Bączek amurski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bączek amurski
Ixobrychus eurhythmus[1]
(Swinhoe, 1873)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pelikanowe
Podrząd czaplowce
Rodzina czaplowate
Rodzaj Ixobrychus
Gatunek bączek amurski
Synonimy
  • Ardetta eurhythma Swinhoe, 1873
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     zimowiska

Bączek amurski (Ixobrychus eurhythmus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae). Częściowo wędrowny; gniazduje we wschodniej części Azji, zaś zimuje w Azji Południowo-Wschodniej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Robert Swinhoe w 1873 na podstawie holotypu z Chin. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Ardetta eurhythma[3]. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza gatunek w rodzaju Ixobrychus. Uznaje go za takson monotypowy[4], podobnie jak autorzy Handbook of the Birds of the World[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 33–42 cm, masa ciała 89–123 g, rozpiętość skrzydeł 48–59 cm[5]. Bączki amurskie mają grzbiet o głębokim, kasztanowym kolorze, czarniawe ciemię i ogon. W górnej części skrzydła obecna jest płowa wstawka, lotki są ołowianoszare. Samice i młode mają upierzenie brązowe, na grzbiecie upstrzone białymi, brązowymi i czarnymi plamami, oraz szerokie brązowe i białe pasy na spodzie ciała[6].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Obszary lęgowe obejmują wschodnią Syberię, wschodnie Chiny, Półwysep Koreański oraz Japonię (współcześnie rzadko). Zimowiska znajdują się na obszarze od Półwyspu Malajskiego po Wielkie Wyspy Sundajskie, Sulawesi i Filipiny[5]. BirdLife International szacuje zasięg występowania na 8,61 mln km²[7].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowiskiem życia bączków amurskich są mokradła z trzcinowiskami, podmokłe trawiaste łąki, bagna na otwartych płaskich obszarach lub nisko położone doliny rzeczne[5]. Ptaki te są skryte i trudne do dostrzeżenia[8]. O ich pożywieniu niewiele wiadomo. Zjadają małe ryby, płazy bezogonowe, równonogi, różnorodne owady i ich larwy (larwy ważek) oraz kijanki. Wędrówka na zimowiska rozpoczyna się w sierpniu[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

W Chinach i na dalekim wschodzie Rosji zniesienia stwierdzano od maja do lipca. W Japonii okres lęgowy trwa od maja do sierpnia. Gniazdują samotnie[5]; w badaniu prowadzonym w południowym Kraju Nadmorskim gniazda oddalone były od siebie o 104–405 m[9]. Gniazda zbudowane z łodyg roślin umieszczone są na ziemi[8], w trawie w pobliżu wody[5]. Jego budowa trwa 2–4 dni, uczestniczą w niej obydwa ptaki z pary. Jest systematycznie naprawiane w trakcie lęgów[9]. Zniesienie liczy 4–6 jaj[8]; wymiary 33 jaj: 31,5–37,2 na 25,0–29,1 mm. Inkubacja trwa 16–19 dni[9]. Młode wykluwają się przez co najmniej dwa dni. Obydwa ptaki z pary opiekują się potomstwem[8].

Status i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje bączka amurskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od roku 2000. Wcześniej w 1994 i 1988 gatunek był sklasyfikowany jako bliski zagrożenia (NT, Near Threatened)[7]. Chińska Czerwona Lista w 2015 uznawała bączka amurskiego za gatunek najmniejszej troski[10]. W Korei w 2014 miał status narażonego (VU, Vulnerable)[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ixobrychus eurhythmus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ixobrychus eurhythmus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Robert Swinhoe. On a New Species of Little Bittern from China. „Ibis”. ser. 3, wol. 3, s. 74, 1873. 
  4. F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Ibis, spoonbills, herons, hamerkop, shoebill, pelicans (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-18].
  5. a b c d e f g Martínez-Vilalta, A., Motis, A., Kirwan, G.M. & Bonan, A.: Schrenck's Bittern (Ixobrychus eurhythmus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 3 marca 2019].
  6. Neil McKilligan: Herons, Egrets and Bitterns: Their Biology and Conservation in Australia. CSIRO PUBLISHING, 2005, s. 124-125. ISBN 978-0-643-09133-7.
  7. a b Schrenck's Bittern Ixobrychus eurhythmus. BirdLife International. [dostęp 3 marca 2019].
  8. a b c d Algirdas Knystautas: Birds of Russia. HarperCollins, 1993, s. 83–84.
  9. a b c Т.В. Гамова, С.Г. Сурмач, О.А. Бурковский. Новые сведения о гнездовой биологии амурского волчка Ixobrychus eurhythmus в Приморском крае (Nowe informacje o gniazdowaniu bączka amurskiego w Kraju Nadmorskim). „Вестник ДВО РАН”, 2011 (ros.). 
  10. Red List of China’s Vertebrates. „Biodiversity Science”. 14 (5), s. 511, 2016. 
  11. Korean Red List of Threatened Species. Wyd. 2. National Institute of Biological Resources, 2014, s. 60. ISBN 978-89-6811-103-7.