Atraphaxis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Atraphaxis
Ilustracja
A. pyrifolia
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina rdestowate
Nazwa systematyczna
Atraphaxis A. Rich.
Sp. Pl. 333. 1 Mai 1753[2]
Typ nomenklatoryczny
A. spinosa L.[2]
Synonimy

  • Pedalium Adans.
  • Tephis Raf.[2]

Atraphaxis Losinsk. – rodzaj rośliny z rodziny rdestowatych (Polygonaceae Juss.). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajdują się 32 gatunki o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejnych 27 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych)[3]. Występuje naturalnie w Europie Południowej, Afryce Północnej oraz Azji Zachodniej i Środkowej[4][5]. Gatunkiem typowym jest A. spinosa L.[2]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zrzucający liście krzew. Gałęzie czasami są kolczaste[5].
Liście
Ulistnienie jest naprzemianległe. Ich blaszka liściowa jest niemal siedząca, pojedyncza, całobrzega. Gatka jest błoniasta[5].
Kwiaty
Promieniste, obupłciowe, zebrane w grona, rozwijają się w kątach pędów lub na ich szczytach. Mają 4 lub 5 zrośniętych i trwałych listków okwiatu. Pręcików jest 6–8, są wolne. Zalążnia jest górna, jednokomorowa[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Uwagi taksonomiczne
Pod względem taksonomicznym jest to bardzo trudny rodzaj, o zmieniającej się klasyfikacji na przestrzeni lat. W pierwotnym, szerokim ujęciu ustalonym przez Karola Linneusza należał do rodzaju Polygonum (sensu lato)[1]. Ponieważ w ujęciu tym rodzaj ma charakter parafiletyczny od wielu lat różni taksonomowie proponują nowe ujęcia mające na celu wyodrębnienie rodzajów monofiletycznych. Przełomowy charakter ma publikacja Kerstin Haraldson z 1978[6], bowiem jej klasyfikacja została później potwierdzona dalszymi dowodami, w tym molekularnymi[7]. W efekcie współczesne publikacje taksonomiczne wyodrębniają w miejscu dawnego rodzaju rdest (Polygonum sensu lato) następujące rodzaje: Polygonum sensu stricto (z włączeniem lub wyodrębnieniem drobnego rodzaju Polygonella), Persicaria, Bistorta, Oxygonum, Fallopia, Pteropyrum, Atraphaxis i Calligonum[7]. Atraphaxis wchodzi w skład plemienia Polygoneae[7][8].
A. caucasica
A. spinosa

Relacje filogenetyczne wybranych rodzajów w obrębie Polygonum sensu lato[7][9]:



Polygoneae

Knorringia





Reynoutria




Fallopia



Muehlenbeckia






Atraphaxis




Duma



Polygonum (sensu stricto, w tym jednak Polygonella)






Persicarieae

Fagopyrum





Bistorta




Aconogonon



Koenigia





Persicaria





Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]
Należy do podrodziny Polygonoideae, rodziny rdestowatych (Polygonaceae), rzędu goździkowców (Caryophyllales) w obrębie dwuliściennych właściwych[1].
Lista gatunków[3]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Atraphaxis bywa uprawiany jako roślina ozdobna – najczęściej stepowe, kolczaste gatunki[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-01].
  2. a b c d Atraphaxis (ang.). Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 26 października 2016].
  3. a b Atraphaxis (ang.). The Plant List. [dostęp 26 października 2016].
  4. a b D.J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 66. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.)
  5. a b c d Atraphaxis (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 26 października 2016].
  6. Haraldson, K. 1978. Anatomy and taxonomy in Polygonaceae subfam. Polygonoideae Meisn. emend. Jaretzky Symbolae Botanicae Upsalienses, 22: 1–95.
  7. a b c d Sang-Tae Kim, Michael J. Donoghue. Molecular phylogeny of Persicaria (Persicarieae, Polygonaceae). „Systematic Botany”. 33(1), s. 77–86, 2008. 
  8. Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 263-264. ISBN 1-55407-206-9.
  9. Schuster, Tanja M.; Reveal, James L.; Kron, Kathleen A.. Phylogeny of Polygoneae (Polygonaceae: Polygonoideae). „Taxon”. 60, 6, s. 1653-1666, 2011.