Aszura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aszura عاشوراء
Muharram procession 2, Manama, Bahrain (Feb 2005).jpg
Procesja z okazji Aszury
Dzień 10. dnia Muharrama
Kraje  Irak
 Iran
 Liban
 Pakistan
Typ święta narodowe, święto religijne
Religie islam: sunnizm, szyizm, imamizm
Zwyczaje procesje z lamentami, spotkania w gronie rodzinnym i publiczne, przedstawienia, biczowanie oraz uderzanie rękoma we własną klatkę piersiową (wśród niektórych uczestników)
Upamiętnia wydarzenia biblijne (sunnici), męczeńską śmierć Husajna ibn Alego (szyici)
Podobne święta Al-Arba’in

Aszura, ‘Āšūrā’ (arab. عاشوراء, od aram. asurya – dekada) – muzułmańskie święto obchodzone 10 dnia miesiąca muharram. Jest najważniejszym świętem szyitów[1], którzy interpretują je inaczej niż sunnici.

Nazwa Aszura w języku arabskim oznacza „dziesięć” (słowo arabskie oznaczające liczbę 10 to aszara, powiązane z hebrajskim rdzeniem ’śr = dziesięć). Korzenie święta sięgają czasów przedislamskich, prawdopodobnie wywodzi się ono ze zwyczajów wspólnoty żydowskiej zamieszkującej Medynę[2]. Miejscowi Arabowie obchodzili je jeszcze przed Mahometem, zachowując tego dnia post. Mahomet uznał Aszurę za dzień święty dla swoich zwolenników, a post stał się obowiązkowy. Później, gdy miesiącem postu ogłoszono Ramadan, zachowywanie postu tego dnia przestało być obowiązkowe, a stało się indywidualną sprawą każdego muzułmanina[1]. Dla sunnitów Aszura pozostaje nieobowiązkowym świętem, obchodzonym na pamiątkę kilku różnych wydarzeń biblijnych (zależnie od interpretacji)[2]. Według zwyczaju otwiera się wówczas drzwi Al-Kaby[2]. Inaczej święto to wygląda w wydaniu szyickim.

10 dnia muharram, 61 roku według kalendarza muzułmańskiego, w bitwie pod Karbalą, zginął Husajn ibn Ali. Husajn był wnukiem proroka Mahometa i zdaniem szyitów powinien zostać kalifem. Został jednak pokonany i zabity przez wojska kontrkandydata, Jazida z rodu Umajjadów. Jego śmierć, uznawana przez jego zwolenników za męczeńską, dała początek szyizmowi. Postawa ibn Alego jest dla szyitów symbolem męstwa, poświęcenia i walki przeciwko niesprawiedliwości aż do śmierci. Ponieważ zginął 10 dnia muharram, wśród zwolenników ibn Alego doszło do utożsamienia Aszury z tym właśnie wydarzeniem. Z tego powodu święto to ma dla szyitów o wiele większe znaczenie niż dla sunnitów. Jest obchodzone i uznawane przez władze głównie w tych krajach muzułmańskich, w których znaczna część mieszkańców jest szyitami, czyli w Iranie, Iraku, Bahrajnie i Azerbejdżanie. Mniejszościowe grupy w krajach takich jak Pakistan czy Indie oraz diaspora również obchodzą Aszurę. Wiele krajów muzułmańskich, zdominowanych przez sunnitów, nie nadaje jednak temu świętu szczególnej rangi i nie wiąże go z Husajnem ibn Alim.

W dzień Aszury szyici urządzają domowe lub publiczne zgromadzenia, w czasie których wspominają śmierć i poświęcenie ibn Alego. Organizowane są również uliczne procesje i inscenizacje wydarzeń spod Karbali. Zgromadzeni wierni zazwyczaj lamentują[1]. Istnieje również zwyczaj samobiczowania się lub uderzania w piersi, co jest symbolem cierpień, jakie zadano Husajnowi. W Iranie i w Iraku istnieje także zwyczaj nazywany po persku: rowzeh kani i qiraya po arabsku. Dosłownie nazwa ta oznacza czytanie. Polega on na czytaniu fragmentów z dzieła pod tytułem "Ogród męczenników", pochodzącego z XVI wieku. Dzieło opisuje wydarzenia towarzyszące śmierci ibn Alego. Dodatkowo organizowane są przedstawienia. Święto jest niekiedy obchodzone także przez wyznawców innych religii, na przykład przez niektóre grupy hinduistyczne i buddyjskie[1].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Aszura – święto nie aż tak krwawe. Serwis podróże.pl. [dostęp 2014-02-21].
  • Campo Juan Eduardo, The Encyclopedia of Islam, Checkmark Books, 2009
  • Encyclopaedia of Islam, Vol. 1, pod red. Clifforda Edmunda Boswortha, Lejda, Brill, 1960

Przypisy

  1. a b c d Campo Juan Eduardo, The Encyclopedia of Islam, Checkmark Books, 2009
  2. a b c Encyclopaedia of Islam, Vol. 1, pod red. Clifforda Edmunda Boswortha, Lejda, Brill, 1960