Przejdź do zawartości

Arciechów (powiat wołomiński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Arciechów
wieś
Ilustracja
Arciechów z lotu ptaka
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

wołomiński

Gmina

Radzymin

Liczba ludności (2023)

253[1]

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-255[2]

Tablice rejestracyjne

WWL

SIMC

0007539[3]

Położenie na mapie gminy Radzymin
Mapa konturowa gminy Radzymin, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Arciechów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Arciechów”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Arciechów”
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa konturowa powiatu wołomińskiego, blisko lewej krawiędzi u góry znajduje się punkt z opisem „Arciechów”
Ziemia52°29′53″N 21°04′56″E/52,498056 21,082222[4]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Okolice Arciechowa w 1802 roku, w tym czasie granica Arciechowa stanowiła granicę Królestwa Pruskiego (Prusy Południowe)

Arciechów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Radzymin[3][5]. Ma status sołectwa[6].

Miejscowość o charakterze letniskowo-rekreacyjnym znajdująca się nad samym brzegiem Zalewu Zegrzyńskiego (5 km linii brzegowej), położona w odległości 17 km od granic Warszawy, 10 km od Nieporętu oraz 13 km od centrum Radzymina. Cała miejscowość leży w granicach Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu[7].

Prywatna wieś szlachecka Arciechowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego[8]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

Do 1992 r. miejscowość Arciechów należała do parafii Serock[9].

W XX w. przez kilkadziesiąt lat funkcjonowała stała przeprawa promowa z Arciechowa do Serocka przez rzekę Narew. W 2019 roku, po wieloletniej przerwie, uruchomiono wakacyjne przeprawy katamaranem na tej samej trasie[10]. Odbywają się w każdy weekend wakacji (sezon: czerwiec–sierpień) i cieszą się niesłabnącą popularnością wśród turystów. W sezonie 2024 z przeprawy skorzystało ponad 2500 pasażerów (w tym 967 rowerów i 74 pojazdy elektryczne)[11]. Przeprawa stanowi kluczowy element Rowerowej Pętli wokół Jeziora Zegrzyńskiego, umożliwiając jej domknięcie bez konieczności objazdu przez Radzymin[12].

Przez miejscowość wytyczony został szlak rowerowy, prowadzący ze Starych Załubic do Tłuszcza[13] oraz pieszy Radzymiński Szlak Krajoznawczy (na trasie Marki Struga – Dąbrowa – Myszyniec – Wolica), wiodący m.in. wzdłuż wału przeciwpowodziowego nad Jeziorem Zegrzyńskim, cmentarzysko kurhanowe z epoki żelaza, rzekę Rządzę oraz przez obszary leśne[14].

Od 2017 r. sołtysem Arciechowa jest Barbara Karwowska[15].

Okolice Arciechowa w XVI w.
Port Politechniki Warszawskiej „Wolica” nad Rządzą

Integralne części miejscowości

[edytuj | edytuj kod]
Identyfikator SIMC Nazwa części Rodzaj części Ulice
0007545 Myszyniec przysiółek Aleja Wojciechowskiego, Jaworowa, Mirabelki, Modrzewiowa, Myszyniec, Orzechowa, Przystań, Sasanki, Skalista, Słoneczna, Wypoczynkowa, Żeglarska
0007551 Dąbrowa przysiółek Bielika, Bosmańska, Bukietowa, Dąbrowiecka, Flory, Jastrzębia, Krokusowa, Ogólna, Okrąglica, Pod Dębami, Pod Świerkami, Serocka, Starych Dębów

Przysiółek Myszyniec położony jest w północno-zachodniej części gminy Radzymin, charakteryzuje się dość zwartą zabudową zlokalizowaną wzdłuż dróg gminnych. Przeważa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca, usługowa oraz zabudowa rekreacji indywidualnej[16].

Dąbrowa położona jest w północnej części gminy, jej północną granicę wyznacza rzeka Bug. Przeważają obszary o dominującej funkcji łąk, pastwisk i zieleni nieurządzonej. Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, rekreacji indywidualnej oraz zagrodowa występuje jednostkowo i jest rozproszona. W 2019 r., w wyniku konsultacji społecznych, przysiółek Dąbrowa wszedł w skład sołectwa Opole (Nowe Załubice)[17].

Transport

[edytuj | edytuj kod]

Arciechów połączony jest z Radzyminem linią autobusową (R5), zsynchronizowaną z odjazdami SKM z/do m.st. Warszawy oraz 738.[18]

Do 2021 r. funkcjonowała linia R6, dowożąca mieszkańców północnej części gminy, w tym Arciechowa, do stacji SKM w Nieporęcie[19].

