August Agbola O’Brown

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z August Agbola O'Brown)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
August Agbola O’Brown
Ali
Data i miejsce urodzenia 22 lipca 1895
Lagos
Data i miejsce śmierci 8 września 1976
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1939-1944
Siły zbrojne Armia Krajowa
Jednostki Batalion Iwo
Główne wojny i bitwy II wojna światowa, Powstanie warszawskie

August Agbola O’Brown[a], Augustine Agboola Browne[b] lub August Agbola Browne[1] ps. „Ali” (ur. 22 lipca 1895 w Lagos, zm. 8 września 1976 w Londynie[2]) – polski muzyk pochodzenia nigeryjskiego. Prawdopodobnie jedyny czarnoskóry uczestnik powstania warszawskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się na terenie dzisiejszej Nigerii. Do Polski trafił w 1922 roku[3]. Zamieszkał w Warszawie przy ulicy Złotej[3]. Z zawodu był muzykiem jazzowym – perkusistą, pracował w warszawskich lokalach rozrywkowych[3]. Ożenił się z Polką – Zofią Pykówną[4]. Miał z nią dwoje dzieci – Ryszarda (ur. 1928) i Aleksandra (ur. 1929)[5].

W 1949 roku zgłosił się do ZBoWiD[6]. W ankiecie personalnej napisał, że brał udział w obronie Warszawy w 1939 roku[3], a także w powstaniu warszawskim[5]. Według własnej relacji, miał nosić pseudonim „Ali”, należeć do oddziału dowodzonego przez kaprala Aleksandra Marcińskiego ps. „Łabędź” oraz walczyć na terenie Śródmieścia[5]. Po nazwisku dowódcy historycy ustalili, że chodziło o batalion Iwo walczący na terenie Śródmieścia Południowego[7]. Relację tę może potwierdzać świadectwo powstańca warszawskiego Jana Radeckiego ps. „Czarny”, który wskazał, że widział czarnoskórego mężczyznę w dowództwie batalionu Iwo przy ul. Marszałkowskiej 74, być może w łączności, w centrali telefonicznej. Radecki nie pamiętał natomiast personaliów tego mężczyzny[7].

Brak jest informacji na temat jego losów w pierwszych latach po powstaniu[5]. W 1949 roku był zatrudniony w Wydziale Kultury i Sztuki Zarządu Miejskiego w Warszawie[5]. Potem zajmował się graniem jazzu w warszawskich restauracjach[5]. W 1958 roku wyemigrował z rodziną do Wielkiej Brytanii[6], gdzie zawarł ponowny związek małżeński, którego owocem było trzecie dziecko Augusta – córka[8]. Pochowany na Hampstead Cemetery w Londynie w Wielkiej Brytanii[9].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pisownia za podpisem pod zdjęciem w przytoczonej w przypisach pracy Zbigniewa Osińskiego. W tej samej pracy spotyka się wariant August Agbola O Browne.
  2. Zapis na nagrobku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojciech Karpieszuk: Szeregowiec Ali. wyborcza.pl, 2011-02-15. [dostęp 2011-12-09].
  2. Kopia aktu zgonu Augusta Agboli O’Brown'a (ang.). 1944.pl. [dostęp 2017-11-12].
  3. a b c d Zbigniew Osiński: Powstaniec z Nigerii. W: Paweł Średziński, Mamadou Diouf: Afryka w Warszawie. Dzieje afrykańskiej diaspory nad Wisłą.. Warszawa: Fundacja „Afryka Inaczej”, 2010, s. 97. ISBN 978-83-62179-01-5. [dostęp 2010-12-16].
  4. Czarnoskórzy Polacy – czyli o rzekomym rasizmie nad Wisłą…, „Polski Magazyn w UK” [dostęp 2018-09-23] (pol.).
  5. a b c d e f Zbigniew Osiński: Powstaniec z Nigerii. W: Paweł Średziński, Mamadou Diouf: Afryka w Warszawie. Dzieje afrykańskiej diaspory nad Wisłą.. Warszawa: Fundacja „Afryka Inaczej”, 2010, s. 99. ISBN 978-83-62179-01-5. [dostęp 2010-12-16].
  6. a b Wojciech Karpieszuk: „Ali”, czyli jedyny czarnoskóry powstaniec warszawski. gazeta.pl, 2010-12-15. [dostęp 2010-12-16].
  7. a b Wojciech Karpieszuk: Jest kolejny trop w historii o czarnoskórym powstańcu. gazeta.pl, 2010-12-16. [dostęp 2010-12-16].
  8. Ali - losy jedynego czarnoskórego powstańca warszawskiego. onet.pl, 1 sierpnia 2017. [dostęp 2017-08-01].
  9. Odnaleziono grób jedynego czarnoskórego uczestnika Powstania Warszawskiego. wprost.pl, 21 listopada 2017. [dostęp 2017-11-21].