Atalanta (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Atalanta
l’Atalante
Gatunek

dramat

Rok produkcji

1934

Data premiery

1934

Kraj produkcji

Francja

Język

francuski

Czas trwania

89 min

Reżyseria

Jean Vigo

Scenariusz

Jean Guinée

Główne role

Jean Dasté
Dita Parlo
Michel Simon

Muzyka

Maurice Jaubert

Zdjęcia

Boris Kaufman

Scenografia

Francis Jourdain

Montaż

Louis Chavance

Wytwórnia

Argui-Film
Gaumont-Franco Film-Aubert (G.F.F.A)

Atalanta (org. l’Atalante), wyświetlany także jako Przepływająca barka – francuski dramat filmowy z 1934 roku w reżyserii Jeana Vigo, jedyny pełnometrażowy film tego reżysera[1].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Tematem filmu są losy trojga ludzi: dorastającej na wsi kobiety (Dita Parlo), która musi zamieszkać na tytułowej barce; jej kochanka, doświadczonego żeglarza (Jean Dasté); wreszcie jego ojca (Michel Simon), który jest właścicielem Atalanty i musi pogodzić się z koniecznością utrzymywania ich wszystkich[2].

Historia powstania i dystrybucji[edytuj | edytuj kod]

Jean Vigo, reżyser filmu

Pieniądze potrzebne na stworzenie filmu Vigo otrzymał od zamożnego hodowcy koni, Jacques’a Louis-Nouneza[3]. Atalantę kręcono od 11 listopada 1933 do stycznia 1934[4]. Jednak po zakończeniu zdjęć stan zdrowia chorującego na płuca reżysera znacznie się pogorszył, musiał więc on udać się do sanatorium i zrezygnować z osobistego nadzoru nad montażem filmu. Pracę montażysty, Louisa Chavance nadzorował asystent Vigo Albert Riera[4][5]. Reżyser zobaczył film dopiero po powrocie do Paryża w kwietniu 1934 roku i zaakceptował go, zaznaczając jednak, że ma zamiar wprowadzić kilka drobnych poprawek[4]. 24 kwietnia 1934 Atalantę obejrzeli dystrybutorzy i krytycy, nie zyskała ona jednak ich zainteresowania. W związku z tym producent Nounez oraz Henri Brauvais, dystrybutor, zdecydowali, że należy przemontować prawie wszystkie sceny filmu, a także wprowadzić zmiany w warstwie dźwiękowej – zrezygnowano z muzyki Maurice’a Jauberta i dodano popularny szlagier Przepływająca barka (Le chaland qui passe) Cesare Andrei Bixio. Zmieniono też tytuł filmu na tytuł wspomnianego szlagieru, a także skrócono go o 24 minuty (do 65 minut). Te zabiegi jednak nie pomogły – film wyświetlany był tylko w kinie Colisée od 15 do 28 września i nie cieszył się powodzeniem publiczności. Sam Vigo nie zobaczył zmienionej wersji – był już mocno schorowany (zmarł 5 października, w wieku zaledwie 29 lat), przyjaciel pokazał mu jedynie fotografie plakatów reklamujących film[4][5].

Wersje odrestaurowane[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza próba przywrócenia filmowi kształtu bardziej zbliżonego do intencji autorskiej odbyła się już w 1940 roku. Przywrócono oryginalny tytuł i muzykę, dodano też niektóre sceny, nadal jednak brakowało Atalancie 25 minut do wersji oryginalnej. Film wyświetlono w kinie Studio des Ursulines w Paryżu[4][5]. W 1950 roku doszło do kolejnej rekonstrukcji, tym razem z inicjatywy dyrektora Filmoteki Francuskiej Henriego Langlois; ta wersja filmu miała już 89 minut, tyle samo, co wersja zaakceptowana przez Vigo[6]. W 1989 roku specjalny zespół pracujący nad kolejną rekonstrukcją Atalanty, kierowany przez Pierre’a Philippe’a uzyskał z Brytyjskiego Instytutu Filmowego skrzynię, która była w nim przechowywana od 1934 roku i która zawierała Atalantę, prawdopodobnie w tej wersji, jaką widział Vigo. Posługując się notatkami i wypowiedziami osób współpracujących z reżyserem, dokonano wtedy kolejnej rekonstrukcji, uzyskując wersję możliwie bliską ideału[4]. W 2001 roku poprawiono film na użytek wydania DVD[6].

Spuścizna[edytuj | edytuj kod]

Atalanta wywarła olbrzymi wpływ na twórczość realizatorów należących do francuskiej Nowej Fali. Zwłaszcza François Truffaut nawiązał do zakończenia filmu w końcówce własnego dzieła, zatytułowanego 400 batów (1959). Film Vigo oddziałał też na Federica Felliniego, który posłużył się podobnym motywem trójkąta miłosnego w filmie La strada (1954)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Przylipiak 1998 ↓, s. 93.
  2. a b Janek Brzozowski, ATALANTA. Ostatnie dzieło Jeana Vigo, film.org.pl, 12 lipca 2019 [dostęp 2022-09-23] (pol.).
  3. Stachówna 2012 ↓, s. 146.
  4. a b c d e f Przylipiak 1998 ↓, s. 94.
  5. a b c Stachówna 2012 ↓, s. 147.
  6. a b Stachówna 2012 ↓, s. 148.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mirosław Przylipiak: 1934. Film roku: „Atalanta”. W: Historia kina. Wybrane lata. Warszawa: Kino, 1998.
  • Grażyna Stachówna: Francja lat trzydziestych: kino jako barometr. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, seria: Historia kina. ISBN 978-83-242-1662-8.