Arab Szamiłow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Arab Szamiłow
Ilustracja
Imię i nazwisko Arab Szamojewicz Szamiłow
Data i miejsce urodzenia 28 października 1897
Obwód karski
Data i miejsce śmierci 21 maja 1978
Erywań
Narodowość kurdyjska
Język rosyjski, kurdyjski
Dziedzina sztuki proza, dramat, publicystyka
Ważne dzieła

Şivanê Kurmanca

Faksymile
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Order Przyjaźni Narodów Medal 100-lecia urodzin Lenina

Arab Szamojewicz Szamiłow, kurd. Erebê Şemo (ur. 28 października 1897 w Obwodzie karskim, zm. 21 maja 1978 w Erywaniu) – radziecki pisarz pochodzenia kurdyjskiego, należący do jazydzkiej mniejszości[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Początki kariery[edytuj | edytuj kod]

W dzieciństwie, w okresach letnich, pracował jako pasterz. W okresach zimowych uczęszczał do szkoły, w której nauczył się języka tureckiego, ormiańskiego, a także rosyjskiego. Podczas I wojny światowej służył w Armii Imperium Rosyjskiego jako tłumacz. W tym samym czasie prowadził również działalność w komunistycznej komórce konspiracyjnej. Po rewolucji październikowej, jak również przez parę następnych lat, był jedynym jazydem w Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego[2][3].

Działalność partyjna i literacka[edytuj | edytuj kod]

W późniejszych latach został członkiem Armeńskiej Partii Komunistycznej, która w 1924 roku zleciła mu za zadanie poprowadzić proces sowietyzacji jazydzkiej mniejszości w Armenii[2]. W latach 1930-1937 pracował w Erywaniu jako jeden z redaktorów kurdyjskiej gazety Riya Teze[3].

Był jedną z osób odpowiedzialnych za opracowanie w 1927 roku łacińskiego alfabetu dla języka kurdyjskiego. W 1931 roku rozpoczął pracę na Leningradzkim Instytucie Orientalistyki jako specjalista w dziedzinie kurdyjskiej literatury. Tam poznał również innego kurdyjskiego pisarza oraz językoznawcę Qanatê Kurdo[3].

Jego pierwszą, jak i również najbardziej znaną, książką była oparta na wątkach autobiograficznych powieść Şivanê Kurmanca ("kurdyjski pasterz"), wydana w 1935 roku w Erywaniu[4]. W roku 1937 został przesiedlony przez stalinowskie władze. Pozwolono mu wrócić do Armenii dopiero po śmierci Stalina w 1956 roku[3].

Do innych jego dzieł należą m.in. powieść Jiyana Bextewer (wyd. 1959) czy powieść historyczna Dimdim (wyd. 1966), która została oparta na kurdyjskiej legendzie ludowej o Kela Dimdimê[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Şivanê Kurmanca (1935)
  • Barbang (1958)
  • Jiyana Bextewar (1959)
  • Dimdim (1966)
  • Hopo (1969)

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

  • Koçekê Derewîn (1930)[5][6]

Biografie[edytuj | edytuj kod]

  • Emrê Lenîn (1930)[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Шамилов // Краткая литературная энциклопедия. Т. 8. — 1975 (текст), 28 lipca 2016 [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  2. a b Survival Among The Kurds – Guest, – Google Książki, 28 lipca 2016 [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  3. a b c d e Arab Shamilov, 28 lipca 2016 [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  4. Özlem Belçim Galip, WHERE IS HOME? Re-visioning “Kurdistan” and “Diaspora” in Kurdish novelistic discourse in Sweden, 3 marca 2014 [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  5. Çetoyê Zêdo, Kürt Tiyatro Tarihi / Dîroka Şanoya Kurdî, Çetoyê Zêdo [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  6. Dramatûrjiya Teatroya Kurdî | Mimesis Sahne Sanatları Portali, 28 lipca 2016 [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].
  7. Курдская литература // Краткая литературная энциклопедия. Т. 3. — 1966 (текст), 28 lipca 2016 [dostęp 2016-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2016-07-28].