Aparatura chemiczna (technika)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Technologia chemiczna
i inżynieria procesowa

ang. Chemical engineering
ros. Химическая технология
ShellMartinez-refi.jpg
Rys historyczny
Technologia chemiczna
Inżynieria chemiczna i procesowa
Aparatura chemiczna

Aparatura chemiczna (technika) – zespół aparatów i urządzeń (niekiedy również maszyn), stosowanych w przemyśle chemicznym i przetwórstwie (np. przetwórstwo ropy naftowej, owoców i warzyw, włókien naturalnych, sztucznych i syntetycznych) w czasie realizacji różnych procesów i operacji jednostkowych, będących elementami procesów produkcyjnych. Aparatura chemiczna jest projektowana z wykorzystaniem zasad inżynierii chemicznej i procesowej[1][a]

Rodzaje aparatury chemicznej (przykłady)[edytuj]

Zbiorniki gazu w Mineralölraffinerie Oberrhein (MiRO)
Reaktor chemiczny z mieszadłem CSTR (Continuous Stirred-Tank Reactor)
Półki dzwonowe kolumny rektyfikacyjnej
Filtr bębnowy – komora winidurowa
(Bundesarchiv Bild 183-72306-0001, 1960)
Operacja Aparatura[1]
Magazynowanie ciał stałych, cieczy i gazów silos, cysterna
Transport i dozowanie ciał stałych dźwignica, podajniki ciał stałych
Transport cieczy Pompa strumieniowa, pompa próżniowa
Sprężanie gazów sprężarka wyporowa, sprężarka wirowa
Rozdrabnianie kruszarka, młyn
Sortowanie, separacja, przesiewanie klasyfikator pneumatyczny (sortownik pneumatyczny),
klasyfikator hydrauliczny, (sortownik hydrauliczny), przesiewacz, sito, separatory
Mieszanie mieszalniki cieczy, mieszalniki ciał stałych
Rozdzielanie ciekłych układów niejednorodnych odstojniki-klarowniki (sedymentacja), filtr,
wirówka, hydrocyklon
Odpylanie i odkraplanie gazów komora pyłowa, odpylacz inercyjny, cyklon,
odpylacz filtracyjny, elektrofiltr, odpylacz mokry (skruber), odkraplacz, odemglacz
Wymiana cieplna regenerator ciepła, pompa ciepła
Odparowanie wyparka z cyrkulacją naturalną i wymuszoną, wyparka cienkowarstwowa;
bateria wyparna, wyparka płytowa wyparka mechaniczna
Krystalizacja krystalizatory z chłodzeniem, z odparowaniem rozpuszczalnika,
z reakcją chemiczną i wysalaniem, rekrystalizatory
Destylacja i rektyfikacja aparaty destylacyjne (destylatory),
aparaty rektyfikacyjne (kolumna rektyfikacyjna)
Absorpcja absorber (aparat absorpcyjny)
Adsorpcja i wymiana jonowa adsorber, wymiennik jonowy
Ługowanie i ekstrakcja ekstraktory
Suszenie suszarki: konwekcyjna, przeponowo-kontaktowa,
promiennikowa (radiacyjna), dielektryczna, mikrofalowa
Granulacja granulatory: mieszalnikowe, ciśnieniowe, termiczne, natryskowe, dyspersyjne;
granulacja w cieczy
Separacja separatory, np. separator membranowy
Piece piec komorowy, tunelowy, szybowy, półkowy, obrotowy,
pyłowy, fluidalny, rurowy, elektryczny
Reakcje chemiczne, reakcja elekrochemiczna, proces biochemiczny reaktory elektrochemiczne (np. elektrolizery), reaktory termiczne (piece);
plazmowy, fotochemiczny, radiacyjny, kriogeniczny; bioreaktory
Chłodnictwo aparatura chłodnicza

Symbole aparatów i sprzętu według ISO 14617[edytuj]

