarini i organy (zach. we fragmentach)
  • cykl 12 kantat Sub tuum praesidium na sopran, bas, 2 skrzypiec, flet, klarnet i organy
  • Vespere in D na sopran, bas, 2 skrzypiec, 2 klarnety, 2 rogi i organy (zach. we fragmentach)

Utwory religijne przypisywane Milwidowi[edytuj | edytuj kod]

  • 6 mszy
  • 2 litanie
    • Litania in F
    • Litania de BVM in D)
  • psalm Dixit Dominus
  • offertorium O gloriosa virginum

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Taka jest opinia m.in. Tadeusza Maciejewskiego[2], Zygmunta Szweykowskiego[1] i Andrzeja Chodkowskiego[3].
  2. Symfonia zaginiona, znana jedynie z opisu Aleksandra Polińskiego, który podał także jej tytuł Bieda ruska. Składała się ona z 4 części (Allegro, Dumka, Menuet, Finał). Była wykonana we Lwowie 26 października 1910, z okazji przypadającej w tym roku 100. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina[2].
  3. Kompozycja przekomponowana przez Jana Krenza, który dokomponował pozostałe części i wydał jako A.M. – J. Krenz Sinfonia concertante per oboe et orchestra, Kraków, 1952[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Szweykowski 2004 ↓.
  2. a b c d e f Stachel 2000 ↓, s. 274.
  3. a b c Chodkowski 1995 ↓, s. 560.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Irena Stachel: Milwid, Mielwid, Melwid, Antoni. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 6: M część biograficzna. Kraków: PWM, 2000, s. 273-275. ISBN 83-224-0656-8. (pol.)
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Zygmunt M. Szweykowski: Milwid [Milewicz], Antoni. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. M. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]