Armatohaubica wz. 1977 Dana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana
Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana
Dane podstawowe
Państwo  Czechosłowacja
Producent ZTS Dubnica
Typ pojazdu samobieżna armatohaubica
Trakcja kołowa
Załoga 4-5
Historia
Prototypy 1972
Produkcja 1979-1989
Egzemplarze 672
Dane techniczne
Silnik 1 silnik wysokoprężny Tatra T2-930-34 o mocy 254 kW (345 KM)
Transmisja mechaniczna
Pancerz o grubości 15 mm
Długość 11,35 m (całkowita)
9,91 m (kadłuba)
Szerokość 3,00 m
Wysokość 3,350 m (normalna)
3,525 m (z karabinem maszynowym)
Rozstaw osi 2,00 m
Prześwit 0,41 m
Masa 23 000 kg (własna)
29 250 kg (bojowa)
Osiągi
Prędkość 80 km/h (maksymalna na drodze)
40 km/h (normalna na drodze)
25 km/h (w terenie)
Zasięg 600 km (po drodze)
250 - 500 km (w terenie)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,4 m
Rowy (szer.) 2,0 m
Ściany (wys.) 0,6 m
Kąt podjazdu 30°
Przechył boczny 15°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armatohaubica kal. 152 mm (zapas nabojów - 60 szt.)
1 przeciwlotniczy karabin maszynowy DSzKM wz. 38/46 kal. 12,7 mm
Użytkownicy
Czechy, Słowacja, Gruzja, Polska, Libia

Samobieżna armatohaubica wz. 1977 Dana (czes. 152 mm samohybná kanónová houfnice vz. 77 "Dana") – współczesna czechosłowacka samobieżna armatohaubica na podwoziu kołowym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach siedemdziesiątych XX wieku w czechosłowackich zakładach Konštrukcie Trenčin w Trenczynie opracowano projekt samobieżnej armatohaubicy kalibru 152 mm na podwoziu kołowym Tatra o układzie jezdnym 8x8[1]. Projekt ten otrzymał kryptonim Dana. Była to pierwsza seryjnie produkowana haubicoarmata samobieżna na opancerzonym podwoziu kołowym na świecie, wyprzedzając południowoafrykańską Denel G6[1]. Stała się także drugą haubicoarmatą ze zautomatyzowanym układem ładowania[1].

Pierwsze prototypy powstały w 1972 i 1973 roku[1]. Po próbach zakładowych i wojskowych, została w maju 1977 roku przyjęta na uzbrojenie armii Czechosłowacji[1]. W 1979 roku przystąpiono do produkcji seryjnej w słowackich zakładach ZTS w Dubnicy nad Wagiem, we współpracy z innymi kooperantami[1]. Podwozia powstawały w filii Tatry w Bánovcach nad Bebravou[1]. Do zakończenia produkcji seryjnej w 1989 roku wyprodukowano 672 działa tego typu[1].

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Działo samobieżne Dana jest zbudowane na podwoziu ciągnika kołowego Tatra T-815 VT Kolos o napędzie na wszystkie koła w układzie 8x8.

Opancerzone nadwozie mieści w przedniej części przedział dowódcy i kierowcy, kolejną część stanowi obrotowa wieża, na końcu znajduje się 12 cylindrowy silnik wysokoprężny o mocy 345 KM.

W przedziale bojowym – wieży umieszczono armatohaubicę kalibru 152 mm zakończoną hamulcem wylotowym. Działo wyposażone jest w zmechanizowany, samoczynny układ zasilania. Do strzelania z działa są używane naboje m.in. z pociskami odłamkowo-burzącymi, przeciwpancernymi kumulacyjnymi, przeciwbetonowymi, oświetlającymi i dymnymi. Na wieży jest umieszczony przeciwlotniczy karabin maszynowy kalibru 12,7 mm.

Działo jest wyposażone w środki łączności, obserwacji i kierowania ogniem oraz w urządzenia ochrony załogi przed promieniowaniem radioaktywnym i pożarem.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Po uruchomieniu produkcji seryjnej samobieżna armatohaubica Dana została wprowadzona do uzbrojenia wojsk czechosłowackich (410 sztuk), a w 1983 roku 111 egzemplarzy trafiło także do SZ PRL[2][1]. 126 sztuk wyeksportowano do ZSRR, a około 25-27 do Libii[1]. Obecnie sprzęt ten w Wojsku Polskim znajduje się m.in. na wyposażeniu 11 Mazurskiego Pułku Artylerii, a 5 sztuk jest wykorzystywanych w ramach ISAF w PKW Afganistan. Działa zakupiła również Libia.

Po rozpadzie Czechosłowacji działa te znalazły się w uzbrojeniu zarówno armii czeskiej, jak i słowackiej. Niewielka liczba (co najmniej 24 sztuki) czeskich pojazdów została sprzedana do Gruzji[1].

Liczba posiadanych samobieżnych armatohaubic wz. 1977 Dana przez poszczególne państwa:

Warianty[edytuj | edytuj kod]

  • 155 mm ShKH Zuzana wersja z 155 mm armatohaubicą standardu NATO z lufą o długości 45 kalibrów. Przyjęta na uzbrojenie armii Słowacji w 1998, miała donośność 39 km[3]. Wyprodukowano 16 dział dla Słowacji i 12 dla Cypru[1].
  • Zuzana 2 - skonstruowana w 2004. Kaliber 155 mm, długość lufy 52 kalibry, donośność 41,5 km. Wyposażona w komputerowy system kierowania ogniem, zmodernizowano wiele innych elementów. Przeszła próby w armii słowackiej i indyjskiej lecz nie weszła do produkcji[3].
  • Dana-T - zmodernizowane w Polsce działa ze Zautomatyzowanym Zestawem Kierowania Ogniem Topaz firmy WB Electronics i nowymi środkami łączności (zmodernizowano ok. 40 dział od 2007 roku)[1]
  • Dana-M1 CZ - propozycja kompleksowej modernizacji opracowana w 2014 r. przez czeską firmę Excalibur Army, donośność 25,5 km dzięki przystosowaniu do nowej amunicji[1].
Armatohaubica wz. 1977 używana w SZ RP
Dana na stanowisku ogniowym

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m n Tomasz Wachowski, Modernizacja Dany według Excalibur Army, "Nowa Technika Wojskowa" nr 9/2014, s.70-74
  2. Andrzej Kiński. Topaz dla Dany. „Nowa Technika Wojskowa”. 02/2005, s. 29-30. Warszawa: Magnum-X Sp. z o.o.. ISSN 1230-1655. 
  3. a b Michal Zdobbinský. Nowe słowackie działo samobieżne. „Nowa technika Wojskowa”, s. 27. Magnum-X. ISSN 1230-1655. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Štefan Zupko, Juraj Zupko: Obrnená technika: 1944-2001 výroba v Slovenskej Republike. Magnet Press Slovakia, 2002, s. 48-51. ISBN 80-968073-8-2. (słow.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]