Ariel (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ariel
אריאל
Widok na Ariel
Widok na Ariel
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Judei i Samarii
Burmistrz Ron Nachman
Powierzchnia 14,7 km²
Wysokość 560 m n.p.m.
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

16 700
1 138 os./km²
Nr kierunkowy +972 3
Kod pocztowy 40700
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Ariel
Ariel
Ziemia 32°06′22″N 35°11′16″E/32,106111 35,187778Na mapach: 32°06′22″N 35°11′16″E/32,106111 35,187778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Ariel (hebr. אריאל; arab. اريئيل; pol. Lew Boga) − miasto położone w Dystrykcie Judei i Samarii w Izraelu. Jest to piąte największe osiedle żydowskie położone na terytoriach zdobytych przez Izrael w 1967.

Leży w zachodniej części Samarii na terytorium Autonomii Palestyńskiej, w otoczeniu arabskiego miasta Salfit, oraz arabskich wiosek Iskaka, Marda, Kira, Kifl Haris i Haris.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

W języku hebrajskim słowo "Ariel" (wymowa Ari'el) oznacza dosłownie Lew Boga. "Ari" (Lew) w hebrajskim jest synonimem męstwa i odwagi, a także symbolem plemienia Judy. W Starym Testamencie Ariel jest jedną z nazw Jerozolimy i Świątyni Jerozolimskiej (Księga Izajasza 29:1-8).

Historia[edytuj | edytuj kod]

29 listopada 1947 roku Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło Rezolucję nr 181 w sprawie podziału Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Tutejsze tereny miały znajdować się w państwie arabskim i w wyniku Wojny o Niepodległość w 1948 znalazły się pod okupacją Jordanii.

Podczas Wojny sześciodniowej w 1967 ziemie te zajęły wojska izraelskie. 9 maja 1977 Siły Obronne Izraela utworzyły w tym miejscu posterunek wojskowy, który nazwano od pobliskiej arabskiej wioski Haris[1].

Na wiosnę 1978 grupa świeckich żydowskich osadników postanowiła założyć nowe osiedle w górzystym obszarze Samarii. Jako lokalizację wybrano strategiczne wzgórze położone na kierunku ewentualnego natarcia wojsk jordańskich na aglomerację miejską Tel Awiwu. W sierpniu 1978 grupa pierwszych osadników, na czele których stał Ron Nachman, utworzyła placówkę osiedleńczą nazwaną Ariel.

Pierwsi osadnicy mieszkali w namiotach, a prąd elektryczny był dostarczany przez agregat prądotwórczy. W okolicy nie istniały żadne drogi, a wodę dostarczano okresowo samochodem ciężarowym. W sierpniu 1978 liczba osadników wynosiła 70 rodzin. 1 września 1978 rozpoczął się pierwszy rok szkolny w Arielu. Z czasem namioty zastąpiono blokami wybudowanymi z prefabrykatów. Wybudowano kilka bloków mieszkalnych, szkołę i szpital.

W następnych latach osiedliło się tu wielu imigrantów z krajów byłego ZSRR, Ameryki Południowej, USA, Wielkiej Brytanii, Kanady i RPA. W 2005 zamieszkała tutaj grupa żydowskich osadników ewakuowanych ze Strefy Gazy.

W 1981 Ariel otrzymała status samorządu lokalnego, a w 1998 prawa miejskie[2].

27 października 2002 palestyński terrorysta-samobójca z Hamasu usiłował wedrzeć się do miasta Ariel. Po ostrzelaniu przez żołnierzy ochrony zamachowiec wysadził się przy stacji benzynowej. W zamachu zginęło 2 izraelskich żołnierzy, a 18 osób zostało rannych[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2008 roku w mieście żyło 16,7 tys. mieszkańców, wszyscy Żydzi[4].

