Archiwum Państwowe w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Archiwum Państwowe w Toruniu
Ilustracja
Siedziba główna archiwum
Data założenia 1899
Dyrektor vacat
Wielkość zbioru ponad 6 tys. akt
Rodzaje zbioru akta, dokumentacja kartograficzna, fotografie, materiały ulotne, dokumentacja techniczna
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres Plac Rapackiego 4, Toruń
Oddziały Włocławek, ul. ks. Skorupki 4
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Archiwum Państwowe w Toruniu
Archiwum Państwowe w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Archiwum Państwowe w Toruniu
Archiwum Państwowe w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Archiwum Państwowe w Toruniu
Archiwum Państwowe w Toruniu
Ziemia53°00′35″N 18°36′07″E/53,009722 18,601944
Oficjalna strona archiwum
W latach 1946 - 1957 Archiwum Państwowe mieściło się w Ratuszu Staromiejskim

Archiwum Państwowe w Toruniu − jedno z najstarszych archiwów państwowych w Polsce[1].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Centrala archiwum znajduje się w zachodniej części Zespołu Staromiejskiego, przy Placu Rapackiego 4, w sąsiedztwie Sądu Okręgowego oraz Collegium Maximum UMK.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem instytucji jest gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie materiałów archiwalnych oraz nadzór nad zasobem archiwalnym. Archiwum obejmuje swym działaniem miasto i powiat Toruń oraz powiaty: chełmiński, wąbrzeski, golubsko-dobrzyński, miasto i powiat Grudziądz, miasto i powiat Włocławek, powiat aleksandrowski, powiat lipnowski, powiat radziejowski, a także powiat nowomiejski w województwie warmińsko-mazurskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początku Archiwum Państwowego w Toruniu sięgają średniowiecza, jednak pierwsze wzmianki o instytucji pochodzą z 1570 i 1587 roku. W okresie tym archiwum gromadziło dokumenty miasta, pełniło również funkcję Archiwum Ziem Pruskich. W niedługim czasie do instytucji zaczęły trafiać również akta okolicznych miast, m.in. Brodnicy, Chełmna, Chełmży i Kowalewa.

Po II rozbiorze Polski archiwum nabrało charakteru jedynie historycznego. Podjęto wówczas próby uporządkowania zasobu instytucji, czego udało się dokonać dopiero pod koniec XIX w. W 1899 roku utworzono stanowisko archiwisty miejskiego. Stanowisko to piastował przez wiele lat Artur Semrau.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Archiwum Państwowe w Toruniu stało się samodzielną instytucją publiczną z otwartą dla użytkowników pracownią naukową.

W czasie II wojny światowej najcenniejsze akta trafiły do kopalni Soli w Grasleben, wywieziono również część ksiąg metrykalnych z terenu miasta i powiatu toruńskiego. Większość zbiorów udało się odzyskać po 1947 roku.

W 1951 roku archiwum zostało upaństwowione, początkowo jako oddział Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Bydgoszczy, a od 1976 roku uzyskało status samodzielnej jednostki: Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Toruniu. W 1984 roku instytucję przekształcono w Archiwum Państwowe w Toruniu[2].

Dyrektorzy archiwum[edytuj | edytuj kod]

Oddziały[edytuj | edytuj kod]

Oddział I (Centrala)[edytuj | edytuj kod]

AdresPlac Rapackiego 4; 87-100 Toruń.

Przy Pl. Rapackiego mieszczą się:

  • Dyrekcja,
  • Oddział I – Akt wytworzonych do końca XVIII w.,
  • Pracownia informacji archiwalnej i ewidencji,
  • Pracownia konserwacji,
  • Dział finansowo- księgowy,
  • Dział administracyjno- gospodarczy.

Oddział II (Flisak)[edytuj | edytuj kod]

Adres – ul. Idzikowskiego 6c; 87-100 Toruń.

Zasób Oddziału II obejmuje materiały archiwalne z XIX-XXI w.

Oddział III (Nadzór)[edytuj | edytuj kod]

Adres – ul. Idzikowskiego 6c; 87-100 Toruń.

Zadaniem Oddziału III jest nadzór nad archiwami zakładowymi z terenu:

  • miasta Torunia
  • miasta Grudziądza
  • miasta Włocławka
  • powiatu aleksandrowskiego
  • powiatu brodnickiego
  • powiatu chełmińskiego
  • powiatu golubsko-dobrzyńskiego
  • powiatu lipnowskiego
  • powiatu grudziądzkiego
  • powiatu radziejowskiego
  • powiatu rypińskiego (z wyjątkiem gminy Wąpielsk)
  • powiatu toruńskiego
  • powiatu wąbrzeskiego
  • powiatu włocławskiego
  • powiatu nowomiejskiego.

Oddział we Włocławku[edytuj | edytuj kod]

Adres – ul. ks. Skorupki 4; 87-800 Włocławek.

Oddział w Grudziądzu (nieistniejący)[edytuj | edytuj kod]

Oddział w Grudziądzu zlikwidowany został w 1999 roku.

Ekspozytura w Wąbrzeźnie (nieistniejąca)[edytuj | edytuj kod]

Ekspozytura w Wąbrzeźnie przestała istnieć w 1990 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maria i Eugeniusz Gąsiorowscy, Toruń, 1971.
  2. Artur Nogaj, Archiwum Państwowe w Toruniu, www.torun.ap.gov.pl [dostęp 2016-12-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]