Symbole aparatów chemicznych i sprzętu[2] (ISO 14617)
Pipe.svg
Rurociąg
Insulated pipe.svg
Rurociąg izolowany termicznie
Jacketed pipe.svg
Rurociąg z płaszczem
Cooled or heated pipe.svg
Rurociąg z płaszczem grzejnym lub chłodzącym
Autoclave.svg
Autoklaw
Half pipe reactor.svg
Mieszalnik
Pressurized vessel horizontal.svg
Poziomy zbiornik ciśnieniowy
Pressurized vessel vertical.svg
Pionowy zbiornik ciśnieniowy
Pump.svg
Pompa
Vacuum Pump or Compressor.svg
Pompa próżniowa lub kompresor
Bag.svg
Worek
Gas bottle.svg
Butla gazowa
Fan.svg
Wentylator
Axial fan.svg
Wentylator osiowy
Radial fan.svg
Wentylator promieniowy
Dryer.svg
Osuszacz
Fluid contacting column.svg
Kolumna z wypełnieniem
Tray column.svg
Kolumna półkowa
Furnace.svg
Piec
Cooling tower.svg
Chłodnia kominowa
Heat exchanger no cross.svg
Wymiennik ciepła
Heat exchanger with cross.svg
Wymiennik ciepła
Cooler-symbol.svg
Chłodnica
Plate heat exchanger.svg
Płytowy wymiennik ciepła
Double pipe heat exchanger.svg
Rurowy wymiennik ciepła
Fixed straight tubes heat exchanger.svg
Rurowy wymiennik ciepła
U shaped tubes heat exchanger.svg
U-rurowy wymiennik ciepła
Spiral heat exchanger symbol.svg
Spiralny wymiennik ciepła
Covered gas vent.svg
Zawór bezpieczeństwa
Curved gas vent.svg
Zawór bezpieczeństwa
Dust trap.svg
Filtr powietrza
Funnel.svg
Lej
Steam trap.svg
Odwadniacz
Viewing glass.svg
Wziernik
Pressure reducing valve.svg
Zawór redukcyjny
Flexible pipe.svg
Rurociąg elastyczny
Valve.svg
Zawór
Control valve.svg
Zawór regulacyjny
Manual valve.svg
Zawór ręczny
Back draft damper.svg
Przepustnica
Needle valve.svg
Zawór iglicowy
Butterfly valve.svg
Zawór motylkowy
Diaphragm valve.svg
Zawór membranowy
Ball valve.svg
Zawór kulowy

Stowarzyszenia specjalistów w zakresie aparatury chemicznej[edytuj]

Wydawnictwa dotyczące aparatury chemicznej[edytuj]

Artykuły dotyczące aparatury i urządzeń dla przemysłu, np. przemysłu chemicznego, energetyki, gospodarki komunalnej i ochrony środowiska, zajmują się czasopisma naukowo-techniczne, takie jak Inżynieria i Aparatura Chemiczna[5], Hydraulika i Pneumatyka, Tribologia, Mechanik, Pomiary, Automatyka, Kontrola, Przegląd Spawalnictwa, Wiadomości SIMP, Ochrona przed korozją (czasopismo)[6]. Przedstawiane zagadnienia badawcze i projektowo-konstrukcyjne oraz problemy praktyczne ilustrują przykłady:

  • Intensyfikacja procesów prowadzonych w reaktorach trójfazowych ze stałym złożem poprzez zastosowanie operacji periodycznych[7],
  • Wpływ ciśnienia na konwersję paliw gazowych w strukturalnych reaktorach katalitycznych[8],
  • Powiększanie skali suszenia fluidalnego w oparciu o koncepcję uogólnionej krzywej kinetycznej[9],
  • Badanie profili stężeń wody w złożu adsorbentu podczas osuszania parowej mieszaniny etanol - woda[10],
  • Numeryczne modelowanie pola prędkości płynu i stężenia nośnika w zawiesinie w bioreaktorze z mieszadłem[11]
  • Wpływ typu górnego mieszadła na wymianę masy między gazem a cieczą w układach wielofazowych[12],
  • Pomiary lokalnych wartości stężenia w reaktorze przepływowym[13],
  • Mieszanie zawiesin za pomocą mieszadła turbinowego z wygiętymi łopatkami[14],
  • Zastosowanie przesiewaczy dwuczęstościowych w przemyśle spożywczym[15],
  • Wykorzystanie teorii ruchu falowego w badaniach nad procesami rozwarstwiania się emulsji spożywczych[16],
  • Rozwój konstrukcji rozdrabniaczy biomateriałów. Część II: Opis badań[17],
  • Możliwości zmniejszenia hałasu technologicznego przecinarek tarczowych do drewna[18].

