Antykwa renesansowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Antykwa renesansowa (ang. old-style, humanist) – rodzaj humanistycznego pisma antykwowego cechujący się elegancją i czytelnością – jego forma nie zakłóca odbioru czytanej treści.

Historia[edytuj]

Claude Garamond – twórca tzw. francuskiej antykwy renesansowej

Antykwy renesansowe powstały jeszcze w XIV w. w skryptoriach w północnej Italii, rozwinęły się w dwóch następnych stuleciach, a w 1465 r. utworzono na ich podstawie czcionkę drukarską[1]. Najwcześniejszym zachowanym krojem jest Garamond, autorstwa Claude'a Garamonda, powstały w latach 30. XVI w. w Paryżu i początkowo wycinany w formie drewnianych stempli[2]. Inne repliki XV-wiecznych czcionek są tylko przypuszczalnymi rekonstrukcjami. W Polsce wzory wczesnoweneckie przejęli m.in. Florian Ungler (1513) oraz Hieronim Wietor (1518)[3]. Omawiane antykwy stały się ważnym punktem odniesienia dla typografii przez następne pięć wieków. W XX w. podjęto próby ich rekonstrukcji, wśród których można wymienić takie jak:

Twórcami antykw renesansowych byli m.in.: Claude Garamond, Robert Granjon, Francesco Griffo, Nicolas Jenson, Aldus Manutius, Christophe Plantin, Geoffroy Tory[5].

Cechy[edytuj]

Swoimi kształtami omawiane antykwy nawiązują do estetyki renesansowej, a więc cechują się m.in. harmonią i lekkimi formami. Zawsze są dwuelementowe (o zrównoważonych proporcjach elementów cienkich i grubych) i posiadają szeryfy, zazwyczaj klinowe, a w małych literach ukośne. Dukt wyróżnia się cieniowaniem – lewoskośna oś litery wzorowana na ruchu narzędzia pisarskiego. Wczesnorenesansowe antykwy charakteryzują:

  • wystające szeryfy w majuskule (np. A, M),
  • wyraźne wydłużenia górne małych liter wystające ponad górną linię majuskuł,
  • pionowe nóżki liter,
  • niewielka wysokość x,
  • ukośna kreska w minuskulnym „e”.

Późnorenesansowe (od 1500 r.) antykwy charakteryzują się ponadto:

  • zanikającymi górnymi szeryfami,
  • poziomą kreską w minuskulnym „e”;
  • wyraźnie pochyloną w lewo osią litery „O”[6].

Przykładowe kroje[edytuj]

Garamond, Palatino, Mediewal, Membo, Sabon

Zastosowanie[edytuj]

Antykw renesansowych używa się z powodzeniem jako pism dziełowych ze względu na ich elegancję, wysoki stopień czytelności i odporność na niekorzystne warunki druku.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. R. Bringhurst, The Elements of Typographic Style, Vancouver 1997, s. 122-123.
  2. http://szablonykatemac.blox.pl/2011/11/Rodzaje-krojow-czcionek-i-fontow.html (dostęp: 14.06.2014)
  3. A. Tomaszewski, Leksykon pism drukarskich, Warszawa 1996, s. 32.
  4. R. Bringhurst, op. cit.
  5. Tyczkowski K., Lettera Magica, Łódź 2005, s. 22.
  6. Ibidem; R. Bringhurst, op.cit.

Bibliografia[edytuj]