Przystanki na terenie Arciechowa
Nazwa przystankuLinia
 Jaworowa 01 R5
 Żeglarska 01 R5
 Słoneczna 01 R5
 Arciechów R5
 Zegrzyńska 01 R5
 Jaworowa 02 R5

Przedwojenne plany wąskotorowej kolei do Serocka

[edytuj | edytuj kod]

Na początku XX w., Rosjanie mieli plany rozwoju transportu kolejowego na terenie okupowanej Polski. Jedne z nich uwzględniały budowę linii kolejki wąskotorowej na trasie Radzymin – Myszyniec – Serock – Przasnysz. Plan ten zakładał oparcie egzystencji kolejki głównie na dowozie płodów rolnych z tamtych terenów do Warszawy. Dobrze przemyślany i opracowany projekt kolejki przekreślił wybuch I wojny światowej[20].

Pomniki przyrody

[edytuj | edytuj kod]

Arciechów posiada najwięcej pomników przyrody w gminie Radzymin – łącznie 9 pomników (obiekty nr 15–19 oraz 26–29 w rejestrze powiatu wołomińskiego), obejmujących 15 drzew pomnikowych[21][22]. Stanowi to znaczną część wszystkich 28 pomników przyrody w gminie[23].

Dominującym gatunkiem jest dąb szypułkowy (14 drzew), a wśród nich najbardziej znany dąb „Jacek” – pomnik przyrody ustanowiony 23 maja 1984 r., upamiętniony kapliczką dziennikarza RDC Jacka Filipowicza[24]. Unikalnym elementem jest także jeden wiąz szypułkowy (obiekt nr 27)[21].

Sąsiadujące miejscowości

[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości sąsiadujące z Arciechowem:

Osoby związane z miejscowością

[edytuj | edytuj kod]
dąb „Jacek”, kapliczka upamiętniająca dziennikarza RDC Jacka Filipowicza

Odkrycia archeologiczne

[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 90. XX w. na terenie Arciechowa odnaleziono cmentarzysko kurhanowe, według archeologów znalezisko zostało określone jedynym na terenie gminy Radzymin obiektem tego typu o własnej formie krajobrazowej[25]. Cmentarz z epoki żelaza (I–IV w. n.e., kultura wielbarska) został wpisany do rejestru zabytków 4 kwietnia 1996 roku pod nr A-1617[25].

Zespół obejmuje 21 kopców ziemnych położonych na niewielkiej wydmie, otoczonej z trzech stron mokradłami[25]. Stanowisko jest zagrożone przez wytyczanie działek, zwożenie gruzu oraz leśne drogi przecinające teren cmentarza[25]. Wskazane jest udostępnienie obiektu do zwiedzania po przeprowadzeniu badań i zabezpieczeniu[25].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Raport o stanie gminy Radzymin w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 8–9.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 7 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 988.
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)).
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa.
  7. ↑ Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu – mapa i opis. GDOŚ, 1997.
  8. ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
  9. ↑ Sąsiedzi z pałaców i dworów.
  10. ↑ Przeprawa promowa Serock-Arciechów – Stowarzyszenie Zalew Zegrzyński.
  11. ↑ Ponad 2500 pasażerów przeprawą Serock-Arciechów w sezonie 2024 – Stowarzyszenie Zalew Zegrzyński.
  12. ↑ Rowerowa Pętla wokół Jeziora Zegrzyńskiego – Stowarzyszenie Zalew Zegrzyński.
  13. ↑ Stare Załubice – Tłuszcz [online], mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2022-05-07] (pol.).
  14. ↑ Radzymiński Szlak Krajoznawczy [online], mazowsze.szlaki.pttk.pl [dostęp 2022-05-07] (pol.).
  15. ↑ Sołtys i Rada Sołecka Arciechowa – Arciechów – Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Radzymin [online], bip.radzymin.pl [dostęp 2022-06-22].
  16. ↑ [potrzebny przypis].
  17. ↑ Ogłoszenie o konsultacjach społecznych w sprawie zmiany granic Sołectw Arciechów i Opole – Gmina Radzymin, 2019.
  18. ↑ Gminne rozkłady jazdy komunikacji publicznej obowiązujące od 29 sierpnia 2022 r. [online], radzymin.pl [dostęp 2022-11-01] (pol.).
  19. ↑ Rozkłady jazdy – Urząd Miasta i Gminy Radzymin [online], archiwum.radzymin.pl [dostęp 2022-11-01].
  20. ↑ https://stacjamuzeum.pl/wp-content/uploads/2021/02/Koleje-polowe-Sochaczew-2019.pdf.
  21. 1 2 Arkusz RADZYMIN (488) – Wykaz rezerwatów i pomników przyrody, Państwowy Instytut Geologiczny.
  22. ↑ Zmiana Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Radzymin – Załącznik do uchwały, 2022.
  23. ↑ Uchwała Nr 157/X/2019 Rady Miejskiej w Radzyminie – Studium, 2019.
  24. ↑ Rejestr form ochrony przyrody powiatu wołomińskiego – Starostwo Powiatowe w Wołominie.
  25. 1 2 3 4 5 Opis stanowiska archeologicznego Cmentarzysko kurhanowe w Arciechowie – Geocaching, 2021.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Arciechów_(powiat_wołomiński)&oldid=80804764”