Autonomia Palestyńska

Palestyńskie Władze Narodowe

‏السلطة الوطنية الفلسطينية‎

Godło Flaga
Hymn: Biladi (Mój kraj)
Ustrój polityczny	demokracja
Konstytucja	Palestyńska Karta Narodowa
Stolica	Ramallah
Data powstania	13 września 1993
Prezydent	Mahmud Abbas
Premier	Mohammed Mustafa
Populacja (2005) • liczba ludności	4148 tys.
• gęstość	ok. 623 os./km²
Waluta	nowy szekel (ILS (NIS))
Telefoniczny nr kierunkowy	+970
Domena internetowa	.ps
Kod samochodowy	PS
Strefa czasowa	UTC +2 – zima UTC +3 – lato
Narody i grupy etniczne	Żydzi, Arabowie (Palestyńczycy)
Język urzędowy	arabski
Religia dominująca	Islam
Położenie na mapie
31°53′N 35°12′E

Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. ‏السلطة الوطنية الفلسطينية‎, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. ‏הרשות הפלסטינית‎, Ha-Raszut ha-Falastinit) – tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Zachodniego Brzegu Jordanu oraz – de iure – Strefą Gazy. Do 2007 roku Autonomia Palestyńska sprawowała w Strefie Gazy również władzę faktyczną, jednak od tej pory obszar ten jest kontrolowany przez Hamas.

Od stycznia 2013 r. Autonomia Palestyńska reprezentuje Państwo Palestyna.

Historia

    Tereny faktycznie kontrolowane przez Palestynę (Strefa A/B)

Historyczną nazwą Palestyna określano obszar leżący między Morzem Śródziemnym na zachodzie, Pustynią Syryjską na wschodzie, górami Liban na północy oraz od południa wyżyną Negew. W roku 1950, dwa lata po powstaniu Izraela, Zachodni Brzeg anektowała Jordania, zaś administrację w Strefie Gazy przejął Egipt. W 1967 roku po wojnie sześciodniowej Zachodni Brzeg, Wschodnia Jerozolima oraz Strefa Gazy znalazły się pod kontrolą Izraela.

W 1987 roku w strefie rozpoczęło się powstanie palestyńskie, zakończone w roku 1993.

W 1993 roku na mocy porozumienia palestyńsko-izraelskiego powstały Palestyńskie Władze Narodowe; obejmowało ono Zachodni Brzeg oraz Strefę Gazy. Tereny te podzielono na 4 strefy:

• strefę A, obejmująca większe miasta Zachodniego Brzegu oraz Strefę Gazy
• strefę B, osiedla arabskie objęte militarną kontrolą Izraela
• strefę C, osiedla izraelskie pod całkowitą jego kontrolą oraz miejsca o znaczeniu strategicznym (np. Dolina Jordanu),
• strefę sporną, Wschodnią Jerozolimę – uznawaną przez Izrael od 1980 r. za anektowaną przez siebie, natomiast przez Palestynę i większość państw świata zaliczaną do strefy C, zgodnie z Rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 478.

W 1996 roku prezydentem Autonomii Palestyńskiej został Jasir Arafat (zmarły w 2004 roku), w styczniu 2005 roku jego następcą został Mahmud Abbas. Zgodnie z konstytucją uchwaloną w roku 1994 na czele Autonomii Palestyńskiej stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (132 członków), wykonawczą zaś kierowany przez premiera rząd.

4 stycznia 2013 prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny.

Ustrój polityczny

Prezydent Autonomii Palestyńskiej Jasir Arafat

Polityka Autonomii Palestyńskiej funkcjonuje w ramach półprezydenckiej republiki wielopartyjnej. Palestyńska Rada Legislacyjna jest organem ustawodawczym, prezydent ma władzę wykonawczą, a premier stoi na czele gabinetu.

Autonomia Palestyńska została utworzona przez Organizację Wyzwolenia Palestyny.