Przykładowe katalogi[edytuj]

  • Zakład Budowy Aparatury Chemicznej w Tarnowie[19]
  • Orlenprojekt; Dział Aparatury Chemicznej i Maszyn Wirujących[20]
  • Fabryka Aparatury Chemicznej Chemomet[21]

Uwagi

  1. Aparaturą chemiczną są nazywane są również elementy wyposażenia laboratoriów chemicznych (zobacz: sprzęt laboratoryjny)

Przypisy[edytuj]

  1. a b Jerzy Warych: Aparatura chemiczna i procesowa (wyd. 1 online, wyd. 2, wyd. 3). Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej (Wydz. Inżynierii Chemicznej i Procesowej), 2004. ISBN 83-7207-445-3.
  2. Józef Kępiński: Technologia chemiczna nieorganiczna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe PWN, 1964, s. 18-19.
  3. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego (pol.). W: Strona główna [on-line]. www.sitpchem.org.pl. [dostęp 2011-09-08].
  4. Stowarzyszenie Inżynierów Mechaników Polskich (pol.). W: Strona główna [on-line]. www.simp.pl. [dostęp 2011-09-08].
  5. Inżynieria i Aparatura Chemiczna (dwumiesięcznik) (pol.). W: Strona główna [on-line]. BazTech baztech.icm.edu.pl/. [dostęp 2011-09-08].
  6. Ochrona przed korozją (pol.). W: Strona główna [on-line]. SIGMA-NOT. [dostęp 2011-09-08].
  7. G. Bartelmus, A. Gancarczyk, T. Krótki. Intensyfikacja procesów prowadzonych w reaktorach trójfazowych ze stałym złożem poprzez zastosowanie operacji periodycznych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 15–16, 2010 (pol.). 
  8. W. M. Budzianowski. Wpływ ciśnienia na konwersję paliw gazowych w strukturalnych reaktorach katalitycznych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 21–22, 2010 (pol.). 
  9. W. Ciesielczyk, J. Iwanowski, A. Kamińska. Powiększanie skali suszenia fluidalnego w oparciu o koncepcję uogólnionej krzywej kinetycznej. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 27–38, 2010 (pol.). 
  10. M. Gwadera,A. Kubala, K. Kupiec. Badanie profili stężeń wody w złożu adsorbentu podczas osuszania parowej mieszaniny etanol - woda. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 49–50, 2010 (pol.). 
  11. J. Karcz, A. Raducka. Numeryczne modelowanie pola prędkości płynu i stężenia nośnika w zawiesinie w bioreaktorze z mieszadłem. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 59–60, 2010 (pol.). 
  12. A. Kiełbus-Rąpała, J. Karcz. Wpływ typu górnego mieszadła na wymianę masy między gazem a cieczą w układach wielofazowych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 61–62, 2010 (pol.). 
  13. Ł. Makowski, W. Orciuch. Pomiary lokalnych wartości stężenia w reaktorze przepływowym. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 69–70, 2010 (pol.). 
  14. D. Ceres, T. Jirout, F. Rieger. Mieszanie zawiesin za pomocą mieszadła turbinowego z wygiętymi łopatkami. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 7–8, 2011 (pol.). 
  15. R. Modrzewski, P. Wodziński. Zastosowanie przesiewaczy dwuczęstościowych w przemyśle spożywczym. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 27–38, 2011 (pol.). 
  16. J. Sęk, D. Głąbała. Wykorzystanie teorii ruchu falowego w badaniach nad procesami rozwarstwiania się emulsji spożywczych. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 39–40, 2011 (pol.). 
  17. A. Tomporowski. Rozwój konstrukcji rozdrabniaczy biomateriałów. Część II: Opis badań. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 77–78, 2011 (pol.). 
  18. J. Sadowski. Możliwości zmniejszenia hałasu technologicznego przecinarek tarczowych do drewna. „Inżynieria i Aparatura Chemiczna”, s. 71–72, 2011 (pol.). 
  19. Zakład Budowy Aparatury Chemicznej w Tarnowie (pol.). www.zbach.tarnow.pl. [dostęp 2011-09-08].
  20. Dział Aparatury Chemicznej i Maszyn Wirujących (pol.). www.orlenprojekt.pl. [dostęp 2011-09-08].
  21. Fabryka Aparatury Chemicznej Chemomet (pol.). katalog.pf.pl. [dostęp 2011-09-08].