Apteryx

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Apteryx[1]
Shaw, 1813[2]
Przedstawiciel rodzaju – kiwi brunatny (A. australis)
Przedstawiciel rodzaju – kiwi brunatny (A. australis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki paleognatyczne
Rząd kiwi
Rodzina kiwi
Rodzaj Apteryx
Typ nomenklatoryczny

Apteryx australis Shaw, 1813

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Apteryx – rodzaj ptaka z rodziny kiwi (Apterygidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Zelandii[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 50–65 cm, długość dzioba samców 63–155 mm, samic 75–205 mm; masa ciała samców 880–3060 g, samic 1000–3850 g[8][9].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Apteryx (Apterix, Apternyx): gr. negatywny przedrostek α- a-; πτερυξ pterux, πτερυγος pterugos – skrzydło[10].
  • Stictapteryx: gr. στικτος stiktos – cętkowany, nakrapiany, od στιζω stizō – tatuować; rodzaj Apteryx Shaw, 1813[11]. Gatunek typowy: Apteryx owenii Gould, 1847.
  • Kiwi: Kiwi lub Kiwikiwi, nazwy używane przez Maorysów z Nowej Zelandii, w aluzji do przenikliwych i gwizdających nawoływań kiwi[12]. Gatunek typowy: Apteryx owenii Gould, 1847.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[13]:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Apteryx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. G.B. Shaw: The Naturalist’s Miscellany, or Coloured figures of natural objects. Cz. 24. London: Nodder & Co., 1813, s. ryc. 1057, 1058 i tekst. (ang.)
  3. F. Boie: Apterix. W: J.S. Ersch, J.G. Gruber: Allgemeine Encyclopädie der Wissenschaften und Künste. Leipzig: F. A. Brockhaus, 1829, s. 378. (niem.)
  4. W. Swainson: On the natural history and classification of birds. Cz. 1. London: John Taylor, 1837, s. 119, seria: Cabinet cyclopaedia. Natural history. (ang.)
  5. T. Ireadale & G.M. Mathews. Descriptions of new genera of birds. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 46, s. 76, 1926 (ang.). 
  6. R. Verheyen. Les kiwis (Apterygiformes) dans les systèmes de classification. „Bulletins de la Société Royale de Zoologie d’Anvers”. 15, s. 10, 1960 (fr.). 
  7. F. Gill & D. Donsker: Ratites: Ostriches to Tinamous (ang.). IOC World Bird List: Version 8.1. [dostęp 2018-03-26].
  8. A. Folch: Family Apterygidae (Kiwis). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 109. ISBN 84-87334-10-5. (ang.)
  9. J. Fjeldså: Species Accounts of New Species. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J.Sargatal, D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. Specjalna: New Species and Global Index. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 188. ISBN 978-84-96553-88-0. (ang.)
  10. Jobling 2018 ↓, s. Apteryx.
  11. Jobling 2018 ↓, s. Stictapteryx.
  12. Jobling 2018 ↓, s. Kiwi.
  13. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Apterygidae Gray,GR, 1840 - kiwi - Kiwis (wersja: 2017-12-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-03-26].
  14. A.J. Baker, C.H. Daugherty, R.Colbourne & J.L. McLennani. Flightless brown kiwis of New Zealand possess extremely subdivided population structure and cryptic species like small mammals. „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”. 92 (18), s. 8254-8258, 1995. PMID: PMC41135 (ang.). 
  15. R.N. Holdaway, T.H. Worthy & A.J.D. Tennyson. A working list of breeding bird species of the New Zealand region at first human contact. „New Zealand Journal of Zoology”. 28 (2), s. 119-187, 2001. DOI: 10.1080/03014223.2001.9518262 (ang.). 
  16. M.L. Burbidge, R.M. Colbourne, H.A. Robertson & A.J. Baker. Molecular and other biological evidence supports the recognition of at least three species of brown kiwi. „Conservation Genetics”. 4 (2), s. 161-177, 2003. DOI: 10.1023/A:1023386506067 (ang.). 
  17. E.S. Tavares & A.J. Baker. Single mitochondrial gene barcodes reliably identify sister-species in diverse clades of birds. „BMC Evolutionary Biology”. 8, s. 81, 2008. DOI: 10.1186/1471-2148-8-81 (ang.). 
  18. B.J. Gill: Checklist of the Birds of New Zealand, Norfolk and Macquarie Islands, and the Ross Dependency, Antarctica. Wellington, N. Z.: Te Papa Press, 2010. ISBN 1-877385-59-X. (ang.)