Antwerpia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Belgii. Zobacz też: inne znaczenia.
Antwerpia
Antwerpia
Herb Flaga
Herb Antwerpii Flaga Antwerpii
Państwo  Belgia
Prowincja Flag of Antwerp.svg Antwerpia
Burmistrz Patrick Janssens
Powierzchnia 204,51 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

483 505
2364 os./km²
Nr kierunkowy 03
Kod pocztowy 2000
Plan Antwerpii
Plan Antwerpii
Położenie na mapie prowincji Antwerpia
Mapa lokalizacyjna prowincji Antwerpia
Antwerpia
Antwerpia
Położenie na mapie Belgii
Mapa lokalizacyjna Belgii
Antwerpia
Antwerpia
Ziemia 51°13′N 4°23′E/51,216667 4,383333Na mapach: 51°13′N 4°23′E/51,216667 4,383333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Antwerpia w Wikisłowniku
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Panorama miasta z katedrą
Stacja kolejowa
Zamek Het Steen

Antwerpia (flam. Antwerpen, wym. [ˈɑntˌʋɛrpə(n)]; fr. Anvers, wym. [ɑ̃vɛʁs]) – miasto w północnej Belgii (Flandria), położone nad Skaldą. Miasto wraz z Berchem, Berendrecht-Zandvliet-Lillo, Borgerhout, Deurne, Ekeren, Hoboken, Merksem, Wilrijk tworzy aglomerację.

W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży[1].

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Centrum przemysłowe, handlowe, finansowe i naukowe, m.in. uniwersytetu (w 2003 roku połączyły się trzy niezależne instytucje o randze uniwersyteckiej), Akademia Sztuk Pięknych, Konserwatorium Królewskie, Instytut Medycyny Tropikalnej, Akademia Morska. Siedziba 40 banków, wielu towarzystw ubezpieczeniowych, spółek akcyjnych, giełdy. W mieście działa polski konsulat honorowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • pierwsze dane o Antwerpii z VIII wieku
  • prawa miejskie od 1291
  • w XVI wieku najważniejsze i najbogatsze handlowe miasto Europy
  • rok 1531 – założenie pierwszej na świecie giełdy
  • rok 1605 (XVII w.) – pierwsze czasopismo tygodniowe z nowinkami polityczno-handlowymi
  • Akademia Sztuk Pięknych zał. w 1663 r.
  • od połowy XVII wieku do roku 1870 walki religijne
  • regres rozwoju miasta i jego ponowny rozwój po pogłębieniu Skaldy i utworzeniu połączenia z Mozą za pomocą Kanału Alberta
  • w XIX wieku wybudowano port wojenny i twierdzę
  • w 1920 roku w mieście odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie.
  • 4 września 1944 miasto zostało wyzwolone spod okupacji niemieckiej. W ostatnich miesiącach wojny port w Antwerpii odegrał kluczową rolę w transporcie zaopatrzenia dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Z tego powodu był celem dla niemieckich pocisków V-1 i V-2.

Do XV wieku[edytuj | edytuj kod]

Dzięki wykopaliskom wiadomo, że zakole rzeki tak jak wiele miast flamandzkich było zamieszkiwane już w czasach romańskich czyli w II i III wieku. Antwerpia wyrosła z dwóch osad: aanwerp i Caloes, położonych 500 metrów na południe. Fortyfikacja została zbudowana w VII wieku. W tym samym czasie rozpoczęła się też chrystianizacja tego obszaru. W IX wieku Antwerpia została częścią Lotaryngii.

Pod koniec X wieku Antwerpia została margrabiostwem (prowincją graniczną) Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Granicą była rzeka Skalda. Hrabstwo Flandrii leżało po drugiej stronie rzeki. W XII wieku Święty Norbert ufundował opactwo świętego Michała w Caloes. Kanonicy z małego kościoła, który znajdował się w Caloes przenieśli się na północ i utworzyli nową parafię w kaplicy Naszej Pani, która z czasem została przekształcona w katedrę.

Miasto, które należało wówczas do księstwa Brabancji rozwijało się dość szybko. W XIV wieku Antwerpia stała się najważniejszym centrum handlowym i finansowym zachodniej Europy – zyskała ona tę reputację głównie dzięki portowi morskiemu i wełnie.

W 1356 roku miasto zostało włączone do hrabstwa Flandrii i przez to straciło wiele przywilejów, przeważnie na korzyść Brugii. Pięćdziesiąt lat później fortuna się odwróciła i rozpoczęła się złota era dla Antwerpii – stała się ona ważnym centrum ówczesnego świata. Miasto było centrum handlowym i kulturalnym. najbardziej znane osobistości tej epoki to malarze Quinten Metsys i Pieter Bruegel, drukarz Christophe Plantin, humaniści i naukowcy: Justus Lipsius, Merkator, Rembert Dodoens i Abraham Ortelius.

