Apiterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Apiterapia – zbiór metod zaliczanych do medycyny naturalnej, wykorzystujący produkty pszczele, takie jak miód, kit pszczeli (zwany propolisem), pierzga, mleczko pszczele oraz jad pszczeli[1]. Zakres wskazań terapeutycznych podawany przez zwolenników apiterapii jest bardzo szeroki, jednak w ramach badań klinicznych jej skuteczność została udowodniona jedynie w ograniczonym zakresie. Ze szczególną ostrożnością należy podchodzić zwłaszcza do stosowania apiterapii w leczeniu nowotworów, gdyż pomimo licznych badań, skuteczność tej metody nie została w tym przypadku potwierdzona klinicznie[2][3]. Apiterapia zaliczana jest do ziołolecznictwa (pomimo iż nie są to produkty roślinne tylko wydzieliny zwierzęce) lub szerzej do naturopatii. Jednym z niewielu lub jedynym krajem gdzie jest, uznana za terapię medyczną jest Rosja, gdzie zaliczana jest do praktyk tradycyjnych)[4]. W apiterapii dopuszczone są również produkty os i ich jad[5]. W promocji apiterapii, pomimo naukowo ograniczonego potwierdzonego jej działania, używa się technik pseudonaukowych jak np. nieobiektywny wybór artykułów(ang.) i badań, powoływanie się na badania wstępne lub artykuły z nienaukowych publikacji oraz czasopism na pograniczu nauki - jako dowody uznane przez medycynę opartą na faktach , straszenie medycyną konwencjonalną, uznawanie działania homeopatycznego czy pozamerytoryczne odwołanie do natury.[6][7][8]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Apiterapia, rozumiana jako stosowanie preparatów pszczelich jako preparatów terapeutycznych, wywodzi się z terenów dzisiejszej Rosji lub ze starożytnych Chin lub Korei[4]. Równocześnie zastosowanie niektórych produktów pszczelich jako kosmetyków, preparatów ułatwiających gojenie ran znane było w starożytnym Egipcie i później w starożytnej Grecji (w czasach Hipokratesa lub Galena)[1][9]. W latach późniejszych znaczenie tej metody spadło ze względu na ryzyko działań niepożądanych (z wyjątkiem terenów dzisiejszej Rosji). Apiterapia została odkryta ponownie w 1888 roku przez austriackiego lekarza Philippa Terča, który prowadził badania nad zastosowaniem jadu pszczelego w leczeniu reumatyzmu[10].

Stosowane produkty[edytuj | edytuj kod]

  • miód – Posiada właściwości bakteriostatyczne i może być stosowany jako preparat wspomagający gojenie ran[11]. Pozytywne wyniki uzyskano również w przypadku leczenia kaszlu nocnego miodem[12][13]. Mimo braku potwierdzenia w badaniach naukowych zwolennicy postulują korzystne działanie miodu na układu krążenia, układu oddechowy, układu pokarmowy, układu moczowy, a także jako lek leczący z hemoroidów oraz schorzeń ginekologicznych[14];
  • propolis (kit pszczeli) – stosowany w leczeniu czyraków i odleżyn, chorób alergicznych i reumatycznych, uszu, oczu oraz układu krążenia[15];
  • pierzga – jej właściwości lecznicze nie zostały potwierdzone w badaniach, jednak zwolennicy apiterapii zalecają jej stosowanie w przypadku chorób żołądka, jelit, wątroby, prostaty, układu krwiotwórczego oraz schorzeń psychicznych[16];
  • mleczko pszczele – jego właściwości lecznicze nie zostały potwierdzone w badaniach, jednak zwolennicy wykazują działanie lecznicze lub wspomagające leczenie w przypadku chorób układu krążenia, układu pokarmowego, skóry, błon śluzowych, oczu, zaburzeń przemiany materii, chorób narządu ruchu i wieku starczego[17];
  • jad pszczeli – stosowany w leczeniu chorób reumatycznych, alergicznych i blizn pooperacyjnych[18]. W przypadku niektórych dolegliwości (bóle reumatyczne, zapalenie stawów) mechanizm działania jadu pszczelego został poznany, jednak metoda ta nie jest uznawana za metodę medyczną (z wyjątkiem Rosji) z powodu dużego ryzyka powikłań przy jej stosowaniu[19].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Martin. Grassberger, Biotherapy-- History, principles and practice : a practical guide to the diagnosis and treatment of disease using living organisms, Dordrecht: Springer, 2013, ISBN 978-94-007-6585-6, OCLC 847968022 [dostęp 2019-01-15].
