Autobusy miejskie w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Autobusy w Warszawie
Autobusy w Warszawie
Autobusy na krańcu Dworzec Centralny
Dane ogólne
Lokalizacja Warszawa i aglomeracja
Rodzaj transportu autobus
Data uruchomienia 1920
Infrastruktura
Liczba linii 288, w tym:
nocne: 43
Po zakończeniu II wojny światowej w Warszawie wystąpił problem braku taboru. Przepełniony tramwaj i autobus z „gronami” pasażerów wjeżdżający na most Poniatowskiego
Lata 60. XX wieku. Autobus Chausson na linii 100
Autobus Solaris Urbino 18 na linii 180 na placu Krasińskich
Autobus typu Ikarus 260 (przewoźnik: MZA) na linii 154
Autobus typu Solaris Urbino 18 (przewoźnik: MZA) na linii 137

Autobusy miejskie w Warszawie – podstawowy element systemu komunikacyjnego obejmującego miasto stołeczne Warszawa wraz z aglomeracją. Linie administrowane są przez Zarząd Transportu Miejskiego podlegający miejskim władzom samorządowym. ZTM ustala trasy i rozkłady, a także wydaje bilety i organizuje ich kontrolę. Przewozy wykonywane są przez firmy wyłaniane przez ZTM w drodze przetargów.

Historia[edytuj]

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj]

W 1920 roku podjęto decyzje o powstaniu Wydziału Ruchu Autobusowego przy Tramwajach Warszawskich. Na początku linie obsługiwały piętrowe autobusy marki Saurer. W czasie obrony Warszawy w 1920 roku służyły do obsługi wojskowej. W 1921 roku uruchomiono trzy linie. Prawdziwy rozkwit spółka przeżywała pod koniec lat dwudziestych XX wieku, pojawiło się wiele nowych połączeń, uruchomiona została nowa zajezdnia przy ul. Łazienkowskiej. W 1938 roku wprowadzono nowoczesne wzory znaków przystankowych, stosowane aż do 1988 roku. Po wybuchu II wojny światowej autobusy liniowe wyjechały na ulice miasta już 10 września 1939 roku. 28 września 1939 roku ponownie zawieszono kursowanie autobusów, by wznowić ich działanie dopiero 3 października 1939 roku. Od listopada 1939 roku zaczęła się regularna likwidacja taboru, wojnę przetrwał tylko jeden wóz.

Po II wojnie światowej[edytuj]

Komunikacja autobusowa pojawia się ponownie w kwietniu 1945 roku. W 1948 r. na tymczasową zajezdnię autobusów miejskich MZK zaadaptowano jedną z Hal Mirowskich. Jeszcze w latach 40. zajezdnię przeniesiono w inne miejsce. W skład taboru wchodziły wówczas wozy ciężarowe, które powoli wymieniano na zagraniczne wozy otrzymane w darach od europejskich miast. Znaczna liczba francuskich Chaussonów utrzymywała się w ruchu do lat 60. XX w.

W 1951 roku na ulice wyjechały węgierskie Ikarusy 601 z nowej zajezdni przy ulicy Inflanckiej w śródmiejskiej części Muranowa. Rok 1962 przyniósł Warszawie nowe przegubowe wozy marki Jelcz. Pierwszy nocny autobus pojawił się na ulicach Warszawy w 1963 roku, w tym samym roku przybywają nowe zajezdnie: „Redutowa” na Woli i „Woronicza” na Mokotowie. Rok 1964 naznaczył się jako rok „kasowników”, w tym właśnie roku zlikwidowano konduktorską sprzedaż biletów.

W 1969 roku zostaje oddana do użytku zajezdnia „Ostrobramska” na Pradze-Południe, a rok później „Kleszczowa” we Włochach oraz „Chełmska” na Mokotowie – z przebranżowienia wybudowanej w 1959 roku zajezdni trolejbusowej. W 1972 roku na komunikacyjnej mapie stolicy pojawia się zajezdnia „Pożarowa” na Targówku. W 1973 na ulice Warszawy wyjechał licencyjny 2-drzwiowy autobus Jelcz Berliet PR100, a w końcu 1975 tabor został wzbogacony o 3-drzwiową wersję Jelcz PR110. W 1979 na regularną trasę wyjechały pierwsze przegubowe Ikarusy zabierające 150 pasażerów i początkowo obsługiwały linię 192 z Dworca Południowego na Ursynów Południowy.

W roku 1985 roku oddana do użytku zostaje zajezdnia „Stalowa” na Pradze-Północ. W 1988 roku następuje zmiana wzorów znaków przystankowych związana z wpisaniem znaków jako informacyjnych do kodeksu drogowego, jak we wszystkich krajach socjalistycznych.

11 marca 1994 roku następuje reorganizacja stołecznego transportu. Miejskie Zakłady Komunikacyjne w Warszawie zostają podzielone na:

W listopadzie 1994 roku zostaje wprowadzony do eksploatacji pierwszy niemiecki niskopodłogowy Neoplan N4020. Rok 1995 przynosi decyzje o likwidacji zajezdni „Piaseczno” i „Pożarowa”. Rok 1999 stał pod znakiem nowoczesnych i niskopodłogowych autobusów Solaris Urbino 15. W 2002 do Solarisów dołączają autobusy marki MAN. Rok 2003 przynosi likwidację zajezdni „Inflancka”. W 2005 roku wprowadzono do eksploatacji autobusy Solaris Urbino 18 z klimatyzacją. W roku 2006 zlikwidowana zostaje zajezdnia „Chełmska”.

