Atak na moskiewski teatr na Dubrowce

Atak na moskiewski teatr na Dubrowce

Państwo	Rosja
Miasto wydzielone	Moskwa
Data	23–26 października 2002
Liczba zabitych	173 osoby (w tym 40 sprawców)
Liczba rannych	700 osób
Typ ataku	wzięcie zakładników
Sprawca	czeczeńscy separatyści z Mowsarem Barajewem na czele
Położenie na mapie Moskwy miejsce zdarzenia
Położenie na mapie Rosji miejsce zdarzenia
55°43′33″N 37°40′24″E

Atak na moskiewski teatr na Dubrowce – atak terrorystyczny przeprowadzony przez czeczeńskie komando pod przywództwem Mowsara Barajewa w dniach 23–26 października 2002 w Moskwie, zakończony odbiciem obiektu przez antyterrorystów i śmiercią 173 osób, w tym 133 zakładników. Atak był zorganizowany przy wsparciu rosyjskich służb FSB, w związku z planowanym w Kopenhadze Światowym Kongresem Czeczenów 28 października, na którym miał zostać przedstawiony plan pokojowy dla Czeczenii pod przywództwem Asłana Maschadowa. Pokój miał być zapewniony dzięki wsparciu sił międzynarodowych, obserwatorów OBWE, ONZ i Rady Europy. Władze na Kremlu obawiały się, że wpuszczenie niezależnych obserwatorów do Czeczenii spowoduje ujawnienie skali mordów na ludności cywilnej w trakcie drugiej wojny czeczeńskiej. Atak na moskiewski teatr na Dubrowce spowodował, że uznano prezydenta Asłana Maschadowa za terrorystę, a rozmowy o pokoju w Czeczenii zakończyły się fiaskiem.

Historia

Atak rozpoczął się 23 października ok. godz. 21:00 czasu lokalnego. Wówczas w teatrze odgrywano drugi akt musicalu „Nord-Ost”. W tym momencie w obiekcie znajdowały się 922 osoby. Terroryści opanowali budynek, do którego wnieśli karabiny, granaty, miny i potężne bomby domowej roboty, wcześniej przetransportowane ciężarówkami z Czeczenii. Podczas kontroli drogowych ekstremiści wręczali milicjantom wysokie łapówki, by ci odstąpili od sprawdzania transportowanych ładunków.

Wśród zamachowców były ubrane w czarne burki kobiety (tzw. czarne wdowy), które miały na sobie ładunki wybuchowe. Kobiety usiadły wśród widzów, a następnie zagrożono, że w przypadku szturmu na teatr odpalą one bomby. Terroryści wywiesili na scenie czarną szahadę i zażądali zakończenia wojny w Czeczenii oraz natychmiastowego wycofania stamtąd wszystkich wojsk rosyjskich. Postawili ultimatum, dając tydzień na jego spełnienie. Po tym czasie mieli zabijać zakładników.

W nocy z 23 na 24 października, po negocjacjach, terroryści wypuścili z teatru wszystkich muzułmanów, Gruzinów, część dzieci, kilku cudzoziemców, a także mężczyznę chorego na serce oraz kobietę w zaawansowanym stadium ciąży. Z budynku uciekło też przez okno w garderobie 15 osób z obsługi teatru. Jednak tej nocy zastrzelono na widowni kilka osób podejrzanych o przynależność do rosyjskich służb specjalnych.

Władimir Putin odwiedza ofiary, 26 października 2002

Po 57 godzinach zajmowania budynku przez terrorystów, 26 października rosyjskie oddziały specjalne „Alfa” i „Wympieł” podjęły szturm na teatr. Nim doszło do wejścia żołnierzy sił specjalnych, do teatru wpuszczono gaz usypiający (prawdopodobnie halotan jako nośnik, a w nim rozpuszczone fentanyl i 3-Metylofentanyl), który uśpił zakładników i terrorystów. Dzięki temu antyterroryści mogli bezpiecznie wejść do budynku i wyeliminować terrorystów, zabijając na miejscu 40 z nich przez strzał w głowę, w tym kobiety, które miały na sobie ładunki wybuchowe. W akcji zginęło także 129 uśpionych zakładników, którzy zatruli się gazem. Władze rosyjskie nie poinformowały lekarzy o rodzaju użytego gazu, przez co nie mogli oni podać ofiarom prawidłowego antidotum (odtrutką na zatrucie fentanylem jest nalokson). Prezydent Rosji Władimir Putin uznał akcję odbicia teatru z rąk terrorystów za sukces. Zarazem wyraził żal z powodu liczby ofiar. Rodziny zabitych domagały się pociągnięcia do odpowiedzialności ludzi, którzy dowodzili operacją antyterrorystyczną, jednak śledztwo zawieszono.

Zobacz też

• II wojna czeczeńska
• atak terrorystyczny na szkołę w Biesłanie
• zamach w Crocus City Hall w Krasnogorsku

Bibliografia

• 10. rocznica ataku na moskiewski teatr na Dubrowce. konflikty.wp.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-24)]. wp.pl
• Artykuł w gazeta.pl: Zamknięcie dochodzenia w sprawie Dubrowki
• MashaM. Gessen MashaM., Putin. Człowiek bez twarzy, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2012, ISBN 978-83-7839-054-1 .