Atrazyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Atrazyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C8H14ClN5
Masa molowa 215,68 g/mol
Wygląd bezwonny proszek o barwie od białej do beżowej[1]
Identyfikacja
Numer CAS 1912-24-9
PubChem 2256[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Atrazynaorganiczny związek chemiczny z grupy triazyn. Stosowana jako herbicyd (tzw. herbicyd triazynowy) do zwalczania chwastów w uprawie kukurydzy.

Jest inhibitorem PSII. Jest analogiem plastochinolu i działa poprzez usunięcie wtórnego akceptora elektronów QB z jego miejsca wiązania na białko D1. Można wykorzystywać ją w celu badania przepływu elektronów jedynie przez cyt b6f→PSI (w obecności odpowiedniego donora elektronów)[potrzebny przypis].

Użycie atrazyny zostało zakazane na terenie państw Unii Europejskiej z początkiem roku 2005 ze względu na przekroczenie norm stężeń tego pestycydu w wodach gruntowych. Wiele krajów zabroniło stosowania atrazyny znacznie wcześniej: Włochy, Niemcy – 1991; Dania, Finlandia, Szwecja – 1994. Jak wykazują cytowane badania, zaniechanie używania atrazyny w Niemczech i we Włoszech nie spowodowało zmian w uzyskiwanej wydajności produkcyjnej kukurydzy z hektara upraw[6].

Badania wykonywane od początku XXI w. w Australii wskazują, że obecność atrazyny w wodach gruntowych wpływa na zmniejszenie narodzin płazów płci męskiej i demaskulinizację żywych organizmów. Wykazano, że atrazyna wpływa znacznie na urodzenia obojnaków wśród żab[potrzebny przypis].

Na platanie szponiastej prowadzono badania, podając atrazynę 40 samcom, przez 3 lata, w stężeniu 2,5 ppb (norma EPA w wodzie pitnej – 3 ppb). 30 osobników straciło zdolności rozrodcze, 4 samce złożyły pełnowartościowe jaja (mimo że genetycznie pozostały samcami) po kopulacji z samcami, nie zaobserwowano zmian u pozostałych 6 osobników. Pojawiło się przypuszczenia że podawana atrazyna mogła być zanieczyszczona bisfenolem A[7].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Atrazyna (ZVG: 41090) (ang. • niem.) w bazie GESTIS, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2017-09-04].
  2. Atrazyna (CID: 2256) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  3. a b c Atrazyna (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2017-09-04].
  4. Atrazyna (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2017-09-04].
  5. Atrazyna (nr 45330) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2017-09-04].
  6. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji F. Ackerman, The economics of atrazine, „International Journal of Occupational and Environmental Health”, 13 (4), 2007, s. 437–445, DOI10.1179/oeh.2007.13.4.437, PMID18085057 (ang.).
  7. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji David Biello, Nieoczekiwana zmiana płci, „Świat Nauki”, 6 (226), czerwiec 2010, s. 16, ISSN 08676380.