Bąkowo (wieś w powiecie świeckim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bąkowo
Pałac
Pałac
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Warlubie
Liczba ludności 320
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 86-160
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0099004
Położenie na mapie gminy Warlubie
Mapa lokalizacyjna gminy Warlubie
Bąkowo
Bąkowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bąkowo
Bąkowo
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Bąkowo
Bąkowo
Ziemia 53°34′08″N 18°36′51″E/53,568889 18,614167

Bąkowo (kaszb. Benkòwò) – wieś kociewska stanowiąca sołectwo w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie[1] przy drodze wojewódzkiej nr 391.

W latach 1975-1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Historia[edytuj]

Legenda[edytuj]

Dawno temu w miejscu stawu miał znajdować się klasztor żeński, a tam gdzie obecnie ulokowany jest pałac, klasztor męski - Wankau. Zakonników i zakonnice obowiązywał zakaz spotykania się. Jedna z młodych sióstr po złamaniu tego zakazu została zamurowana w piwnicach klasztoru Wankau. Mimo tego incydentu zakonnicy postanowili w tajemnicy przed przeorem zaczęli drążyć tunel do drugiego klasztoru. Kiedy już kończyli kopać, żeński klasztor zapadł się pod ziemię, a w jego miejscu powstał Staw Rusałek. Podobno nocą nad nim krążą duchy zakonnic, a z podziemia pałacu słychać odgłosy kroków i przeraźliwe krzyki i jęki.

Do 1945 roku[edytuj]

Bąkowo było gniazdem rodowym rodziny Hutten-Czapskiech, linii bękowskiej, herbu Leliwa. Za czasów krzyżackich używali nazwy von Hutten (z polskiego czapka). Od 1492 roku właścicielką dóbr była Barbara Schoff, która słynęła z działalności dobroczynnej. w 1509 roku właścicielką pałacu została Elza Jasińska, która sprzedała go swemu synowi Przemysławowi. Od 1597 roku spadkobiercą został szlachcic Sebastian Czapski, w latach 1684-1703 chorąży Aleksander Czapski. Następnie był własnością Józefa i Franciszka Czapskiego, a później jedynej spadkobierczyni Ludwiki Czapskiej, która wyszła za podkomorzego Michała Skórzewskiego herbu Drogosław. W 1780 roku wybudowali oni kaplicę przy pałacu. W 1818 roku w wyniku podziały spadku, posiadłość przypadła Miachałowi Ignacemu Drogosław Skórzewskiemu, który sprzedał je Niemcowi Andrzejowi Goetzendorf-Grabowskiemu herbu Zbiświcz. W 1940 roku odbyła się licytacja majątku, w wyniku której nabył go Gustaw Gehrlich za 40 000 talarów. Później, w 1885 roku odziedziczył go Karl Ernst Gehrlich. Pod koniec Według systemu pruskiej ordynacji Bąkowo było obszarem dworskim z przełożonym. Ostatnim właścicielem pałacu był Friedrich Gehrlich. Urodził się 13 stycznia 1886 roku w Bąkowie i wyszedł ożenił się z Charlotą Bismarck. W okresie międzywojennym był członkiem niemieckiej organizacji Deuchte Jungblock. Funkcję zastępcy przełożonego obszaru dworskiego pełnił Maksymilian Lewiński. W 1945 roku rodzina Gehrlich wyjechała na stałe do Niemiec.

Zespół pałacowo-parkowy[edytuj]

Pałac[edytuj]

W październiku 1946 roku z Inicjatywy Kuratorskiego Okręgu Szkolnego Pomorskiego z Torunia w pałacu utworzono Państwowy Dom Dziecka. Pierwotnie był stworzony dla sierot wojennych z czasem dla dzieci ze środowisk społecznie zaniedbanych. Obecna bryła budynku pochodzi z II połowy XIX w. Cała budowla ma wiele cech stylu późnoklasycystycznego. Boczne skrzydła są rozmieszczone symetryczne względem portyku, który jest schowany za postpalliadańskimi arkadami. Całość jest wykończona skromnym detalem. W 1976 roku wykonano kapitalny remont obiektu.

W 1990 roku zespół pałacowo-parkowy został wpisany na listę zabytków pod nr A/242/1-5[2]. W jego skład oprócz pałacu i parku wchodzi również obora i gorzelnia.

Park[edytuj]

W parku znajdują się 4 pomniki przyrody:

Nr Nazwa Obwód
przy powołaniu
Akt prawny
1. Lipa drobnolistna 480 cm Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku
2. Dąb szypułkowy 420 cm Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku
3. Buk zwyczajny 355 cm Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku
4. Buk zwyczajny odm. zwisła 310 Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku

Ochrona przyrody[edytuj]

W Bąkowie rośnie 5 bardzo okazałych dębów szypułkowych powołanych na pomniki przyrody w 1991 roku[3]:

  • Dąb szypułkowy Jan Kazimierz o obwodzie 959 cm na wys. 0.5m, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich", Jeden z najstarszych w Polsce, najdorodniejszy w województwie.
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 670 cm, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich"
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 560 cm, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich"
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 670 cm (przy drodze)
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 560 cm (przy drodze)

Inne miejscowości o nazwie Bąkowo: Bąkowo

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  2. Wiki Lubi Zabytki. [dostęp 12-12-2011].
  3. Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku

Bibliografia[edytuj]

Pamuła P. Pałac w Bąkowie, Czasopismo Internetowe Bez Cenzury nr 2 (7), czerwiec 2005 roku. [dostęp 12-12-2011].