Przewoźnicy[edytuj]

Obecnie przewozy na zlecenie ZTM świadczą:

Tylko MZA jest własnością miasta stołecznego Warszawy. Pozostałe są w sensie organizacyjnym całkowicie niezależne od ratusza i nazywane są ajentami, a obsługa linii jest im powierzana na drodze przetargów. Zainteresowane podmioty deklarują oczekiwaną stawkę za wozokilometr świadczonych usług przy danych parametrach pojazdu i długości trwania kontraktu. Jeżeli liczba ofert spełniających kryteria formalne przetargu jest większa niż trzy, wówczas ZTM organizuje aukcję elektroniczną.

Najdłużej funkcjonującym ajentem w ramach ZTM była firma Veolia Transport Warszawa (wcześniej Rapid Bus i Connex), który obsługiwał linie od 1 grudnia 1993 do 30 kwietnia 2008 roku.

Tabor[edytuj]

Każdy z przewoźników świadczących usługi w ramach transportu publicznego ma prawo do wyboru marki i modelu pojazdu w ramach ograniczeń narzuconych przez Zarząd Transportu Miejskiego.

Wykaz taboru[edytuj]

Stan na 11 września 2017 roku

Obecnie po Warszawie kursują 24 modele autobusów, 9 różnych marek[4]. Wszystkie pojazdy są niskopodłogowe.

Model \ Przewoźnik Miejskie Zakłady Autobusowe Arriva EEC KMŁ Mobilis PKS
Grodzisk
Ogółem
R-1 R-2 R-3 R-4 R-5
Autosan M09LE 32 32
Jelcz M121I/4 54 54
Jelcz M121M 17 17
MAN NG 313 81 81
MAN NG 313 Lion's City 3 3
MAN NG 363 Lion's City 70 70
MAN NM 223.3 7 7
MAN NL 293 Lion's City 5 5
MAZ 206085 2 2
Mercedes-Benz O345G Conecto 60 54 114
Scania CN270UB 56 56
Scania CN280UB 1 1
Solaris Alpino 8,9 LE 54 54
Solaris Urbino 10 20 16 36
Solaris Urbino 12 10 40 81 45 49 19 31 49 324
Solaris Urbino 12 Hybrid 5 5
Solaris Urbino 12 Electric 10 10
Solaris Urbino 15 12 88 10 110
Solaris Urbino 18 245 60 200 85 54 644
Solaris Urbino 18 Hybrid 4 4
Solbus Solcity 10 40 40
Solbus Solcity 12 25 25
Solbus Solcity 18 47 47
Solbus Solcity 18 LNG 35 35
Ursus CS12E 10 10
VDL Citea SLF120 1 1
Ogółem 352 355 346 362 0 54 35 19 193 111 1787

Począwszy od roku 2005 wprowadzany był system specjalizacji zajezdni MZA, polegający na skupianiu w nich autobusów jednej marki:

Obecnie ze względu na ilość i różnorodność dostarczanego taboru oraz na zamknięcie „Redutowej”, pełna specjalizacja nie jest możliwa, dlatego w zajezdniach znajdują się różne marki pojazdów.

Malowanie i oznakowanie autobusów[edytuj]

Wszystkie autobusy, niezależnie od przewoźnika, pomalowane są w barwy miejskie: górny pas w kolorze tzw. żółtym sygnałowym (Signal yellow, RAL Classic: 1003, NCS: S 0580-Y10R), dolny – w tzw. czerwieni kubańskiej (Traffic red, RAL Classic: 3020, NCS: S 3050-Y90R). Ponadto stosuje się kolor czarny (Jet black, RAL: 9005, NCS: S 8000-N) dla maskowania słupków i klap w pasie okiennym oraz w pasie nadokiennym i biały (Traffic white, RAL: 9016, NCS: S 1002-G50Y) dla dachu, obudowy wentylatorów i klimatyzacji[5].

Wszystkie pojazdy oznaczone są herbem Warszawy oraz posiadają czteroznakowy numer boczny, czcionką tzw. tradycyjną warszawską zmodyfikowaną[5]:

  • cztery cyfry na pojazdach MZA
  • litera A i trzy cyfry na pojazdach ajentów[6]:
    • A0xx, A1xx, A3xx i A7xx – Mobilis,
    • A2xx – EEC,
    • A2xx i A4xx – ITS,
    • A5xx i A6xx – PKS Grodzisk Mazowiecki.

Schemat ten obowiązujący przez wiele lat złamała dopiero dostawa nowych autobusów dla Mobilisa w 2016 roku: autobusy marki Solaris Alpino 8,9 LE dostały wówczas numery z przedziału 92xx, natomiast autobusy Mercedes-Benz O345G – 98xx.

