Atenolol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nie mylić z: esatenolol.
Atenolol
enancjomery atenololu
enancjomery atenololu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C14H22N2O3
Masa molowa 266,34 g/mol
Wygląd biały lub prawie biały proszek
Identyfikacja
Numer CAS 29122-68-7
PubChem 2249[1]
DrugBank DB00335[2]
Podobne związki
Podobne związki metoprolol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC C07AB03 C07FB03 C07CB03 C07CB53 C07BB03 C07DB01 C07AB11
Stosowanie w ciąży kategoria D[5][6]

Atenolol (łac. atenololum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca oraz zaburzeń rytmu serca, o działaniu blokującym receptory adrenergiczne β2.

Mechanizm działania[edytuj]

Atenolol jest lekiem β-adrenolitycznym o działaniu na receptory adrenergiczne β2 bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej oraz bez wpływu stabilizującego błonę komórkową, którego działanie utrzymuje się ponad 24 godziny, a maksymalny efekt następuje po 2-4 godzinach od podania[6].

Atenolol jest racemiczną mieszaniną enancjomerów S oraz R w równym stosunku[8]. Enancjomer S odpowiada za działanie farmakologiczne, natomiast enancjomer R nie wykazuje żadnej aktywności biologicznej[8][9]. W leczeniu stosowany jest również czysty optycznie enancjomer S atenololu (esatenolol), który został zarejestrowany jako odrębny lek, a jego działanie jest dwukrotnie silniejsze od atenololu[10].

Zastosowanie[edytuj]

W 2016 roku atenolol był dopuszczony do obrotu w Polsce w preparacie prostym[11].

Działania niepożądane[edytuj]

Atenolol może powodować następujące działania niepożądane, występujące ≥1/1000 (bardzo często, często i niezbyt często)[7]:

Przypisy[edytuj]

  1. a b Atenolol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. a b Atenolol (DB00335) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. a b Atenolol (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2016-06-07].
  4. Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej (RS)-Atenolol SC-204895 (ang.). Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2016-06-07].
  5. Drugs and Supplements Atenolol (Oral Route) (ang.). Mayo Foundation for Medical Education and Research, 2015-11-01. [dostęp 2016-06-07].
  6. a b c d Podlewski Jan K., Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. T. 1. Warszawa: Medical Tribune, 2010, s. 67–68. ISBN 978-83-60135-94-5.
  7. a b c d e f g h i Atenolol Sanofi 25, 50, 100 – Charakterystyka Produktu Leczniczego. Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 2016-06-07].
  8. a b K. Stoschitzky, W. Lindner, M. Rath, C. Leitner i inni. Stereoselective hemodynamic effects of (R)-and (S)-propranolol in man. „Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol”. 339 (4), s. 474–478, Apr 1989. PMID: 2739756. 
  9. K. Stoschitzky, G. Egginger, G. Zernig, W. Klein i inni. Stereoselective features of (R)- and (S)-atenolol: clinical pharmacological, pharmacokinetic, and radioligand binding studies. „Chirality”. 5 (1), s. 15–19, 1993. DOI: 10.1002/chir.530050104. PMID: 8383518. 
  10. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać G.N. Sahana, N. Sarala, T.N. Kumar, V. Lakshmaiah. A comparative study of nebivolol and (S) atenolol on blood pressure and heart rate on essential hypertensive patients.. „Indian J Pharmacol”. 42 (6), s. 401–405, Dec 2010. DOI: 10.4103/0253-7613.71918. PMID: 21189915. 
  11. Obwieszczenie Prezesa Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z dnia 6 kwietnia 2016 r. w sprawie ogłoszenia Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2016-04-06. [dostęp 2016-06-07].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.