Ara szafirowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ara szafirowa
Ara glaucogularis[1]
Dabbene, 1921
Ara szafirowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Podrodzina papugi neotropikalne
Plemię Arini
Rodzaj Ara
Gatunek ara szafirowa
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Ara szafirowa (Ara glaucogularis) – gatunek dużego ptaka z rodziny papugowatych, podrodziny papug neotropikalnych. Występuje endemicznie w północnej Boliwii. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Roberto Dabbene w 1921. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Ara glaucogularis[3]. Nazwa jest obecnie akceptowana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC). Uznaje on arę szafirową za gatunek monotypowy[4]. Klasyfikacja gatunku nie jest jasna, głównie dlatego, że do lat 90. XX wieku ara szafirowa była znana ornitologom jedynie z niewoli. Uznawana była za nietypowe ararauny (A. ararauna). Później okazało się jednak, że miejscami są to gatunki sympatryczne, a ich przedstawiciele nie krzyżują się ze sobą[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 85 cm, masa ciała 600–800 g. Wyglądem ary szafirowe bardzo przypominają ararauny[3]. Ciemię, grzbiet, gardło i wierzch skrzydeł oraz ogona są turkusowe. Wchodzący między niebieskie gardło i ciemię pas ma barwę żółtą, podobnie jak reszta spodu ciała. U nasady ciemnego dzioba dostrzec można nagą skórę, na której znajduje się 5 lub 6 pasów niebieskich piór. Ich rozmieszczenie jest cechą indywidualną, może być używane do rozpoznawania poszczególnych osobników[5].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Ary szafirowe zamieszkują północną Boliwię na wschód od rzeki Mamoré, w ekoregionie Llanos de Moxos[3]. Zależnie od miejsca występowania można wyróżnić dwie subpopulacje, północną i południową[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Ary szafirowe zamieszkują lasy, w tym lasy galeriowe[6]. Żywią się miąższem owoców palm Attalea i Acrocomia[3]. Palmy Attalea phalerata są głównym źródłem pokarmu dla wszystkich ar zamieszkujących ten region. Ptaki te najczęściej przebywają w parach, obserwuje się również małe grupy (7–9 osobników)[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Zniesienia przypadają na okres od sierpnia do grudnia, czyli na koniec pory suchej[3]. Ary szafirowe gniazdują w dziuplach drzew. Składają od 1 do 3 jaja[6]. Samica wysiaduje je sama przez około 26 dni. Po wykluciu pisklęta ważą blisko 18 g. Są w pełni opierzone po 13–14 tygodniach życia. Dojrzałe płciowo stają się w wieku 5 lat[5].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje arę szafirową za gatunek krytycznie zagrożony wyginięciem (CR, Critically Endangered) nieprzerwanie od 2000 roku. Wcześniej, w latach 1994 i 1996, klasyfikowana była jako zagrożona (EN, Endangered). Dawniej poważnym zagrożeniem dla tych papug był odłów do niewoli, zarówno nielegalny, jak i legalny, oraz w obrębie Boliwii i poza nią. Po 1994 problem ten stracił na znaczeniu. Wszystkie znane miejsca rozrodu położone są na prywatnych farmach, gdzie wypala się łąki i wycina drzewa, co pozbawia ary szafirowe miejsc do wyprowadzenia lęgów. Do innych zagrożeń należy również konkurencja o dziuple z innymi arami, tukanami, nietoperzami i dużymi dzięciołami. Niepokojenie ar przez inne ptaki i ssaki, w tym ludzi, może zmniejszać powodzenie w lęgach[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ara glaucogularis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ara glaucogularis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Collar, N., Boesman, P. & Sharpe, C.J: Blue-throated Macaw (Ara glaucogularis). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 9 marca 2017].
  4. Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 9 marca 2017].
  5. a b Shelby Wyatt: Ara glaucogularis blue-throated macaw. W: Animal Diversity Web [on-line]. University of Michigan, 2011. [dostęp 9 marca 2017].
  6. a b c d e Blue-throated Macaw Ara glaucogularis. BirdLife International. [dostęp 9 marca 2017].