Araguaia (1943)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Araguaia (A-5)
Ilustracja
Klasa niszczyciel
Typ Acre
Historia
Stocznia Arsenal de Marinha do Rio de Janeiro,
Ilha das Cobras
Położenie stępki 20 lipca 1940
Wodowanie listopad 1943
 Marinha do Brasil
Wejście do służby 3 października 1949
Wycofanie ze służby 1974
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1340 ton
pełna: 1800 t
Długość całkowita: 98,5 metra
97,5 m na KLW
Szerokość 10,7 m
Zanurzenie średnie: 2,59 m
Napęd
2 turbiny parowe Westinghouse o łącznej mocy 45 000 KM
3 kotły Babcock & Wilcox
2 śruby
Prędkość 36 węzłów
Zasięg 6000 Mm przy prędkości 15 węzłów
Uzbrojenie
4 działa kal. 127 mm (4 x I)
2 działka plot. kal. 40 mm (1 x II)
4 działka plot. kal. 20 mm (4 x I)
2 mbg, 2 zrzutnie bg
(stan początkowy; zmiany opisane w tekście)
Wyrzutnie torpedowe 8 x 533 mm (2 x IV)
Wyposażenie
system kierowania ogniem, radary, sonar
Załoga 150

Araguaia (A-5)brazylijski niszczyciel z okresu „zimnej wojny”, jedna z sześciu jednostek typu Acre. Okręt został zwodowany w listopadzie 1943 roku w stoczni Arsenal de Marinha do Rio de Janeiro na Ilha das Cobras, a do służby w Marinha do Brasil wszedł w październiku 1949 roku. Jednostka została skreślona z listy floty w 1974 roku.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

„Araguaia” był jednym z sześciu bliźniaczych niszczycieli, zbudowanych w Brazylii w miejsce zarekwirowanych przez Wielką Brytanię po wybuchu II wojny światowej sześciu jednostek typu H[1]. Okręt został zbudowany według oryginalnego brytyjskiego projektu stoczni Thornycroft, z tą jednak różnicą, że system napędowy, uzbrojenie i wyposażenie miało być produkcji USA[2][3][a]. Inna niż w pierwowzorze siłownia spowodowała również zmiany w wyglądzie zewnętrznym jednostki, przejawiające się m.in. w użyciu jednego komina zamiast dwóch[1][2]. Sylwetka okrętu stała się tym samym podobna do amerykańskich niszczycieli typu Gridley[1]. Długi, dziewięcioletni czas budowy jednostki spowodowany był zarówno brakami materiałowymi, jak też innymi trudnościami spowodowanymi toczącą się wojną[2].

Niszczyciel zamówiony został w końcu 1939 roku[2] w stoczni Arsenal de Marinha do Rio de Janeiro, położonej na wyspie Ilha das Cobras w Rio de Janeiro[1][4]. Stępkę okrętu położono 20 lipca 1940 roku[1][5], został zwodowany w listopadzie 1943 roku[b], a służby w Marinha do Brasil przyjęto go 3 października 1949 roku[5][c]. Niszczyciel otrzymał nazwę pochodzącą od rzeki Araguaia[3] oraz numer taktyczny A-5[1][5].

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

„Araguaia” był dużym niszczycielem, z typowym dla tej klasy okrętów uzbrojeniem i wyposażeniem. Długość całkowita wynosiła 98,5 metra (97,5 m na konstrukcyjnej linii wodnej), szerokość 10,7 metra i średnie zanurzenie 2,59 metra (maksymalne 3,3 m)[1][4]. Wyporność standardowa wynosiła 1340 ton, zaś pełna 1800 ton[1][4][d]. Okręt napędzany był przez dwie turbiny parowe Westinghouse z przekładniami redukcyjnymi o łącznej mocy 45 000 koni mechanicznych (KM), do których parę dostarczały trzy kotły wodnorurkowe Babcock & Wilcox[1][5]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć maksymalną prędkość 36 węzłów (marszowa wynosiła 20 węzłów)[1][5]. Energię elektryczną wytwarzały dwa turbogeneratory Westinghouse o napięciu 450 V i mocy 204 KM[5]. Okręt zabierał 450 ton mazutu, co zapewniało zasięg maksymalny 6000 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 15 węzłów[1][5].

