Askoniusz Pedianus

Asconius Pedianus (ur. 9 p.n.e., zm. 76 n.e.) – rzymski gramatyk i filolog, autor komentarzy do dzieł literackich.

Urodził się w Padwie. W latach 54–57 n.e. opracował obszerny komentarz do mów Cycerona, obejmujący prawdopodobnie cały jego dorobek oratorski. Do czasów współczesnych zachowały się jednak jedynie objaśnienia do pięciu mów. Ponieważ dwie z komentowanych mów Cycerona nie przetrwały, dzieło Asconiusza ma szczególne znaczenie dla ich częściowej rekonstrukcji.

Autor opierał się na wiarygodnych źródłach, m.in. na aktach senatu, oraz korzystał z niemal wszystkich pism Cycerona, z wyjątkiem później opublikowanych Listów do Attyka. Wzorował się na komentarzu Didymosa do mów Demostenesa. Wśród gramatyków i komentatorów epoki cesarstwa rzymskiego wyróżniał się starannością metody badawczej, krytycznym podejściem do źródeł oraz przejrzystością języka.

Do zaginionych dzieł Asconiusza należą m.in. Vita Sallustii („Życiorys Salustiusza”), Symposium („Uczta”), być może inspirowane twórczością Platona, oraz Contra obtrectatores Vergilii („Przeciw oszczercom Wergiliusza”).