Armatohaubica wz. 1977 Dana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana
Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana
Dane podstawowe
Państwo  Czechosłowacja
Producent ZTS Dubnica
Typ pojazdu samobieżna armatohaubica
Trakcja kołowa
Załoga 4-5
Historia
Prototypy 1972
Produkcja 1979-1989
Egzemplarze 672
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny Tatra T2-930-34 o mocy 254 kW (345 KM)
Transmisja mechaniczna
Pancerz o grubości 15 mm
Długość 11,35 m (całkowita)
9,91 m (kadłuba)
Szerokość 3,00 m
Wysokość 3,350 m (normalna)
3,525 m (z karabinem maszynowym)
Rozstaw osi 2,00 m
Prześwit 0,41 m
Masa 23 000 kg (własna)
29 250 kg (bojowa)
Osiągi
Prędkość 80 km/h (maksymalna na drodze)
40 km/h (normalna na drodze)
25 km/h (w terenie)
Zasięg 600 km (po drodze)
250 - 500 km (w terenie)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,4 m
Rowy (szer.) 2,0 m
Ściany (wys.) 0,6 m
Kąt podjazdu 30°
Przechył boczny 15°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armatohaubica kal. 152 mm. zasięg 20-41 km zależnie od wersji (zapas nabojów - 60 szt.)
1 przeciwlotniczy karabin maszynowy DSzKM wz. 38/46 kal. 12,7 mm
Użytkownicy
Czechy, Słowacja, Gruzja, Polska, Libia

Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana (czes. 152 mm samohybná kanónová houfnice vz. 77 "Dana") – współczesna czechosłowacka samobieżna armatohaubica na podwoziu kołowym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach siedemdziesiątych XX wieku w czechosłowackich zakładach Konštrukcie Trenčin w Trenczynie opracowano projekt samobieżnej armatohaubicy kalibru 152 mm na podwoziu kołowym Tatra o układzie jezdnym 8x8[1]. Projekt ten otrzymał kryptonim Dana. Była to pierwsza seryjnie produkowana haubicoarmata samobieżna na opancerzonym podwoziu kołowym na świecie, wyprzedzając południowoafrykańską Denel G6[1]. Stała się także drugą haubicoarmatą ze zautomatyzowanym układem ładowania[1].

Pierwsze prototypy powstały w 1972 i 1973 roku[1]. Po próbach zakładowych i wojskowych, została w maju 1977 roku przyjęta na uzbrojenie armii Czechosłowacji[1]. W 1979 roku przystąpiono do produkcji seryjnej w słowackich zakładach ZTS w Dubnicy nad Wagiem, we współpracy z innymi kooperantami[1]. Podwozia powstawały w filii Tatry w Bánovcach nad Bebravou[1]. Do zakończenia produkcji seryjnej w 1989 roku wyprodukowano 672 działa tego typu[1].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Działo samobieżne Dana jest zbudowane na podwoziu ciągnika kołowego Tatra T-815 VT Kolos o napędzie na wszystkie koła w układzie 8x8.

Opancerzone nadwozie mieści w przedniej części przedział dowódcy i kierowcy, kolejną część stanowi obrotowa wieża, na końcu znajduje się 12 cylindrowy silnik wysokoprężny o mocy 345 KM.

W przedziale bojowym – wieży umieszczono armatohaubicę kalibru 152 mm zakończoną hamulcem wylotowym. Działo wyposażone jest w zmechanizowany, samoczynny układ zasilania. Do strzelania z działa są używane naboje m.in. z pociskami odłamkowo-burzącymi, przeciwpancernymi kumulacyjnymi, przeciwbetonowymi, oświetlającymi i dymnymi. Na wieży jest umieszczony przeciwlotniczy karabin maszynowy kalibru 12,7 mm.

Działo jest wyposażone w środki łączności, obserwacji i kierowania ogniem oraz w urządzenia ochrony załogi przed promieniowaniem radioaktywnym i pożarem.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Po uruchomieniu produkcji seryjnej samobieżna armatohaubica Dana została wprowadzona do uzbrojenia wojsk czechosłowackich (410 sztuk), a w 1983 roku 111 egzemplarzy trafiło także do SZ PRL[2][1]. 126 sztuk wyeksportowano do ZSRR, a około 25-27 do Libii[1]. Obecnie sprzęt ten w Wojsku Polskim znajduje się m.in. na wyposażeniu 11 Mazurskiego Pułku Artylerii, a 5 sztuk jest wykorzystywanych w ramach ISAF w PKW Afganistan. Działa zakupiła również Libia.

Po rozpadzie Czechosłowacji działa te znalazły się w uzbrojeniu zarówno armii czeskiej, jak i słowackiej. Niewielka liczba (co najmniej 24 sztuki) czeskich pojazdów została sprzedana do Gruzji[1].

Liczba posiadanych samobieżnych armatohaubic wz. 1977 Dana przez poszczególne państwa:

Warianty[edytuj | edytuj kod]

  • 155 mm ShKH Zuzana wersja z 155 mm armatohaubicą standardu NATO z lufą o długości 45 kalibrów. Przyjęta na uzbrojenie armii Słowacji w 1998, miała donośność 39 km[3]. Wyprodukowano 16 dział dla Słowacji i 12 dla Cypru[1].
  • Zuzana 2 - skonstruowana w 2004. Kaliber 155 mm, długość lufy 52 kalibry, donośność 41,5 km. Wyposażona w komputerowy system kierowania ogniem, zmodernizowano wiele innych elementów. Przeszła próby w armii słowackiej i indyjskiej lecz nie weszła do produkcji[3].
  • Dana-T - zmodernizowane w Polsce działa ze Zautomatyzowanym Zestawem Kierowania Ogniem Topaz firmy WB Electronics i nowymi środkami łączności (zmodernizowano ok. 40 dział od 2007 roku)[1]
  • Dana-M1 CZ - propozycja kompleksowej modernizacji opracowana w 2014 r. przez czeską firmę Excalibur Army, donośność 25,5 km dzięki przystosowaniu do nowej amunicji[1].
Armatohaubica wz. 1977 używana w SZ RP
Dana na stanowisku ogniowym

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Tomasz Wachowski, Modernizacja Dany według Excalibur Army, "Nowa Technika Wojskowa" nr 9/2014, s.70-74
  2. Andrzej Kiński. Topaz dla Dany. „Nowa Technika Wojskowa”. 02/2005, s. 29-30. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655. 
  3. a b Michal Zdobbinský. Nowe słowackie działo samobieżne. „Nowa technika Wojskowa”, s. 27. Magnum-X. ISSN 1230-1655. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Štefan Zupko, Juraj Zupko: Obrnená technika: 1944-2001 výroba v Slovenskej Republike. Magnet Press Slovakia, 2002, s. 48-51. ISBN 80-968073-8-2. (słow.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]