Wybory prezydenckie

Od powstania Autonomii Palestyńskiej w 1993 roku do śmierci Jasira Arafata pod koniec 2004 roku odbyły się tylko jedne wybory. Wszystkie pozostałe wybory zostały przełożone z różnych powodów. W 1996 roku odbyły się równoczesne wybory prezydenckie i do parlamentu.

Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 20 stycznia 1996		Głosów	%
	Jasir Arafat – Fatah	643 079	89,82
	Samiha Khalil – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny	72 887	10,18
Głosy nieważne		20 859	2,83
Razem (w  %)		736 825	100

Następne wybory prezydenckie i parlamentarne zaplanowano na 2001 r., ale zostały one przełożone z powodu intifady Al-Aksa. Po śmierci Arafata wybory na prezydenta Autonomii Palestyńskiej ogłoszono na 9 stycznia 2005 r.

Przywódca OWP Mahmud Abbas zdobył 62% głosów, podczas gdy dr Mustafa al-Barghusi, lekarz i kandydat niezależny, zdobył 19%.

Mahmud Abbas

Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 9 stycznia 2005		Głosów	%
	Mahmud Abbas – Fatah	501 448	62,52
	Mustafa Barghouti – Niezależny	156 227	19,48
	Taysir Khald – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny	26 848	3,35
	Abdel Halim al-Ashqar – Niezależny	22 171	2,76
	Bassam al-Salhi – Palestyńska Partia Pracy	21 429	2,67
	Sayyid Barakah – Niezależny	10 406	1,30
	Abdel Karim Shubeir – Niezależny	5 717	0,71
Głosy nieważne		30 672	3,82
Puste karty		27 159	3,39
Razem (w  %)		802,077	100.0

Rada Legislacyjna Palestyny

Wybory parlamentarne

W 2006 roku odbyły się drugie wybory parlamentarne. Wybory wygrało ugrupowanie Hamas, co doprowadziło do konfliktu z Al-Fatahem. W 2007 roku Hamas przejął kontrolę nad Strefą Gazy. Krwawy konflikt przerodził się w wojnę domową. Wszystkie kolejne wybory zostały przełożone lub odwołane.

Komitet wyborczy		Głosy				Mandaty
		Ordynacja proporcjonalna		Okręgi wyborcze
		Liczba	%	Liczba	%	Liczba
	Hamas	440 409	44,45	1 932 168	40,82	74
	Al-Fatah	410 554	41,43	1 684 441	35,58	45
	Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny	42 101	4,25	140 074	2,96	3
	Alternatywa	28 973	2,92	8 216	0,17	2
	Palestyńska Inicjatywa Narodowa	26 909	2,72			2
	Trzecia Droga	23 862	2,41			2
	Palestyński Ludowy Front Walki	7 127	0,72	8 821	0,19	0
	Palestyński Front Arabski	4 398	0,44	3 446	0,07	0
	Front Wyzwolenia Palestyny	3 011	0,30			0
	Wa'ad	1 806	0,18			0
	Al-Adala al-Filistiny	1 723	0,17			0
	Palestyńska Unia Demokratyczna			3,257	0,07	0
	Bezpartyjni			953 465	20,14	4
Ogółem						132

Zobacz też

• Palestyna
• Palestyńczycy
• Organizacja Wyzwolenia Palestyny
• Hamas
• Izrael
• Ambasada Palestyny w Polsce
• konflikt izraelsko-palestyński

Bibliografia

• Wielki Encyklopedyczny Atlas Świata. Red. prowadzący Bartłomiej Kaczorowski; projekt graficzny Joanna Gwis; red. kartogr. Cartographic House; oprac. red.: Bartosz Działoszyński, Iwona Svenson, Małgorzata Uba; wybór i oprac. il.: Beata Chromik, Magdalena Dzwonkowska; red. map Jan Rutkowski. T. 10: Azja Południowo-Zachodnia. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 22–25. ISBN 978-83-01-14925-3.