Aqif Pasza Biçaku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aqif Pasza Biçaku
Ilustracja
Pomnik Aqifa Paszy w Elbasanie
Data i miejsce urodzenia 1861
Elbasan
Data i miejsce śmierci 10 lutego 1926
Elbasan
Członek Rady Naczelnej
Okres od 30 stycznia 1920
do 22 grudnia 1921
Następca Refik Toptani
Minister spraw wewnętrznych
Okres od 1913
do 1914
Poprzednik Esad Pasza Toptani
Następca Mehdi Frashëri

Aqif Pasza Biçaku też jako: Aqif Pasza Elbasani - (ur. 1861 w Elbasanie, zm. 10 lutego 1926 w Elbasanie) - albański polityk i działacz niepodległościowy, syn Mahmuta Paszy Biçaku i Shefikat z d. Alizoti.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z zamożnej rodziny właścicieli ziemskich. Ukończył wyższą szkołę wojskową w Stambule i podjął pracę w administracji osmańskiej. W 1905 znajdował się w radzie doradców sandżaku Elbasanu. Po kongresie albańskich działaczy niepodległościowych w 1908 w Monastirze zajął się organizowaniem szkół albańskich. Należał do grona fundatorów pierwszej albańskiej szkoły kształcącej nauczycieli, utworzonej w Elbasanie. W 1910 wziął udział w powstaniu antyosmańskim. Był jednym z organizatorów kongresu albańskich działaczy niepodległościowych we Wlorze w listopadzie 1912, na którym proklamowano niepodległość Albanii. Kierujący pierwszym rządem albańskim Ismail Qemali powierzył mu stanowisko prefekta Elbasanu. W rządzie kierowanym przez Turhana Paszę Përmetiego sprawował urząd ministra spraw wewnętrznych. W 1915 po wkroczeniu wojsk czarnogórskich do Szkodry został internowany.

W 1920 należał do grona organizatorów kongresu narodowego w Lushnji, który miał proklamować pełną niepodległość państwa albańskiego. W powołanej na kongresie Radzie Naczelnej (alb. Këshilli te Naltë), będącej kolegialną głową państwa, reprezentował wspólnotę sunnicką. 5 grudnia 1921 kierował zamachem stanu, skierowanym przeciwko rządowi Pandelego Evangjelego. W porozumieniu z Hasanem Prishtiną zastraszył urzędującego premiera, obalił legalny rząd i mianował Prishtinę premierem nowego gabinetu. Po kilku dniach rządów Prishtiny, Ahmed Zogu na czele wiernych mu oddziałów przywrócił porządek konstytucyjny. Aqif Pasza podał się do dymisji i wyjechał do Wiednia. Na emigracji próbował budować partię liberalną, opozycyjną wobec A. Zogu. Do Albanii powrócił w 1923. W wyborach do parlamentu w styczniu 1924 zdobył mandat w okręgu Korcza. W 1925 ciężko zachorował i zaprzestał działalności politycznej. Zmarł w 1926 i został pochowany na cmentarzu miejskim w Elbasanie.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

W 2001 został uhonorowany tytułem Honorowego Obywatela Elbasanu. Jego imię nosi jeden z placów w centralnej części miasta. W 2012 w starej części miasta odsłonięto pomnik Aqifa Paszy. W życiu prywatnym był żonaty (żona Ifet z d. Vrioni), miał syna Ibrahima (w 1944 pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych Albanii).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bardhosh Gaçe: Ata, qё shpallen pavarёsinё kombёtare. Tirana: 2002, s. 31-32. ISBN 99927-1-644-4. (alb.)
  • Kujtim Halili: Fjalor biografik ushtarak. Tirana: 2006. ISBN 99943-849-2-9. (alb.)
  • Kadri Musaj: Aqif Pashe Elbasani figure e ndritur e kombit shqipter. Tirane: 2002. (alb.)
  • Miranda Vickers: The Albanians: a modern history. I.B.Tauris: 1999, s. 105. ISBN 97818-606-45-419.