Archidiecezja warszawska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Archidiecezja warszawska
Ilustracja
Bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela
w Warszawie
Państwo Polska
Siedziba Warszawa
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia warszawska
Katedra diecezjalna Archikatedra w Warszawie
Biskup diecezjalny kard. Kazimierz Nycz
(metropolita warszawski)
Biskup pomocniczy Piotr Jarecki
Rafał Markowski
Michał Janocha
Biskup senior Marian Duś
Dane statystyczne (2017[1])
Liczba wiernych 1.425.000
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
1.256
841
415
Liczba dekanatów 25
Liczba parafii 214
Powierzchnia 3350 km²
Mapa
52°14′55,8″N 21°00′48,9″E/52,248833 21,013583
Strona internetowa
Herb Archidiecezji Warszawskiej
Ilustracja
Typ herbu diecezjlny
Pałac Borchów, siedziba arcybiskupów warszawskich

Archidiecezja warszawska (łac. Archidioecesis Varsaviensis[2]) – jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w Kościele katolickim w Polsce ustanowiona diecezją wyłączoną z diecezji poznańskiej w 1797 (erygowana 19 października 1798 przez papieża Piusa VI bullą Ad universam agri Dominici curam), ustanowiona archidiecezją 12 marca 1818 przez papieża Piusa VII bullą Militantis Ecclesiae regimini, związana unią personalną in persona episcopi z archidiecezją gnieźnieńską (1946-1992).

25 marca 1992 r., bullą Totus Tuus Poloniae Populus, papież Jan Paweł II dokonał reorganizacji struktur administracyjnych Kościoła katolickiego w Polsce. Obszar kraju został podzielony na 39 archidiecezji i diecezji. Dotychczasowa archidiecezja warszawska została podzielona na 3 diecezje: archidiecezję warszawską, diecezję warszawsko-praską i diecezję łowicką, które wraz z diecezją płocką utworzyły metropolię warszawską. W 2004 diecezja łowicka została przyłączona do metropolii łódzkiej.

Na przestrzeni ponad dwustu lat istnienia samodzielnej archidiecezji warszawskiej posługiwało wielu biskupów m.in. Józef Miaskowski[3], Jan Paweł Woronicz, św. Zygmunt Szczęsny Feliński, Aleksander Kakowski, Czcigodny Sługa Boży August Hlond, Czcigodny Sługa Boży Stefan Wyszyński, Józef Glemp.

Święci i błogosławieni związani z Warszawą i archidiecezją warszawską:

W Warszawie przebywała też św. Faustyna Kowalska. Stolicę wielokrotnie nawiedzał św. Jan Paweł II, zarówno jako kapłan i biskup, jak i pełniąc posługę papieża.

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Kard. Kazimierz Nycz – metropolita warszawski

Biskup diecezjalny[edytuj | edytuj kod]

Biskupi pomocniczy[edytuj | edytuj kod]

Biskupi seniorzy[edytuj | edytuj kod]

  • bp Marian Duś – biskup pomocniczy warszawski w latach 1986–2013, senior od 2013
  • bp Tadeusz Pikus - biskup pomocniczy warszawski w latach 1999-2014, biskup diecezjalny drohiczyński 2014-2019, od lipca 2019 biskup senior diecezji drohiczyńskiej, rezydujący w Warszawie[5]

Biskupi rezydenci[edytuj | edytuj kod]

Tytuł biskupa rezydenta nie jest formalnie używany w archidiecezji warszawskiej. W praktyce jednak ze względu na specyfikę swoich obowiązków w jej granicach urzędują trzej biskupi, którym arcybiskup metropolita warszawski udzielił stałej zgody na sprawowanie czynności pontyfikalnych na podległym mu obszarze, w szczególności mogą oni być m.in. zapraszani do parafii w celu udzielenia bierzmowania[6]. Są to:

Podział zadań biskupów[edytuj | edytuj kod]

Po zmianie składu biskupów pomocniczych w grudniu 2013, kard. Kazimierz Nycz ogłosił stały podział kompetencji między ordynariuszem i wikariuszami generalnymi, mający usprawnić zarządzanie kurią i archidiecezją. Przedstawia się on następująco[6]:

  • kard. Kazimierz Nycz:
    • ogólne kierownictwo nad archidiecezją
    • nadzór nad urzędami kanclerza oraz ekonoma archidiecezji
  • bp Rafał Markowski:
    • sprawy personalne księży o stażu kapłańskim powyżej 15 lat, z wyjątkiem proboszczów
    • nadzór nad kwestiami finansowymi, administracyjno-gospodarczymi, inwestycyjnymi (w tym budownictwem sakralnym) oraz Caritas

Wikariusze biskupi[edytuj | edytuj kod]

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Kapituły[7][edytuj | edytuj kod]

Kapituła Metropolitarna Warszawska

Kapituła Kolegiacka Św Opatrzności Bożej

Kapituła Kolegiacka Kampinosko-Bielańska

Główna świątynia[edytuj | edytuj kod]

Bazyliki Mniejsze[8][edytuj | edytuj kod]

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4
  2. Konferencja Episkopatu Polski, Archidiecezja Warszawska | Konferencja Episkopatu Polski, episkopat.pl [dostęp 2017-12-29] (ang.).
  3. Marceli Kosman: Między ołtarzem a tronem. Poznań 2000, s.217.
  4. Bp Piotr Jarecki obejmuje posługę wikariusza generalnego - ekai.pl, ekai.pl [dostęp 2015-12-28].
  5. Biskup Senior Tadeusz Pikus, Diecezja Drohiczyńska [dostęp 2019-10-03] (pol.).
  6. a b Kazimierz Nycz: List Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego do kapłanów Archidiecezji Warszawskiej (pol.). Archidiecezja warszawska, 2013. [dostęp 2013-12-26].
  7. Oficjalna strona Archidiecezji (pol.). [dostęp 2015-05-06].
  8. GCatholic.org (ang.). [dostęp 2015-05-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Władysław Woś, Le origini della diocesi di Varsavia, Firenze, Centro d’incontro della Certosa di Firenze, 1983.
  • Jan Władysław Woś, Pius VI i początki diecezji warszawskiej (Wokół wydarzeń roku 1798), “Saeculum Christianum”, rok 5 (1998), nr 2, s. 27-38.
  • Jan Władysław Woś, Dwóchsetlecie diecezji warszawskiej (1798-1998), Trydent, Centro di documentazione sulla storia dell’Europa Orientale, 1998.
  • Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2017, Biblos 2017, ​ISBN 978-83-7793-478-4

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]