Autobusy niskopodłogowe[edytuj]

Wysokopodłogowy Ikarus 280

Do 1994 trasy autobusowe w Warszawie obsługiwały wyłącznie pojazdy wysokopodłogowe. W listopadzie 1994 roku na ulice wyjechał pierwszy autobus niskopodłogowy – Neoplan N4020. Kolejne pojazdy niskopodłogowe pojawiły się dopiero w styczniu 1997 – Jelcze M121M z dostawy 50 zamówionych 12-metrowych niskopodłogowych autobusów, zrealizowanej do marca 1997. Dwa (z trzech) wejść znajdowały się na tym samym poziomie co podłoga. Dodano także oznaczenie w rozkładach jazdy realizowanych przez nie kursów – literę „n”, a następnie kwadracik. W 2006 roku osiągnięto 49,9-procentowy udział niskiej podłogi wśród autobusów obsługujących stołeczne linie. W 2007 wskaźnik ten osiągnął 68,6%, w 2008 – 74,8% w 2009 – 78,9%, w 2010 – 84,7%, w 2011 – 89,7%, w 2012 – 96,1%[7]. Na przełomie 2013 i 2014 roku wskaźnik ten osiągnął 100% po wycofaniu ze służby ostatnich autobusów Jelcz 120MM/1.

Ostatniego zakupu fabrycznie nowych, wysokoopodłogowych autobusów dokonano w 1997 roku, choć pierwszy przegubowy Ikarus pojawił się w Warszawie w roku 1978. Wraz z wycofaniem z ulic Warszawy Ikarusów, te najmłodsze sprzedano w cenie po około 6-7 tysięcy złotych za sztukę między innymi do MPK Częstochowa[8][9][10][11][12][13].

Linie[edytuj]

Numeracja[edytuj]

Większość należących do ZTM linii autobusowych ma trzycyfrowe numery (wyjątki to linie o oznaczeniach Cxx, E-x, L-x, Lxx, Nxx, Z-x i Zxx). Pierwszy znak numeru oznacza rodzaj linii:

  • 1xx – linie zwykłe (91 linii w ruchu)
    kursują codziennie przez cały dzień
  • 2xx – linie zwykłe (22 linii w ruchu)
    kursują codziennie przez cały dzień;
    do 29 lutego 2008 zakres ten przeznaczony był dla linii cmentarnych (obecnie Cxx), specjalnych (obecnie 9xx) i zastępczych (obecnie Z-x)
  • 3xx – linie zwykłe okresowe (24 linii w ruchu)
    kursują w dni powszednie w godzinach szczytu lub przez cały dzień z wyłączeniem (dla niektórych ) wakacji i ferii szkolnych. Linie 300 i 385 jeżdżą jedynie w sezonie letnim ( 300 w dni wyścigów konnych . 385 w noce piątek/sobota, sobota/niedziela oraz święta );
  • 4xx – linie przyspieszone okresowe (7 linii w ruchu)
    kursują w dni powszednie w godzinach szczytu lub przez cały dzień z wyłączeniem (dla niektórych linii) wakacji i ferii szkolnych. Zatrzymują się jedynie na wybranych przystankach;
  • 5xx – linie przyspieszone (20 linii w ruchu)
    kursują codziennie przez cały dzień. Zatrzymują się jedynie na wybranych przystankach;
  • 6xx – zakres wolny
    Po przeprowadzeniu reformy linii nocnych w nocy z 31 maja na 1 czerwca 2007 numeracja linii nocnych uległa zmianie z 6xx na Nxx;
  • 7xx – linie strefowe zwykłe (41 linie w ruchu)
    kursują codziennie przez cały dzień (przeważnie) między 1. i 2. strefą biletową. Zazwyczaj jedna z pętli usytuowana jest w ważnym węźle przesiadkowym;
  • 8xx – linie strefowe okresowe (4 linie w ruchu)
    kursują w dni powszednie w godzinach szczytu albo przez cały dzień z wyłączeniem (dla niektórych linii) wakacji i ferii szkolnych między 1. i 2. strefą biletową. Najczęściej jedna z pętli usytuowana jest w ważnym węźle przesiadkowym. Linia 800 uruchamiana sezonowo- dowóz do Palmir;
  • 9xx – linie uzupełniające, specjalne i dodatkowe (aktualnie jeździ linia 900)
    Uruchamiane na specjalne okoliczności (np. linia 900 która dowoziła zainteresowanych na Międzynarodowy Piknik Lotniczy w Góraszce);
    W latach 1991–1992 w ten sposób były oznaczone linie podmiejskie prywatnych przewoźników obsługujące rejony południowo-zachodniej aglomeracji warszawskiej
  • Cxx – linie cmentarne (nie ma stałych linii w rozkładzie)
    kursują jedynie w okresie dnia Wszystkich Świętych, zapewniając dojazd do stołecznych nekropolii;
  • E-x – linie ekspresowe okresowe (4 linii w ruchu)
    kursują w dni powszednie, w godzinach szczytu z wyłączeniem (dla niektórych linii) wakacji i ferii szkolnych. Trasy tych linii obejmują bardzo mało przystanków.
  • L-x i Lxx – linie podmiejskie lokalne uzupełniające (32 linii w ruchu)
    kursują tylko między miejscowościami podwarszawskimi, dając możliwość przesiadki na linie strefowe. Nie kursują na terenie Warszawy (z wyjątkiem linii L-7, która od 1 kwietnia 2014 roku zatrzymuje się również w Warszawie).
  • Nxx – linie nocne (43 linie w ruchu)
    Po przeprowadzeniu reformy linii nocnych w nocy z 31 maja na 1 czerwca 2007 numeracja linii nocnych uległa zmianie (z 6xx na Nxx), powstały też trzy linie obwodowe i jedna lokalna, (które nie przejeżdżają przez Dworzec Centralny), a także nocne linie podmiejskie;
  • Z-x i Zxx – linie zastępcze (nie ma stałych linii w rozkładzie)
    Linie te wprowadzane na czas remontów oraz wyłączeń z ruchu na danym odcinku komunikacji szynowej.

