Azotyn izoamylu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azotyn izoamylu
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H11NO2
Inne wzory C5H11ONO
Masa molowa 117,15 g/mol
Wygląd bezbarwna lub lekko żółta ciecz o charakterystycznym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS 110-46-3
PubChem 8053[1]
DrugBank DB01612[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC V03 AB22

Azotyn izoamylu, azotyn amylu, C5H11ONO – organiczny związek chemiczny, ester kwasu azotawego i izopentanolu.

Jest cieczą barwy żółtej o piekącym smaku. Bardzo trudno rozpuszczalny w wodzie, dobrze w rozpuszczalnikach organicznych (na przykład w eterze dietylowym).

Stosuje się go w przemyśle kosmetycznym i do otrzymywania związków dwuazoniowych. Używany jest jako antidotum przy zatruciach cyjankami, kwasem cyjanowodorowym i innymi związkami cyjanowymi. Ma zdolność rozszerzania naczyń krwionośnych i obniżania ciśnienia krwi i dlatego dawniej stosowano go w dusznicy bolesnej, astmie, migrenie. Dwie szklane fiolki azotynu izoamylu znajdują się w każdym indywidualnym pakiecie przeciwchemicznym (IPP). Używany jest także rekreacyjnie jako poppers.

Otrzymywany jest podobnie jak inne azotyny alkilowe.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Azotyn izoamylu (CID: 8053) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Azotyn izoamylu (DB01612) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. a b c Azotyn izoamylu (nr 150495) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski.
  4. Azotyn izoamylu (ang.) w bazie ChemIDplus, United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-03-02].
  5. a b Azotyn izoamylu (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-07].
  6. Department of Chemistry, The University of Akron: Isoamyl nitrite (ang.). [dostęp 2012-03-02].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.