Apiterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Apiterapia – metoda pseudomedyczna wykorzystująca produkty pszczele, takie jak miód, kit pszczeli (zwany propolisem), pierzga, mleczko pszczele oraz jad pszczeli[1]. Z tych produktów propolis i jad pszczeli mają określone wąskie znaczenie terapeutyczne, niemniej nie są uznawane za farmaceutyki, ze wzgledu na niewspółmiernie wysokie ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych. Dodatkowo zwolennicy apiterapii przypisują działanie wszystkim produktom oraz działanie w znacznie szerszym zakresie, włącznie z fałszywym działaniem antynowotworowym[2][3]. Apiterapia zaliczana jest do ziołolecznictwa (pomimo iż nie są to produkty roslinne tylko wydzieleny zwierzece) lub szerzej do naturopatii. Jednym z niewielu lub jedynym krajem gdzie jest uznana za terapię medyczną jest Rosja, gdzie zaliczana jest do praktyk tradycyjnych)[4]. W apiterapii dopuszczone są również produkty os i ich jad[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Apiterapia, rozumiana jako stosowanie preparatów pszczelich jako preparatów terapeutycznych, wywodzi się z terenów dzisiejszej Rosji lub ze starożytnych Chin lub Korei[4]. Równocześnie zastosowanie niektórych produktów pszczelich jako kosmetyków, preparatów ułatwiających gojenie ran znane było w starożytnym Egipcie i później w starożytnej Grecji (w czasach Hipokratesa lub Galena)[6][7]. W latach późniejszych znaczenie tej metody spadło ze względu na duże ryzyko działań niepożądanych (z wyjątkiem terenów dzisiejszej Rosji). Apiterapia została odkryta ponownie w 1888 roku przez austriackiego lekarza Philippa Terča, który prowadził badania nad zastosowaniem jadu pszczelego w leczeniu reumatyzmu[8]. Obecnie apiterapia, mimo potwierdzonego działania terapeutycznego w żadkich przypadkach, nie jest uznawana przez medycynę, ponieważ wiąże się ze znacznym ryzykiem wystąpienia reakcji alergicznej.

Stosowane produkty[edytuj | edytuj kod]

  • miód – nie ma właściwości leczniczych z wyjątkiem tego, że może posiadać właściwości bakteriostatyczne i może być stosowany jako preparat wspomagający gojenie ran[9]. Poza tym mieszane (niejednoznacznie pozytywne) wyniki uzyskano w przypadku badania leczenia kaszlu miodem[10][11]. Mimo braku potwierdzenia w badaniach naukowych zwolennicy postulują korzystne działanie miodu na układu krążenia, układu oddechowy, układu pokarmowy, układu moczowy, a także jako lek leczący z hemoroidów oraz schorzeń ginekologicznych[12];
  • propolis (kit pszczeli) – stosowany w leczeniu czyraków i odleżyn, chorób alergicznych i reumatycznych, uszu, oczu oraz układu krążenia[13];
  • pierzga – nie ma właściwości leczniczych, jednak jej stosowanie jest zalecane jako pseudo-farmaceutyk w przypadku chorób żołądka, jelit, wątroby, prostaty, układu krwiotwórczego oraz schorzeń psychicznych[14];
  • mleczko pszczele – nie ma właściwości leczniczych, jednak zwolennicy wykazują pozytywne działanie pseudo-farmaceutyczne w przypadku leczenia chorób układu krążenia, układu pokarmowego, skóry, błon śluzowych, oczu, zaburzeń przemiany materii, chorób narządu ruchu i wieku starczego[15];
  • jad pszczeli – stosowany w leczeniu chorób reumatycznych, alergicznych i blizn pooperacyjnych[16]. W przypadku niektórych dolegliwości (bóle reumatyczne, zapalenie stawów) mechanizm działania jadu pszczelego został poznany, jednak metoda ta nie jest uznawana za metodę medyczną (z wyjątkiem Rosji) z powodu dużego ryzyka powikłań przy jej stosowaniu[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grassberger, Martin., Biotherapy-- History, principles and practice : a practical guide to the diagnosis and treatment of disease using living organisms, Dordrecht: Springer, 2013, ISBN 978-94-007-6585-6, OCLC 847968022 [dostęp 2019-01-15].