Wykaz linii dziennych[edytuj]

Aktualne na 23 kwietnia 2017 roku.

Strefa I[edytuj]

Strefa I obejmuje swoim zasięgiem miasta Warszawa, Ząbki oraz Marki.

Numer Linia Uwagi
102 Młynów ↔ PKP Olszynka Grochowska
103 Metro Młociny ↔ Dworzec Zachodni (Tunelowa)
104 Żerań FSO ↔ Brzeziny
105 Osiedle Górczewska ↔ Browarna Wybrane kursy na trasie skróconej: Osiedle Górczewska ↔ Rondo Daszyńskiego.
107 Esperanto ↔ Kierbedzia
108 Plac Trzech Krzyży ↔ Metro Wilanowska
109 Osiedle Górczewska ↔ Dworzec Centralny
110 Cmentarz Północny-Brama Zachodnia ↔ Metro Marymont
111 Esperanto ↔ Gocław
112 Karolin ↔ CH Marki
114 Młociny-UKSW ↔ Bródno-Podgrodzie
115 PKP Mokry Ług ↔ Aleksandrów
116 Chomiczówka ↔ Wilanów
117 Dworzec Centralny ↔ Gocław
118 Metro Politechnika ↔ Bródno-Podgrodzie
119 Rakowiecka-Sanktuarium ↔ Wiśniowa Góra
120 Olesin ↔ Dworzec Wschodni (Kijowska)
121 Nowe Bemowo ↔ Gwiaździsta
122 Osiedle Górczewska ↔ Gwiaździsta
123 Dworzec Wschodni (Kijowska) ↔ Dworzec Wschodni (Lubelska)
124 P+R Aleja Krakowska ↔ Paluch
125 Metro Stadion Narodowy ↔ Międzylesie
126 Nowodwory ↔ CH Targówek
127 Nowe Włochy ↔ Mariensztat
128 Szczęśliwice ↔ Plac Piłsudskiego
129 Redutowa ↔ PKP Ursus
131 Dworzec Centralny ↔ Sadyba
132 Metro Marymont ↔ Grodzisk
133 Choszczówka ↔ Tarchomin
134 Żerań FSO ↔ Olesin
135 Plac Hallera ↔ PKP Olszynka Grochowska
136 Młynów ↔ Natolin Północny
138 Bokserska ↔ Zajezdnia Utrata
139 Metro Wilanowska ↔ Ogród Botaniczny
140 Dworzec Wschodni (Kijowska) ↔ Czarna Struga
141 P+R Aleja Krakowska ↔ Witolin
142 Wiatraczna ↔ Aleksandrów
143 GUS ↔ Rembertów-Kolonia
145 Żerań FSO ↔ Wiatraczna
146 Dworzec Wschodni (Kijowska) ↔ Falenica
147 Dworzec Wschodni (Kijowska) ↔ Torfowa Wybrane kursy wydłużone do pętli Stara Miłosna.
148 Lotnisko Chopina ↔ Wiatraczna
149 Groty ↔ Osiedle Górczewska
151 Nowowiejska ↔ Rechniewskiego
152 Białołęka Dworska ↔ Tarchomin
153 Pastuszków ↔ Rembertów-Kolonia Wybrane kursy na trasie skróconej: PKP Mokry Ług ↔ Rembertów-Kolonia.
154 Stare Bemowo ↔ P+R Aleja Krakowska
155 Znana ↔ Rondo Daszyńskiego
156 Metro Młociny ↔ Dworzec Wschodni (Kijowska)
157 Szczęśliwice ↔ Gwiaździsta
158 CH Reduta ↔ Witolin
159 CH Blue City ↔ EC Siekierki
160 Dworzec Centralny ↔ Witebska
161 Olecka ↔ Zbójna Góra
162 EC Siekierki ↔ Targówek Wybrane kursy na trasie skróconej: Chełmska ↔ Targówek
163 Sadyba ↔ Wilanów
164 EC Siekierki ↔ Kępa Zawadowska
165 Metro Wilanowska ↔ Wyczółki
166 Osiedle Kabaty ↔ Plac Hallera Wybrane kursy na wydłużonej trasie: STP Kabaty ↔ Plac Hallera.
167 Znana ↔ Siekierki-Sanktuarium
168 Spartańska ↔ Witolin
169 Bródno-Podgrodzie ↔ Dworzec Wschodni (Kijowska)
170 Elsnerów ↔ Rondo Starzyńskiego
171 Nowe Bemowo ↔ Torwar
172 CH Blue City ↔ Sadyba
173 Dworzec Wschodni (Lubelska) ↔ Stara Miłosna
174 Rondo ONZ ↔ Bokserska
175 Plac Piłsudskiego ↔ Lotnisko Chopina
176 Choszczówka ↔ Plac Hallera
177 Ursus-Ratusz ↔ P+R Aleja Krakowska
178 PKP Ursus ↔ Konwiktorska Wybrane kursy na trasie skróconej: PKP Ursus ↔ Rondo Daszyńskiego
179 Ursynów Północny ↔ Osiedle Kabaty
180 Chomiczówka ↔ Wilanów
181 Cmentarz Północny-Brama Główna ↔ Plac Wilsona
182 Dworzec Zachodni ↔ Witolin
183 Wiatraczna ↔ Zielona
184 Metro Młociny ↔ Szczęśliwice
185 Gwiaździsta ↔ Ursynów Zachodni
186 Szczęśliwice ↔ Nowodwory
187 Ursus-Niedźwiadek ↔ Stegny
188 Lotnisko Chopina ↔ Gocławek Wschodni
189 Osiedle Górczewska ↔ Sadyba
190 Osiedle Górczewska ↔ CH Marki
191 Regulska ↔ Plac Narutowicza
192 Metro Wilanowska ↔ Osiedle Kabaty
193 Bokserska ↔ Ursynów Północny
194 PKP Gołąbki ↔ Cmentarz Wolski
195 Rakowiecka-Sanktuarium ↔ Natolin Północny