Okręt był uzbrojony w cztery pojedyncze działa uniwersalne kal. 127 mm L/38 Mark 21/30 (jedno na pokładzie dziobowym[e], jedno w superpozycji na nadbudówce dziobowej, jedno na pokładzie rufowym i jedno na nadbudówce rufowej, także w superpozycji)[1][5]. Broń przeciwlotniczą stanowiły dwa działka Bofors kal. 40 mm L/56 Mark 1 (1 x II) oraz cztery pojedyncze działka Oerlikon kal. 20 mm L/70 Mark 4[1][4][f]. Uzbrojenie uzupełniały: dwa poczwórne aparaty torpedowe kal. 533 mm oraz dwa miotacze bomb głębinowych K Mark 6 i dwie zrzutnie bomb głębinowych Mark 3 i Mark 4[1][5]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało dwa radary obserwacji okrężnej (SF-1 i VJ-1), system kierowania ogniem Mk 33 Mod 38, urządzenia naprowadzania kierunku Mk-T Mod 2 dla dział 127 mm i sonar QCR-1[5].

Załoga okrętu składała się ze 150 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][4][g].

Służba[edytuj | edytuj kod]

31 stycznia 1953 roku okręt wszedł w skład 2 Dywizjonu 1. Eskadry Niszczycieli[9]. W tym czasie zmieniono jego numer burtowy na D-14[1][10]. W latach 1957–1958 niszczyciel poddano modernizacji: usunięto jedną armatę kal. 127 mm i dwa działka Oerlikon kal. 20 mm, montując w zamian podwójne stanowisko działek kal. 40 mm (na podstawie Mark 1 Mod 6); zamieniono też poczwórne aparaty torpedowe na dwa potrójne Mark 14 Mod 12[5]. Unowocześniono również wyposażenie radioelektroniczne, wymieniając m.in. dwa radary obserwacji okrężnej (na AN/SPS-4 i AN/SPS-6C z IFF), a także dodając radar kierowania ogniem artyleryjskim Mk 28 dla systemu kierowania ogniem Mk 33 Mod 38 i dwa urządzenia naprowadzania kierunku Mk 51 dla dział kal. 40 mm[5]. W rezultacie tych zmian wyporność okrętu wzrosła do 1450 ton (standardowa) i 2180 ton (bojowa)[7]. W 1963 roku dokonano reorganizacji struktury brazylijskiej marynarki, w wyniku której „Araguaia” znalazła się w składzie 21 Dywizjonu 2 Eskadry Niszczycieli[9]. W roku 1971 niszczyciel wziął udział w ćwiczeniach „Unitas XII”[5]. Jednostka została skreślona z listy floty w 1974 roku[5][11].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Identycznie jak na budowanych jednocześnie niszczycielach typu Marcílio Dias.
  2. Według H. Ehlersa i Jane’s Fighting Ships of World War II wodowanie okrętu nastąpiło 29 listopada 1943 roku[5][6], Navypedia podaje, że stało się to 24 listopada[1], zaś według R. Jacksona i Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946 okręt został zwodowany 20 listopada[3][4].
  3. Według Navypedii wejście do służby nastąpiło w dniu 3 września 1949 roku[1].
  4. H. Ehlers podaje wyporność standardową 1300 ton i bojową 1883 tony[7], J. Lipiński zaś – 1450 ton[8]; według Jane’s Fighting Ships of World War II wyporność wynosiła 1376 ton[6].
  5. Dziobowe działo jako jedyne osłonięte było maską przeciwodłamkową[1][5].
  6. H. Ehlers podaje, że uzbrojenie przeciwlotnicze okrętu składało się pierwotnie z sześciu pojedynczych działek kal. 20 mm[5].
  7. H. Ehlers podaje, że początkowo załoga niszczyciela liczyła 190 osób, a po modernizacji 215 osób (w tym 15 oficerów)[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Ivan Gogin: ACRE destroyers (1949-1951) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-04-26].
  2. a b c d Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). s. 72. 
  3. a b c Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001, s. 26.
  4. a b c d e f Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: 1980, s. 417.
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q r Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). s. 76. 
  6. a b Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989, s. 100.
  7. a b Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). s. 75. 
  8. Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999, s. 491.
  9. a b Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). s. 73. 
  10. Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). s. 74. 
  11. Robert Gardiner, Stephen Chumbley: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1947-1995. Annapolis: 1996, s. 29.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hartmut Ehlers. Brazylijskie niszczyciele typu „M” i „A”. „Okręty Wojenne”. Nr 5/2008 (91). Wydawnictwo Okręty Wojenne, Tarnowskie Góry. ISSN 1231-014X. 
  • Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.)
  • Robert Gardiner, Stephen Chumbley: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1947-1995. Annapolis: Naval Institute Press, 1996. ISBN 1-55750-132-7. (ang.)
  • Ivan Gogin: ACRE destroyers (1949-1951) (ang.). Navypedia. [dostęp 2017-04-26].
  • Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001. ISBN 83-1109-273-7.
  • Jerzy Lipiński: Druga wojna światowa na morzu. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1999. ISBN 83-902554-7-2.
  • Antony Preston (red.): Jane’s Fighting Ships of World War II. London: Studio Editions, 1989. ISBN 1-85170-194-X. (ang.)