  2. American Cancer Society., American Cancer Society complete guide to complementary & alternative cancer therapies, wyd. 2nd ed, Atlanta, Ga.: American Cancer Society, 2009, ISBN 978-0-944235-71-3, OCLC 150366165 [dostęp 2019-01-15].
  3. Cassileth, Barrie R., The Complete Guide to Complementary Therapies in Cancer Care : Essential Information for Patients, Survivors and Health Professionals, Singapore: World Scientific, 2011, ISBN 978-981-4335-66-9, OCLC 775360906 [dostęp 2019-01-15].
  4. a b Ong i inni, WHO global atlas of traditional, complementary, and alternative medicine., Kobe, Japan: World Health Organization, Centre for Health Development, 2005, ISBN 978-92-4-156286-7, OCLC 60573444 [dostęp 2019-01-15].
  5. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Juliana Silva i inni, Pharmacological Alternatives for the Treatment of Neurodegenerative Disorders: Wasp and Bee Venoms and Their Components as New Neuroactive Tools, „Toxins”, 7 (8), 2015, s. 3179–3209, DOI10.3390/toxins7083179, ISSN 2072-6651, PMID26295258, PMCIDPMC4549745 [dostęp 2019-01-15].
  6. Grassberger, Martin., Biotherapy-- History, principles and practice : a practical guide to the diagnosis and treatment of disease using living organisms, Dordrecht: Springer, 2013, ISBN 978-94-007-6585-6, OCLC 847968022 [dostęp 2019-01-15].
  7. Wilcox, Christie, 1985-, Venomous : how earth's deadliest creatures mastered biochemistry, wyd. First edition, New York, ISBN 978-0-374-28337-7, OCLC 949850571 [dostęp 2019-01-15].
  8. Berliner und Münchener Tierärztliche Wochenschrift, 1888 [dostęp 2019-01-15] (niem.).
  9. Paulus H.S. Kwakman, Sebastian A.J. Zaat, Antibacterial components of honey, „IUBMB life”, 64 (1), 2012, s. 48–55, DOI10.1002/iub.578, ISSN 1521-6551, PMID22095907 [dostęp 2019-01-15].
  10. Julie Edgar, Medicinal Uses of Honey: What the Research Shows, WebMD [dostęp 2019-01-15] (ang.).
  11. Selamawit Mulholland, Anne B. Chang, Honey and lozenges for children with non-specific cough, „The Cochrane Database of Systematic Reviews” (2), 2009, CD007523, DOI10.1002/14651858.CD007523.pub2, ISSN 1469-493X, PMID19370690 [dostęp 2019-01-15].
  12. Laïd Boukraâ (red.), Honey in Traditional and Modern Medicine, (Taylor & Francis), 2013.
  13. Vijay D. Wagh, Propolis: A Wonder Bees Product and Its Pharmacological Potentials, „Advances in Pharmacological Sciences”, 2013, 2013, DOI10.1155/2013/308249.
  14. Bożena Denisow, Marta Denisow-Pietrzyk, Biological and therapeutic properties of bee pollen: a review, „Journal of the Science of Food and Agriculture”, 96 (13), 2016, s. 4303–4309, DOI10.1002/jsfa.7729, PMID27013064.
  15. Filippo Fratini i inni, Royal Jelly: An ancient remedy with remarkable antibacterial properties, „Microbiological Research”, 192 (Supplement C), 2016, s. 130-141, DOI10.1016/j.micres.2016.06.007, PMID27664731.
  16. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Jeong Hwan Park i inni, Risk associated with bee venom therapy: a systematic review and meta-analysis, „PLoS ONE”, 10 (5), 2015, e0126971, DOI10.1371/journal.pone.0126971, PMID25996493, PMCIDPMC4440710.
  17. Christopher M.H. Kim, Apitherapy – Bee Venom Therapy [w:] Martin Grassberger i inni red., Biotherapy - History, Principles and Practice, Springer, Dordrecht, 2013, DOI10.1007/978-94-007-6585-6_4, ISBN 978-94-007-6585-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.