196 Rembertów-Kolonia ↔ Rembertów-Kolonia Linia okólna.
197 Gwiaździsta ↔ Ursus-Niedźwiadek
198 PKP Wesoła ↔ Stara Miłosna
199 Pratulińska ↔ Rembertów-AON
201 Nowe Bemowo ↔ Koło
202 Metro Stadion Narodowy ↔ Gocławek Wschodni
203 Metro Młociny ↔ Fort Wawrzyszew
204 Osiedle Derby ↔ PKP Praga
205 Gwiaździsta ↔ Powązki-Cmentarz Wojskowy
206 Nowe Włochy ↔ Odolany
207 Regulska ↔ Skorosze
208 Bitwy Warszawskiej 1920 ↔ Bitwy Warszawskiej 1920 Linia okólna jednokierunkowa.
209 PKP Jeziorki ↔ Ursynów Północny
211 Buków ↔ Żerań FSO
212 Plac Hallera ↔ Pratulińska
213 Błota ↔ Gocław
214 Tarchomin ↔ Grodzisk
217 Metro Wilanowska ↔ Sarmacka
218 Królikarnia ↔ Metro Wilanowska
219 Gocław ↔ PKP Radość
221 Dworzec Gdański (Rydigera) ↔ Plac Niemena
222 Bielańska ↔ Spartańska
225 Gocław ↔ PKP Mokry Ług
227 Dworzec Centralny ↔ Bródno-Podgrodzie
240 Żerań FSO ↔ Marki Pustelnik
245 PKP Olszynka Grochowska ↔ Osiedle Dudziarska
256 Suwalska ↔ Pratulińska
262 Dworzec Wileński ↔ Pratulińska
303 Cmentarz Północny-Brama Główna ↔ Plac Wilsona
304 Jesiennych Liści ↔ Zaułek-Szkoła
305 Strusia ↔ Międzylesie
306 Ursus-Ratusz ↔ Osmańska-DHL
311 Praga Południe-Ratusz ↔ Gocław
314 Nowodwory ↔ Stare Świdry
317 P+R Aleja Krakowska ↔ Wilanów
318 Metro Centrum Nauki Kopernik ↔ Torwar
320 Fort Radiowo ↔ Groty
323 Oś Królewska ↔ Powsinek
326 Metro Marymont ↔ Olesin Wybrane kursy na trasie skróconej: Kupiecka ↔ Olesin.
331 Lotnisko Chopina ↔ Metro Wilanowska
332 Zaułek-Szkoła ↔ Juranda ze Spychowa-Szkoła
334 Olesin ↔ Juranda ze Spychowa-Szkoła
338 Plac Hallera ↔ Zajezdnia Utrata
340 Dworzec Wschodni (Kijowska) ↔ Marki Pustelnik
345 Bródno-Podgrodzie ↔ Ząbki Maczka
365 Bokserska ↔ Metro Wilanowska
379 Sarmacka ↔ Wilanów Linia wykonuje kursy tylko w jednym kierunku.
397 Metro Stare Bielany ↔ Koło
401 Ursus-Niedźwiadek ↔ Ursynów Południowy Wybrane kursy na trasie skróconej: PKP Ursus ↔ Metro Służew.
402 Wynalazek ↔ Marysin
409 Cmentarz Północny-Brama Zachodnia ↔ Bródno-Podgrodzie
411 Metro Politechnika ↔ Stara Miłosna Wybrane kursy (w godzinach szczytu) na trasie skróconej: Metro Politechnika ↔ Gocław.
412 Świętego Wincentego ↔ Dworzec Wileński Linia wykonuje kursy tylko w jednym kierunku.
414 Szczęśliwice ↔ Bródno-Podgrodzie
500 Rondo Radosława ↔ Bródno-Podgrodzie
501 Dworzec Centralny ↔ Stegny
502 Metro Politechnika ↔ Stara Miłosna
503 Konwiktoska ↔ Natolin Północny
504 Dworzec Centralny ↔ Osiedle Kabaty
507 Dworzec Centralny ↔ Gocław
509 Nowodwory ↔ Gocław
511 Metro Młociny ↔ Dąbrówka Wiślana
512 Dworzec Wileński ↔ Gilarska
514 Metro Politechnika ↔ Wola Grzybowska
516 Nowodwory ↔ Żerań FSO
517 Ursus-Niedźwiadek ↔ Witebska
518 Dworzec Centralny ↔ Nowodwory
519 Dworzec Centralny ↔ Wilanów Wybrane kursy na wydłużonej trasie: Dworzec Centralny ↔ Powsin-Park Kultury.
520 Płocka-Szpital ↔ Marysin
521 Szczęśliwice ↔ Falenica Wybrane kursy na trasie skróconej: Wiatraczna ↔ Falenica.
522 Dworzec Centralny ↔ Branickiego Wybrane kursy na trasie skróconej: Plac Konstytucji ↔ Branickiego
523 Stare Bemowo ↔ PKP Olszynka Grochowska
525 Dworzec Centralny ↔ Międzylesie
527 Esperanto ↔ Osiedle Derby
E–1 Metro Stadion Narodowy ↔ Gocław
E–2 Płocka-Szpital ↔ Wilanów
E–7 Dworzec Wileński ↔ Osiedle Derby Linia wykonuje kursy tylko w jednym kierunku: w szczycie porannym w kierunku Dworca Wileńskiego, a w szczycie popołudniowym w kierunku Osiedla Derby.
E–9 Metro Marymont ↔ Osiedle Derby Linia wykonuje kursy tylko w jednym kierunku: w szczycie porannym w kierunku Metra Marymont, a w szczycie popołudniowym w kierunku Osiedla Derby.