  2. American Cancer Society., American Cancer Society complete guide to complementary & alternative cancer therapies, wyd. 2nd ed, Atlanta, Ga.: American Cancer Society, 2009, ISBN 978-0-944235-71-3, OCLC 150366165 [dostęp 2019-01-15].
  3. Barrie R. Cassileth, The Complete Guide to Complementary Therapies in Cancer Care : Essential Information for Patients, Survivors and Health Professionals, Singapore: World Scientific, 2011, ISBN 978-981-4335-66-9, OCLC 775360906 [dostęp 2019-01-15].
  4. a b Ong i inni, WHO global atlas of traditional, complementary, and alternative medicine., Kobe, Japan: World Health Organization, Centre for Health Development, 2005, ISBN 978-92-4-156286-7, OCLC 60573444 [dostęp 2019-01-15].
  5. Juliana Silva i inni, Pharmacological Alternatives for the Treatment of Neurodegenerative Disorders: Wasp and Bee Venoms and Their Components as New Neuroactive Tools, „Toxins”, 7 (8), 2015, s. 3179–3209, DOI10.3390/toxins7083179, ISSN 2072-6651, PMID26295258, PMCIDPMC4549745 [dostęp 2019-01-15].
  6. 3:12:00 KONFERENCJA PSZCZELARSKA 2021. [dostęp 2021-12-01].
  7. Apiterapia. [dostęp 2021-12-01].
  8. Magazyn Medyczny | Apiterapia | Wybieram Zdrowie | Sądecki Bartnik. [dostęp 2021-12-01].
  9. Wilcox, Christie, 1985-, Venomous : how earth's deadliest creatures mastered biochemistry, wyd. First edition, New York, ISBN 978-0-374-28337-7, OCLC 949850571 [dostęp 2019-01-15].
  10. Berliner und Münchener Tierärztliche Wochenschrift, 1888 [dostęp 2019-01-15] (niem.).
  11. Paulus H.S. Kwakman, Sebastian A.J. Zaat, Antibacterial components of honey, „IUBMB life”, 64 (1), 2012, s. 48–55, DOI10.1002/iub.578, ISSN 1521-6551, PMID22095907 [dostęp 2019-01-15].
  12. Julie Edgar, Medicinal Uses of Honey: What the Research Shows, WebMD [dostęp 2019-01-15] (ang.).
  13. Selamawit Mulholland, Anne B. Chang, Honey and lozenges for children with non-specific cough, „The Cochrane Database of Systematic Reviews” (2), 2009, CD007523, DOI10.1002/14651858.CD007523.pub2, ISSN 1469-493X, PMID19370690 [dostęp 2019-01-15].
  14. Laïd Boukraâ (red.), Honey in Traditional and Modern Medicine, (Taylor & Francis), 2013.
  15. Vijay D. Wagh, Propolis: A Wonder Bees Product and Its Pharmacological Potentials, „Advances in Pharmacological Sciences”, 2013, 2013, DOI10.1155/2013/308249.
  16. Bożena Denisow, Marta Denisow-Pietrzyk, Biological and therapeutic properties of bee pollen: a review, „Journal of the Science of Food and Agriculture”, 96 (13), 2016, s. 4303–4309, DOI10.1002/jsfa.7729, PMID27013064.
  17. Filippo Fratini i inni, Royal Jelly: An ancient remedy with remarkable antibacterial properties, „Microbiological Research”, 192 (Supplement C), 2016, s. 130-141, DOI10.1016/j.micres.2016.06.007, PMID27664731.
  18. Jeong Hwan Park i inni, Risk associated with bee venom therapy: a systematic review and meta-analysis, „PLoS ONE”, 10 (5), 2015, e0126971, DOI10.1371/journal.pone.0126971, PMID25996493, PMCIDPMC4440710.c?
  19. Christopher M.H. Kim, Apitherapy – Bee Venom Therapy, [w:] Martin Grassberger i inni red., Biotherapy - History, Principles and Practice, Springer, Dordrecht, 2013, DOI10.1007/978-94-007-6585-6_4, ISBN 978-94-007-6585-6.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.