Aprepitant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aprepitant
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C23H21F7N4O3
Masa molowa 534,43 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 170729-80-3
PubChem 6918365[1]
DrugBank DB00673[2]
Podobne związki
Pochodne fosaprepitant
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC A04 AD12

Aprepitantlek przeciwwymiotny stosowany w celu przeciwdziałania wymiotom i nudnościom w przebiegu chemioterapii nowotworowej.

Mechanizm działania[edytuj]

Aprepitant jest wybiórczym antagonistą o wysokim powinowactwie, działającym na ludzkie receptory neurokininowe 1 (NK1) substancji P.

Wskazania do zastosowania[edytuj]

Lek jest stosowany w zapobieganiu występowania wczesnym i opóźnionym nudnościom i wymiotom w przebiegu chemioterapii przeciwnowotworowej u osób dorosłych, z zastosowaniem cisplatyny - leku o największym potencjale emetogennym wśród chemioterapeutyków[3] oraz u osób przyjmujących chemioterapię o umiarkowanym ryzyku wymiotów. W badaniach klinicznych w skojarzeniu z ondansetronem i deksametazonem skutecznie likwidował nudności i wymioty wczesne i późne[3].
Sugeruje się, że aprepitant może mieć również znaczenie w leczeniu depresji[3][4]

Przeciwwskazania[edytuj]

Środki ostrożności[edytuj]

  1. Nie stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat (brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności),
  2. Zachować ostrożność u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami wątroby,
  3. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z produktami ziołowymi zawierającymi ziele dziurawca
  4. Jedyny preparat zarejestrowany w Polsce[5] zawiera sacharozę - nie należy stosować u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy
  5. Aprepitantu nie stosować w ciąży, chyba że jest to wyraźnie konieczne oraz nie zaleca się stosowania w okresie karmienia piersią. Nie jest znany wpływ aprepitantu na rozwój ciąży, płodu oraz nie wiadomo czy przenika on do mleka kobiecego.

Interakcje lekowe[edytuj]

Aprepitant jest substratem, umiarkowanym inhibitorem oraz induktorem układu CYP3A4, a także induktorem CYP2C9. Podczas jego stosowania może dochodzić do znacznego zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten układ. Należy szczególnie zwrócić uwagę na substancje czynne o wąskim zakresie terapeutycznym tj. cyklosporynę, takrolimus, sirolimus, ewerolimus, alfentanyl, diergotamina, ergotamina, fentanyl czy chinidyna, a także zachować ostrożność w skojarzeniu z irynotekanem lub pochodnymi alkaloidów sporyszu (ryzyko nasilenia działania toksycznego). Należy zachować szczególną ostrożność w czasie stosowania aprepitantu z takimi inhibitorami CYP3A4 jak klarytromycyna, rytonawir, ketokonazol, telitromycyna, nefazodon czy inhibitory proteazy, ponieważ mogą one powodować zwiększenie stężenia aprepitantu w osoczu. Przeciwnie, przy podawaniu aprepitantu z induktorami CYP3A4 takimi jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina czy fenobarbital może dojść do zmniejszenia skuteczności działania aprepitantu poprzez obniżenie stężenia leku w osoczu. Po zakończeniu leczenia następuje przemijające, łagodne pobudzenie aktywności CYP2C9, CYP3A4 oraz glukoronidacja.

Lek podczas stosowania i w ciągu 28 dni może zmniejszać skuteczność działania hormonalnych środków antykoncepcyjnych, dlatego podczas stosowania aprepitantu i przez 2 miesiące po przyjęciu ostatniej dawki aprepitantu należy stosować dodatkowe lub alternatywne metody antykoncepcji.

W czasie leczenia aprepitantem i warfaryną obserwuje się skrócenie czasu protrombinowego - należy ściśle monitorwać INR w czasie leczenia a także przez 2 tygodnie po każdorazowej 3-dniowej terapii.

Działania niepożądane[edytuj]

Odnotowano działania niepożądane występujące często lub niezbyt często takie jak:

Dawkowanie[edytuj]

Kapsułka zawierająca 125mg aprepitantu (Emend).

Substancja przyjmowana doustnie, stosowana w leczeniu skojarzonym z kortykosteroidem i antagonistą receptora 5-HT3.
Zalecana dawka to 125mg, raz na dobę, podana na godzinę przed rozpoczęciem chemioterapii w pierwszej dobie oraz dawka 80mg, raz na dobę podana w 2. i 3. dobie.

Nie jest konieczne dostosowywanie dawki u osób w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek lub poddawanych hemodializie pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby. Lek można przyjmować niezależnie od posiłku.

Preparaty[edytuj]

Dostępne w Polsce:[5]


Synteza chemiczna[6][edytuj]

Synteza aprepitantu przebiega w czterech etapach:

  • Synteza (±)-trans-morfolinolu z p-fluorobenzaldehydu
    Pierwszy etap syntezy
  1. Przekształcenie fluorobenzaldehydu do α-aminonitrylu
  2. Hydroliza otrzymanego α-aminonitrylu do amidu za pomocą nadtlenku wodoru w środowisku zasadowym
  3. Cyklizacja amidu w obecności kwasu octowego
  4. Redukcja (±)-morfolinonu do (±)-trans-morfolinolu


  • Synteza 1-(1-bromoetylo)-3,5-bis-trifluorometylobenzenu z pochodnej acetofenonu
    Drugi etap syntezy
  1. Redukcja pochodnej acetofenonu za pomocą metanolowego roztworu borowodorku sodu
  2. Potraktowanie krystalicznego osadu wodnym roztworem bromowodoru


  • Połączenie otrzymanych związków i wyodrębnienie odpowiedniego izomeru
    Trzeci etap syntezy
  1. Połączenie (±)-trans-morfolinolu z 1-(1-bromoetylo)-3,5-bis-trifluorometylobenzenu w obecności węglanu potasu
  2. Hydrogenoliza za pomocą wodoru w mieszaninie węgla z palladem
  3. Krystalizacja z alkoholu izopropylowego
  4. Wyodrębnienie potrzebnego enancjomeru do końcowej syntezy w postaci soli kwasu kamforo-10-sulfonowego


  • Dalsze przekształcenia otrzymanego izomeru prowadzące do pożądanego produktu
    Ostatni etap syntezy
  1. Stereoselektywna redukcja borowodorkiem sodu krystalicznej iminy
  2. Kondensacja z chloroacetamidrazonem
  3. Cyklizacja i otrzymanie produktu końcowego


Przypisy

  1. Aprepitant (CID: 6918365) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Aprepitant (DB00673) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. a b c Wojciech Kostowski, Zbigniew S. Herman: Farmakologia – podstawy farmakoterapii: podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006, s. 1569. ISBN 8320033527.
  4. S. Montgomery, M. Keller. Peptide approaches in the treatment of major depression — lack of efficacy of the substance P (NK1 receptor) antagonist aprepitant. „European Neuropsychopharmacology”. 14, s. 136-137, 2004-10-01. DOI: 10.1016/S0924-977X(04)80040-3. 
  5. a b Obwieszczenie Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2011-10-07]. (pol.)
  6. C.R. Elati, N. Kolla. A convergent approach to the synthesis of aprepitant: a potent human NK-1 receptor antagonist. „Tetrahedron Letters”. 48 (45), s. 8001-8004, 2007-11-05. DOI: 10.1016/j.tetlet.2007.09.051. 

Bibliografia[edytuj]

  • Pharmindex: kompendium leków. Warszawa: UBM Medica Polska, 2011, s. 1280. ISBN 9788362078028.
  • Mały indeks leków Medycyny Praktycznej. 2008.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.