Strefa II[edytuj]

  • 700 Dworzec Centralny – Konstancin-Jeziorna (Pańska)
  • 701 Metro Młociny – Łomianki (Zachodnia)
  • 702 Wiatraczna – Otwock (Urząd Miasta)
  • 703 P+R Aleja Krakowska – Kosów
  • 704 Wiatraczna – Hipolitów (PKP Halinów)
  • 705 Żerań FSO – Białobrzegi (w kursach wariantowych dojeżdża do Rynii)
  • 706 P+R Aleja Krakowska – Janki (Plac Szwedzki)
  • 707 P+R Aleja Krakowska – Antoninów (Cmentarz Południowy Brama Południowa)
  • 708 Metro Młociny – Truskaw (Skibińskiego)
  • 709 Metro Wilanowska – PKP Piaseczno
  • 710 Metro Wilanowska – Piaseczno (Szkolna)
  • 711 P+R Aleja Krakowska – Nadarzyn (Warszawska)
  • 712 Metro Młociny – Stare Babice (Rynek)
  • 713 Cmentarz Wolski – Koprki (Agricoop) 
  • 714 Osiedle Górczewska – Lipków-Muzeum 
  • 715 Metro Wilanowska – P+R Aleja Krakowska 
  • 716 Cmentarz Wolski – Piastów (Ogińskiego) 
  • 717 Dworzec Zachodni – Piastów (Ogińskiego)
  • 719 Osiedle Górczewska – Leszno 
  • 720 Wiatraczna – Glinianka (w kursach wariantowych jedzie do Rzakty) 
  • 721 P+R Aleja Krakowska – Kosów 
  • 722 Wiatraczna – Radiówek 
  • 723 Żerań FSO – PKP Legionowo-Przystanek 
  • 724 Metro Wilanowska – Piaseczno (Dom Kultury) 
  • 725 Wilanów – Kępa Okrzewska-Cmentarz 
  • 727 Metro Wilanowska – Głosków-Szkoła (w wybranych kursach dojeżdża do Antoninowa (Cmentarz Południowy Brama Południowa) 
  • 728 P+R Aleja Krakowska – Złotokłos 
  • 729 Osiedle Górczewska – Mariew 
  • 730 Wiatraczna – Duchnów 
  • 731 Żerań FSO – Legionowo (Osiedle Młodych) (w wybranych kursach dociera do przystanku Starostwo Powiatowe) 
  • 733 P+R Aleja Krakowska – Młochów 
  • 734 Żerań FSO – Nowe Załubice 
  • 735 Żerań FSO – Zegrze Południowe 
  • 736 Żerań FSO – Legionowo (Mickiewicza) 
  • 737 Ursynów Płd. - Antoninów (Cmentarz Południowy Brama Południowa)
  • 738 Dworzec Wschodni (Kijowska) – Radzymin (Osiedle Victoria) 
  • 739 Metro Wilanowska – Piaseczno (Julianowska - Cmentarz) 
  • 741 Nowodwory – Chotomów 
  • 742 Wilanów – Góra Kalwaria (Rynek) 
  • 743 Cmentarz Wolski – Wolica Koło Płochocina 
  • 800 Metro Młociny – Palmiry-Muzeum 

Ciekawostki[edytuj]

