Archidiecezja krakowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Archidiecezja krakowska
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
Państwo  Polska
Siedziba Kraków
ul. Franciszkańska 3,
Kraków
Data powołania 1000
1925 – Podniesienie do roli metropolii
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia krakowska
Biskup diecezjalny Marek Jędraszewski
(metropolita krakowski nominat)
Biskup pomocniczy Jan Szkodoń
Damian Muskus OFM
Grzegorz Ryś
Biskup senior Stanisław Dziwisz (administrator apostolski)
Jan Zając
Dane statystyczne (2013)
Liczba wiernych
• procent wiernych
1 551 000
97,6
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
2127
1165
965
Liczba osób zakonnych 4383
Liczba dekanatów 44
Liczba parafii 444
Powierzchnia 5730 km²
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Mapa lokalizacyjna Starego Miasta w Krakowie
Kuria biskupia
Kuria biskupia
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kuria biskupia
Kuria biskupia
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kuria biskupia
Kuria biskupia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuria biskupia
Kuria biskupia
Ziemia50°03′34,3″N 19°56′07,6″E/50,059528 19,935444
Strona internetowa
Trumna-relikwiarz ze szczątkami świętego Stanisława biskupa i męczennika
Herb archidiecezji krakowskiej

Archidiecezja krakowska – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona w 1000, a w 1925 podniesiona do rangi archidiecezji i stolicy metropolii.

Historia[edytuj kod]

Diecezja krakowska erygowana w 1000 przez papieża Sylwestra II ulegała licznym podziałom ze względu na rozbiory Polski (od XI w. Kraków był stolicą Polski. Była drugim po Gnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce). Należała do:

W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44 synody – ostatni przeprowadził kard. Karol Wojtyła w latach 1972-1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.

Z danych Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia wynika, że na terenie archidiecezji krakowskiej (stan na 2015 r.) znajduje się 1413 parafii, z czego 210 w diecezji bielsko-żywieckiej, 304 w diecezji kieleckiej, 447 w diecezji krakowskiej oraz 452 w diecezji tarnowskiej. Zatem blisko 14% wszystkich polskich parafii znajduje się na terenie archidiecezji krakowskiej. Ponadto posługę sprawuje 4160 księży, 314 braci zakonnych oraz 3462 sióstr zakonnych. 53,5% mieszkańców archidiecezji krakowskiej regularnie uczęszcza na mszę św. w niedziele (tzw. dominicantes), a 20,7% regularnie korzysta z sakramentu komunii św (tzw. communicantes).[1]

Święci i błogosławieni[edytuj kod]

Wśród świętych i błogosławionych związanych z Krakowem i archidiecezją krakowską są:

Instytucje[edytuj kod]

Biskupi[edytuj kod]

 Osobny artykuł: Biskupi krakowscy.

Biskupi rezydenci[edytuj kod]

  • Ks. kardynał Marian Jaworski (emerytowany arcybiskup metropolita lwowski obrządku łacińskiego)
  • Ks. bp Tadeusz Pieronek (emerytowany biskup pomocniczy sosnowiecki, delegat arcybiskupa metropolity krakowskiego ds. nauki i kultury)

Wikariusz generalny[edytuj kod]

Główna świątynia[edytuj kod]

Patroni[edytuj kod]

Zobacz też[edytuj kod]

Bibliografia[edytuj kod]

  • Inglot Stefan, Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
  • Kracik Jan, Ryś Grzegorz, Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
  • Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Leszczyńska-Skrętowa ZPofia [wyd.], Wrocław [i in.] 1968
  • Kumor Bolesław Stanisław, Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795, T. 1-4, Kraków 1998-2002
  • Kuraś Stanisław, Regestrum Ecclesiae Cracoviensis: studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966

Linki zewnętrzne[edytuj kod]

Przypisy[edytuj kod]

  1. WojciechW. Sadłoń WojciechW., Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polinia [dostęp 2017-01-11].