XVI-XXI wiek[edytuj | edytuj kod]

Jednakże druga połowa XVI wieku to polityczno-religijno walka pomiędzy protestantami z północy i katolicką Hiszpanią. Mamy wtedy do czynienia z ikonoklazmem (1566), Hiszpańską Furią (1576) i ostatecznie upadkiem Antwerpii (1585). Po upadku miasta, znalazło się ono ponownie pod rządami Filipa II i północne Niderlandy zamknęły rzekę Skaldę. Z ekonomicznego punktu widzenia była to klęska. Co więcej nie tylko protestanci opuścili miasto, ale także handlarze i elita intelektualna. Miasto, które w 1570 liczyło 100000 mieszkańców, w 1590 miało ich tylko 40000.

Jednakże miasto rozwijało się kulturalnie do połowy XVII wieku, dzięki malarzom taki jak Rubens, Antoon van Dyck, Jacob Jordaens i Dawid Teniers, rzeźbiarskim rodzinom Quellinów i Verbrugghenów, drukarzom takim jak Jan Moretus, itd.

Niewiele działo się pomiędzy rokiem 1650 i XIX stuleciem – rzeka Skalda pozostawała ciągle zamknięta i Antwerpia stała się prowincjonalnym miasteczkiem. Pod rządami Austrii (1715-1792) Józef II próbował siłą uwolnić rzekę, ale plan się nie powiódł. W 1795, pod okupacją francuską, udało się uwolnić rzekę, ale statki natknęły się na angielską blokadę, ponieważ Napoleon Bonaparte uważał port w Antwerpii za pistolet wymierzony w serce Anglii. Choć prawdą było że w tym okresie miasto posiadało dość nowoczesny jak na tamte czasy port, w tym samym czasie kulturalne dziedzictwo było rozgrabiane i niszczone jak nigdy przedtem. Planowano nawet zburzyć katedrę.

Po porażce Napoleona pod Waterloo (1815), Antwerpia na krótko została przyłączona do Północnych Niderlandów i cieszyła się dobrą passą aż do rewolucji belgijskiej w (1830) roku i ponownego zamknięcia Skaldy. Ostatecznie rzeka została otwarta w 1863 roku. Wtedy rozpoczął się trzeci dobry okres dla miasta. Ponowny rozwój ekonomiczny spowodował także rozwój kulturalny i wzrost międzynarodowego znaczenia miasta. W 1993 roku Antwerpia została wybrana Europejską Stolicą Kultury.

Podczas II wojny światowej Antwerpia została wyzwolona 4 września 1944 przez oddziały brytyjskie. Wraz z miastem został zdobyty wielki port w nieuszkodzonym stanie. Po wyparciu oddziałów niemieckich z ujścia Skaldy i otworzeniu drogi do portu, miasto stało się ważnym centrum zaopatrzeniowym dla sił alianckich w Europie Zachodniej. Jako takie było celem ataków rakiet V-2 (w miasto trafiło ponad 1600 tych rakiet, około 50% z wszystkich wystrzelonych które dotarły do celów) i pocisków V-1. Miasto było również celem nieudanej niemieckiej ofensywy w Ardenach w grudniu 1944.

Zabytki i turystyka[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ewolucja ludności Antwerpii[2]
Rok Ludność
1699 67 000
1755 42 000
2006 461 496

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Jest to największe miasto portowe tego kraju i drugie po Rotterdamie miasto portowe Europy z łącznym przeładunkiem 110 mln ton rocznie, gł. ropa naftowa i rudy metali; kompleks rafinerii, hut. Antwerpia jest największym w świecie ośrodkiem szlifierstwa diamentów (np. na Pelikaanstraat). Ważny ośrodek przemysłowy m.in. do 2010 istniały zakłady General Motors (produkcja m.in. modelu Opel Astra) i Forda, produkcja silników okrętowych, nawozów sztucznych, maszyn, hutnictwo miedzi.

Fragment zniszczeń dokonanych za pomocą rakiety V2 podczas II wojny światowej w Antwerpii
Antwerpia
Rynek miasta

Transport[edytuj | edytuj kod]

Wielki węzeł drogowy (A1, A12, A13, A14), kolejowy, morski i lotniczy (międzynarodowy port lotniczy). Sześciopasmowa obwodnica otacza większość centrum miasta i przebiega przez mieszkalne dzielnice Antwerpii.

Znane osoby[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. UniaEuropejska.org: Europejskie stolice roku 2011
  2. Dane dla lat 1699 i 1755 za: Pierre Chaunu: Cywilizacja wieku Oświecenia. Warszawa: PIW, 1993, s. 401. ISBN 83-06-02339-0.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]