  • Liczba przystanków warszawskiej komunikacji miejskiej wynosi blisko 1400[14].
  • Najkrótszymi dziennymi liniami autobusowymi na dzień 24 czerwca 2010 były linie: 394 (Ursus Ratusz – Ursus Niedźwiadek) – 2,1 km, 124 (Okęcie – Paluch); 153 (Rembertów-Kolonia – Mokry Ług) – obie liczą 4,7 km, najdłuższymi zaś: 720 (Wiatraczna – Rzakta) – ok. 35km. oraz 733 (Młochów – Okęcie p. Krakowiany, Parole) – długość ponad 33 km. Najkrótsze linie nocne to: N32 (Dw. Centralny – Port Lotniczy) oraz N38 (Dw. Centralny – Okęcie) – trasa obydwu liczy ok. 7,7 km. Linia nocna o najdłuższej trasie to N63, która w drodze z Legionowa przez Chotomów do Dw. Centralnego pokonuje 39,2 km.
  • Najdłuższą w historii linią autobusową była, nieistniejąca już linia nocna 601, której trasa – w drodze z Woli Grzybowskiej na Stare Bemowo – z powodu remontu w Rembertowie i objazdów w dn. 3 VI – 20 VII 2005 liczyła ok. 46,1 km.
  • Najczęściej kursującymi autobusami są/były: 508 (Nowodwory – Metro Marymont) oraz strefowa linia 709 (Metro Wilanowska – PKP Piaseczno) – do Warszawy w szczycie porannym nawet co 2-3 minuty; najdłużej pasażerowie muszą czekać na autobus linii: 730 – 180 minut (w soboty i niedziele),720 – 150 minut (w soboty i niedziele), 245 (Olszynka – Os. Dudziarska) – 80 minut i 700 (Dw. Centralny – Konstancin-Jeziorna (Pańska))- ok. 80 minut.
  • Jedna linia strefowa ma swoje obie pętle w Warszawie, a większość trasy poza miastem. Jest to linia 715 (Okęcie – Metro Wilanowska). Do 1 marca 2011 roku podobny układ miała linia 712 (Metro Młociny – Os. Górczewska), ale skrócono ją do Str. Babic.
  • Jedna linia strefowa mają swoją pętlę w centrum Warszawy. Jest to linia 700 (Dw. Centralny – Konstancin-Jeziorna (Pańska))
  • Są linie zwykłe, które mają swoje pętle poza miastem, np. 190 (CH MARKI w Markach pod Warszawą), albo takie linie, których fragment trasy przebiega poza miastem, lecz obie pętle mają w mieście, np. 145 i 199 (przez podwarszawskie Ząbki); 139 (przez Bielawę); 173 (przez Sulejówek); 177, 178 (przez gminę Michałowice) oraz ponownie 177 (przez Opacz). Wynika to z umowy pomiędzy gminą a Zarządem Transportu Miejskiego, dotyczącej podziału kosztów komunikacji miejskiej pomiędzy pasażerów (mieszkańców gminy) oraz samorząd.
  • Przystanek „Metro Centrum Nauki Kopernik” dla linii 185 znajduje się w środku tunelu Wisłostrady. Ze względu na nieznośny hałas, pasażerowie raczej wykorzystują ten przystanek przy wysiadaniu – czas od wyjścia z pojazdu, do wyjścia na powierzchnię (około 30 sekund), wystarczy by dostać przykrego szumu w uszach.
  • Istnieją przystanki, w różnych dzielnicach, o takiej samej nazwie (na nieszczęście dla niezorientowanych), np. „Czarnieckiego” na Żoliborzu oraz w Wesołej. Przypadek szczególny to dwa przystanki o nazwie „Postępu” na trasie linii 809, jeden w Nowej Woli a drugi w Lesznowoli, występują jeden po drugim.
  • W obrębie jednego „zespołu przystankowego” (grupy przystanków o tej samej nazwie wokół jednego miejsca, np. ronda czy skrzyżowania) autobusy czasem zatrzymują się dwa razy – np. przed rondem i za rondem.
  • Linia 702 jest tą, która pojawia się najwcześniej rano na przystanku: o 03:34 na przystanku „Edisona”.
  • Linia 164 jest tą, która pojawiała się najpóźniej w nocy na przystanku: o 01:44 na przystanku „Vogla”.
  • Linia 123 jest tą, która ma pętle najbliżej siebie – Dworzec Wschodni (Lubelska) na Pradze Płd. i Dworzec Wschodni (Kijowska) na Pradze Północ; pętle znajdują się po obydwu stronach dworca, pokonanie tego dystansu zajmuje autobusom tej linii ok. 45 minut.
  • Linia 900 jest tą, która pokonuje swoją trasę w najkrótszym czasie, przejazd z pętli Poetów do przystanku Chlubna zajmuje około 3 minuty (przystanek Dom Samotnej Matki jest przystankiem technicznym).
  • Po ostatniej reformie linii nocnych kilka podmiejskich miejscowości jest obsługiwanych przez linie nocne, podczas gdy nie posiadają one dziennej komunikacji publicznej z Warszawą, realizowanej przez ZTM, jak Zielonka, Kobyłka i Wołomin (N62).
  • Są linie, które mają takie same krańce, ale różne przebiegi np. 703 i 721 (Okęcie – Kosów), 723 i 736 (Żerań FSO – Legionowo Mickiewicza), 411 i 502 (Metro Politechnika – Stara Miłosna), 116 i 180 (Chomiczówka – Wilanów); 181,303 (Pl.Wilsona - Cm.Północny Brama Gł.) 504, N34 oraz N37 (Osiedle Kabaty – Dworzec Centralny); N01,N03 (Nowodwory - Ursynów Płn.).