Populacja miasta pod względem wieku (dane z 2006):

Wiek (w latach) Procent populacji w %
0-4 6,9%
5-9 7,3%
10-14 7,7%
15-19 8,2%
20-29 19,6%
30-44 19,9%
45-59 19,0%
ponad 60 11,4%


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Uniwersytet Ariel Centrum Samarii w Ariel
Widok na Ariel

W mieście znajdują się 4 szkoły podstawowe i 3 szkoły średnie. Wśród tutejszych szkół znajdują się między innymi: Nachshonim, Ariel Makif, Aliza Begin, Miken, Yovel, oraz religijna szkoła Or Zvulun. Jest tu także centrum edukacji religijnej Chabad of Ariel[5].

We wschodniej części miasta znajduje się Ośrodek Uniwersytecki Ariel w Samarii (hebr. המרכז האוניברסיטאי אריאל בשומרון, HaMerkaz HaUniversitai Ariel BaShomron; ang. Ariel University Center of Samaria), który został założony w 1982 jako Academic College of Judea and Samaria. Na uniwersytecie uczy się 9,5 tys. żydowskich i arabskich studentów. Pierwotnie był to college, który w 2005 podniósł swój status do uniwersytetu. Nazwę zmieniono na obecną w sierpniu 2007[6]. Uczelnia oferuje możliwość nadawania stopni naukowych w dziedzinie architektury, inżynierii wodno-lądowej, chemii, elektroniki, biologii, fizyki, opieki społecznej, fizjoterapii i zarządzania[7].

Na wschód od uniwersytetu znajduje się Centrum Inicjatyw Technologicznych (ang. Center for Technological Initiative), które specjalizuje się w rozwoju biotechnologii, medycyny, elektroniki i biochemii[8].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Na zachód od miasta znajduje się strefa przemysłowa Barqan (hebr. איזור התעשיה ברקן), którą utworzono w 1982. Swoją działalność prowadzi tutaj około 120 przedsiębiorstw i zakładów produkcyjnych, z branży spożywczej, dziewiarskiej, metalowej i tworzyw sztucznych. Zatrudnienie znajduje tutaj około 6 tys. pracowników, z których 60% stanowią Palestyńczycy z okolicznych arabskich wiosek. Dodatkowo obecnie rozbudowuje się nową strefę przemysłową Ariel Ma'arav, w której prowadzi swoją działalność 60 przedsiębiorstw i zakładów produkcyjnych[8].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W północno-zachodniej części miasta znajduje się nowoczesny Eshel Hashomron Hotel. Tutejszy basen kąpielowy z wodospadem jest jednym z najpiękniejszych w Izraelu. Jest to miejsce wypoczynku wielu Izraelczyków, a także popularne miejsce do organizowania takich imprez okolicznościowych jak np. śluby[9].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Z miasta można wyjechać lokalnymi drogami w kierunku wschodnim i zachodnim. Wyjeżdżając na zachód wjeżdża się na drogę nr 4775, którą jadąc na południowy wschód dojeżdża się do arabskiego miasta Salfit, lub jadąc na północ dojeżdża się do drogi nr 505 ISR-HW505.png. Drogą nr 505 można jechać na wschód do arabskiej wioski Marda lub na zachód do drogi ekspresowej nr 5 ISR-HWR5.png (Tel Awiw-Ariel). Wyjeżdżając z miasta na wschód również wjeżdża się na drogę nr 4775, którą jadąc na południowy zachód dojeżdża się do arabskiego miasta Salfit, lub jadąc na północny wschód dojeżdża się do wioski Iskaka.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. History (ang.). W: Ariel Municipality [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  2. Iriyat Ariel (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  3. Ariel: The Capital of Samaria (ang.). W: Mideast Outpost [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  4. Israel Central Bureau of Statistics (ang.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 15 czerwca 2008].
  5. Chabad of Ariel (ang.). W: Chabad Centers [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  6. About Ariel University Center of Samaria (ang.). W: Ariel University Center of Samaria [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  7. About Ariel (ang.). W: Ariel Municipality [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  8. 8,0 8,1 Industry and Commerce (ang.). W: Ariel Municipality [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].
  9. Eshel Hashomron Hotel (ang.). W: Ariel Municipality [on-line]. [dostęp 17 marca 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]