Bárðarbunga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bárðarbunga
Ilustracja
Lodowiec Vatnajökull
Państwo  Islandia
Położenie Þingeyjarsveit Edytuj w Wikidanych
Pasmo Highlands of Iceland Edytuj w Wikidanych
Wysokość 2009 m n.p.m.
Dane wulkanu
Rok erupcji 2014
Typ wulkanu stratowulkan
Aktywność aktywny
Położenie na mapie Islandii
Mapa lokalizacyjna Islandii
Bárðarbunga
Bárðarbunga
Ziemia64°37′48″N 17°31′48″W/64,630000 -17,530000

Bárðarbunga – aktywny wulkan położony w Islandii, zlokalizowany pod czapą lodową lodowca Vatnajökull. Wznosi się na wysokość 2009 m n.p.m.[1], co czyni wulkan drugą pod względem wysokości górą w Islandii (najwyższy szczyt to Hvannadalshnúkur).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zasięg lawy Þjórsá

Wulkan ten jest zlokalizowany pod północno-zachodnią częścią lodowca Vatnajökull, na północny zachód od Grímsvötn. Posiada kalderę o średnicy 700 m, ukrytą pod lodowcem. Ze szczelin należących do systemu tego wulkanu w holocenie wydobywały się olbrzymie ilości lawy, w tym największy holoceński wypływ lawy Þjórsá (ponad 21 kilometrów sześciennych). Wulkan ten ma długą historię erupcji z epizodami większej aktywności; w XVIII wieku wybuchał 15 razy. Ostatnią pewną erupcję w XX wieku odnotowano w 1910. Ze względu na położenie większości obszarów aktywnych pod czapą lodową, erupcjom tego wulkanu może towarzyszyć zjawisko jökulhlaup[1].

Erupcja 2014-15[edytuj | edytuj kod]

Pole lawowe Holuhraun w fałszywych kolorach, 3 stycznia 2015

29 sierpnia 2014 roku rozpoczęła się najnowsza erupcja tego wulkanu, którą poprzedziło wystąpienie ponad 300 wstrząsów sejsmicznych[2]. W pierwszych dniach nie było jasne, jak zachowa się wulkan, lecz potem na północ od niego, w obrębie starszego pola lawowego Holuhraun rozpoczęła się erupcja szczelinowa[3], która trwała do 28 lutego 2015. Nowe pole lawowe osiągnęło powierzchnię 85 km²[4], największą od erupcji wulkanu Laki w XIX wieku; podczas erupcji istniało w nim także jezioro lawowe[5]. Objętość lawy bazaltowej, która wydostała się na powierzchnię wskutek tej erupcji oceniono na 1,4 km³[4], ponad ośmiokrotnie więcej niż wyrzuciła erupcja Eyjafjallajökull w 2010 roku[6], ale w odróżnieniu od niej Bárðarbunga nie spowodowała zakłóceń w ruchu lotniczym.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Bardarbunga (ang.). Global Volcanism Program. [dostęp 2015-02-03].
  2. Iceland volcano: Eruption under ice-cap sparks red alert. BBC, 2014-08-23. [dostęp 2014-08-24].
  3. Infrared Views of Bardarbunga. W: Earth Observatory [on-line]. NASA, 2014-08-27. [dostęp 2015-02-03].
  4. a b All Quiet at Holuhraun. W: Earth Observatory [on-line]. NASA, 2015-04-10. [dostęp 2015-04-15].
  5. Growth of the Holuhraun Lava Field. W: Earth Observatory [on-line]. NASA, 2015-01-03. [dostęp 2015-02-03].
  6. Eygló Svala Arnarsdóttir: Holuhraun Eight Times Bigger than Eyjafjallajökull (ang.). Iceland Review Online, 2015-02-01. [dostęp 2015-02-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]