  • W dniach 5 i 6 kwietnia 2008 roku, z powodu remontu południowej jezdni Al. Jerozolimskich na odcinku od Dworca Centralnego do Ronda Dmowskiego, z przystanku Metro Świętokrzyska 03, który stał na trasie objazdu, odjeżdżało 31 linii autobusowych : 102, 105, 118, 125, 127, 131, 150, 155, 158, 174, 175, 178, 501, 502, 505, 506, 507, 512, 514, 517, 519, 521, 525, N11, N13, N21, N41, N44, N61, N63, N71.
  • Linią o najwyższym numerze była 980, uruchomiona z okazji 65. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, aby dowozić ludzi na cmentarz Powązki (Wojskowy). Kursowała z Placu Trzech Krzyży przez Królewską na Powązki (Cm.Wojskowy), między 13.15, a 21.00, według określonego rozkładu.
  • Tzw. przystanki graniczne dla linii strefowych (dziennych i nocnych) z reguły są ulokowane na granicy Warszawy z innymi miastami. Wyjątkiem od tej zasady jest przystanek Kołłątaja w Ząbkach dla linii nocnej N62, który z braku posiadania przystanku na granicy miasta, ma przystanek graniczny ulokowany jeszcze kilka kilometrów przed wyjazdem z I strefy biletowej[15]
  • Podobna sytuacja panuje na granicznych stacjach kolejowych. Stacja PKP „Ząbki” zalicza się do II strefy biletowej, chociaż miejscowość Ząbki leży w strefie I. Zaś stacje, które są położone w głębi I strefy biletowej, a mimo to są przystankami granicznymi to:
    • PKP WARSZAWA FALENICA
    • PKP WARSZAWA REMBERTÓW (tylko dla pociągów jadących w kierunku Zielonki)
    • PKP WARSZAWA URSUS NIEDŹWIADEK
    • PKP WARSZAWA JEZIORKI
    • PKP WARSZAWA ZACISZE-WILNO[15]
  • Autobusy MAN Lion's City G o numerach #3382, #3383 i #3384 są pomalowane w barwy ZKM Gdańsk.
  • Linia lokalna L-7 zatrzymuje się również w Warszawie.
  • W Warszawie znajdują się linie, które jadą w różnych kierunkach odpowiednio w danym szczycie (porannym lub wieczornym). Przykładem takich linii są: linia E-3, która kursuje w porannym szczycie z Targówka do Dw. Wileńskiego, natomiast wieczorem linia ta jedzie w odwrotną stronę (Dw. Wileński → Targówek). Linia E-7, tak samo jak E-3 w porannym szczycie jedzie do Dw. Wileńskiego (z Współczesnej), a w wieczornym z Dw. Wileńskiego (na Jesiennych Liści). Te linie zostały stworzone w celu łatwego połączenia mieszkańców Targówka i Białołęki z II linią metra.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie. Raport 2015. Warszawa: Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, luty 2016.
  2. Jakub Dybalski: Warszawa. Jak będzie wyglądać nowa zajezdnia Redutowa [wizualizacje]. Transport-publiczny.pl, 2016-04-21. [dostęp 2016-04-27].
  3. KM Łomianki nowym przewoźnikiem warszawskiego ZTM-u – transport-publiczny.pl.
  4. Omni-Bus.Eu. [dostęp 2016-11-01].
  5. a b Księga identyfikacji wizualnej pojazdów obsługujących linie organizowane przez Zarząd Transportu Miejskiego (wyciąg) oraz samochodów mobilnej służby zabezpieczenia ruchu. Zarząd Transportu Miejskiego. [dostęp 2016-04-01].
  6. Przegubowiec | Katalog stron o komunikacji miejskiej, www.przegubowiec.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  7. informacje prasowe - informacje - ZTM Warszawa, www.ztm.waw.pl [dostęp 2017-11-22] (ang.).
  8. Ikarusy już tylko w szczycie i w nocy :: Informacje :: Informacje :: Start :: TVN Warszawa, tvnwarszawa.tvn24.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  9. Weź Ikarusa za 6 tysięcy, www.tvn24.pl [dostęp 2017-11-22].
  10. Wyborcza.pl, warszawa.wyborcza.pl [dostęp 2017-11-22].
  11. Powarszawskie Ikarusy nadjeżdżają | Częstochowski Serwis Komunikacyjny, komunikacja.czest.cz [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  12. Chaotyczna kasacja taboru (wersja do druku), www.zw.com.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  13. IKARUS ( pokolenia Autobusów ) - Rozmowy o autobusach - omnibussimulator.pl, omnibussimulator.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  14. Liczba przystanków znajdujących się na terenie Warszawy, które zostały wypisane na oficjalnej stronie ZTM na dzień 23 sierpnia 2013 wynosi 1394.
  15. a b Schemat linii strefowych (podmiejskich) ZTM

Linki zewnętrzne[edytuj]