Atanazy z Athosu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Święty
Atanazy z Athosu
opat
święty mnich
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia ok. 920
Trabzon (Kapadocja)
Data i miejsce śmierci ok. 1000-1003
Athos (Święta Góra)
Czczony przez Kościół katolicki
Cerkiew prawosławną
Kościół Prawosławny
Wspomnienie 5 lipca[a]

18 lipca[b]

Szczególne miejsca kultu Athos
Wejście do Wielkiej Ławry założonej przez św. Atanazego

Atanazy z Athosu, Atanazy z góry Athos, gr. Αθανάσιος ο Αθωνίτης [Athanasios o Athonitis], cs. Prepodobnyj Afanasij Afonskij, imię świeckie: Abraham (ur. ok. 920 w Trabzonie w Kapadocji, zm. 1000 lub 1003) – święty mnich prawosławny, twórca Wielkiej Ławry w kompleksie Góry Athos, święty Kościoła katolickiego.

Żywot świętego[edytuj | edytuj kod]

Atanazy urodził się w pobożnej rodzinie chrześcijańskiej. Wcześnie stracił rodziców i według hagiografii został wychowany przez mniszkę, której ascetyczny tryb życia zaczął z własnej woli naśladować. Został następnie uczniem duchowym mnicha Michała Maleina. Śluby zakonne złożył ostatecznie w klasztorze Kyminas, przyjmując imię Atanazy. Jako mnich zajmował się przepisywaniem ksiąg i z własnej woli podejmował dodatkowe umartwienia i posty. W związku z tym w 960 przełożony klasztoru zgodził się na opuszczenie przez niego wspólnoty i zamieszkanie jako pustelnik na górze Athos. W nowym miejscu zamieszkania mnich miał być bezskutecznie kuszony przez diabła.

W 963 Atanazy założył na Athosie monaster nazwany Wielką Ławrą, w którym w ciągu roku zgromadził kolejnych 80 uczniów. Opracował dla klasztoru szczegółową regułę życia opartego na modlitwie i pracy na roli, a także uzyskał dla niego szczególne przywileje w postaci honorowego prymatu wśród monasterów na górze oraz wsparcia ze strony cesarza (224 złote monety oraz zapas zboża rocznie)[1]. Pomoc cesarzy umożliwiła mu budowę kilkudziesięciu nowych niewielkich klasztorów, gdzie zamieszkali jego uczniowie[2]. Sam kontynuował życie ascetyczne, przez co zyskał ogromny autorytet i wielu naśladowców. Przypisywano mu zdolność czynienia cudów i jasnowidzenia, jak również co najmniej kilka objawień Matki Bożej.

Zginął w roku 1000 lub 1003 w wypadku w czasie budowy nowej cerkwi w obrębie Wielkiej Ławry, spadając z dachu budynku, z którego pragnął nadzorować postępy prac. Według tradycji miał przewidzieć swoją śmierć. Został uznany za świętego bezpośrednio po swojej śmierci.

Kult[edytuj | edytuj kod]

Dzień obchodów
Patronat

Święty Atanazy jest orędownikiem w sytuacjach beznadziejnych. Wierni zwracają się do świętego z prośbą o szybszą śmierć dla osób beznadziejnie chorych.

Ikonografia

W ikonografii święty przedstawiany jest w czarnych szatach mnicha wielkiej schimy bez nakrycia głowy. Ma kędzierzawą, siwą brodę i dużą łysinę czołową.
W prawej ręce trzyma krzyż lub pastorał (żezł), w lewej zwój ze słowami:
"Pospieszmy, by potrudzić się, abyśmy dostąpili Królestwa Niebios"[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. liturgia katolicka, a także prawosławna według kalendarza juliańskiego
  2. prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
  3. podwójne datowanie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. K. Kokkas: Góra Atos. Brama do nieba. Częstochowa: Edycja Świętego Pawła, 2005. ​ISBN 83-7168-953-5​, ss.83-85
  2. J. Kłoczowski, Od pustyni do wspólnoty, Czytelnik, Warszawa 1987, ISBN 83-07-01408-05, s.104
  3. Święty Atanazy z góry Athos, opat na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 28.06.2010]
  4. prep. Atanazy z Atosu na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]