Aszura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aszura عاشوراء
Muharram procession 2, Manama, Bahrain (Feb 2005).jpg
Procesja z okazji Aszury
Dzień 10. dnia Muharrama
Kraje  Irak
 Iran
 Liban
 Pakistan
Typ święta narodowe, święto religijne
Religie islam: sunnizm, szyizm, imamizm
Zwyczaje procesje z lamentami, spotkania w gronie rodzinnym i publiczne, przedstawienia, biczowanie oraz uderzanie rękoma we własną klatkę piersiową (wśród niektórych uczestników)
Upamiętnia wydarzenia biblijne (sunnici), męczeńską śmierć Husajna ibn Alego (szyici)
Podobne święta Al-Arba’in

Aszura, ‘Āšūrā’ (arab. عاشوراء, od aram. asurya – dekada) – coroczne, muzułmańskie święto obchodzone 10 dnia muharrama. Jest najważniejszym świętem dla szyitów[1], którzy interpretują je inaczej niż sunnici.

Korzenie święta sięgają czasów przed islamskich, prawdopodobnie wywodzi się ono ze zwyczajów wspólnoty żydowskiej zamieszkującej Medynę[2]. Miejscowi Arabowie obchodzili je jeszcze przed Mahometem, zachowując tego dnia post. Mahomet uznał Aszurę za dzień święty dla swoich zwolenników a post stał się obowiązkowy. Później, gdy miesiącem postu ogłoszono Ramadan, zachowywanie postu tego dnia przestało być obowiązkowe a stało się indywidualną sprawą każdego muzułmanina[1]. Dla sunnitów Aszura pozostaje nieobowiązkowym świętem, obchodzonym na pamiątkę kilku różnych wydarzeń biblijnych (zależnie od interpretacji)[2]. Według zwyczaju otwiera się wówczas drzwi Al-Kaby[2]. Inaczej święto to wygląda w wydaniu szyickim.

10 dnia muharram, 61 roku według kalendarza muzułmańskiego, w bitwie pod Karbalą, zginął Husajn ibn Ali. Husajn był wnukiem proroka Mahometa i zdaniem szyitów, to on powinien zostać kalifem. Został jednak pokonany i zabity przez wojska kontrkandydata, Jazida z rodu Umajjadów. Jego śmierć, uznawana przez jego zwolenników za męczeńską, dała początek szyizmowi. Postawa ibn Alego jest dla szyitów symbolem męstwa, poświęcenia i walki przeciwko niesprawiedliwości aż do śmierci. Jako że zginął 10 dnia muharram, wśród zwolenników ibn Alego doszło do utożsamienia Aszury z tym właśnie wydarzeniem. Z tego powodu święto to ma dla szyitów o wiele większe znaczenie niż dla sunnitów. Jest więc obchodzone i uznawane przez władze głównie w tych krajach muzułmańskich których znaczna część mieszkańców jest szyitami, czyli w Iranie, Iraku, Bahrajnie i Azerbejdżanie. Mniejszościowe grupy w krajach takich jak Pakistan czy Indie oraz diaspora również obchodzą Aszurę. Wiele krajów muzułmańskich, zdominowanych przez sunnitów, nie nadaje jednak temu świętu szczególnej rangi i nie wiąże go z Husajnem ibn Alim.

W dzień Aszury, szyici urządzają domowe lub publiczne zgromadzenia w czasie których wspominają śmierć i poświęcenie ibn Alego. Organizowane są również uliczne procesje i inscenizacje wydarzeń spod Karbali. Zgromadzeni wierni zazwyczaj lamentują[1]. Istnieje również zwyczaj samobiczowania się lub uderzania w piersi, co jest symbolem cierpień jakie zadano Husajnowi. W Iranie i w Iraku istnieje także zwyczaj nazywany po persku: rowzeh kani i qiraya po arabsku. Dosłownie nazwa ta oznacza czytanie. Zwyczaj polega na czytaniu fragmentów z dzieła pod tytułem "Ogród męczenników", pochodzącego z XVI wieku. Dzieło opisuje wydarzenia towarzyszące śmierci ibn Alego. Dodatkowo organizowane są przedstawienia. Święto jest niekiedy obchodzone także przez wyznawców innych religii, na przykład przez niektóre grupy hinduistyczne i buddyjskie[1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Aszura – święto nie aż tak krwawe. Serwis podróże.pl. [dostęp 2014-02-21].
  • Campo Juan Eduardo, The Encyclopedia of Islam, Checkmark Books, 2009
  • Encyclopaedia of Islam, Vol. 1, pod red. Clifforda Edmunda Boswortha, Lejda, Brill, 1960

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Campo Juan Eduardo, The Encyclopedia of Islam, Checkmark Books, 2009
  2. 2,0 2,1 2,2 Encyclopaedia of Islam, Vol. 1, pod red. Clifforda Edmunda Boswortha, Lejda, Brill, 1960