Będargowo (powiat choszczeński)
53°01′14″N 15°22′08″E/53,020556 15,368889
| wieś | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Wysokość |
104 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2022) |
383[1] |
| Strefa numeracyjna |
95 |
| Kod pocztowy |
73-261[2] |
| Tablice rejestracyjne |
ZCH |
| SIMC |
0185465 |
Położenie na mapie gminy Pełczyce  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu choszczeńskiego  | |
| 53°01′14″N 15°22′08″E/53,020556 15,368889[3] | |
Będargowo (niem. Groß Mandelkow) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Pełczyce, ok. 5 km na południowy wschód od Pełczyc, między Pełczycami a miejscowością Jarosławsko.
W roku 2007 wieś liczyła 443 mieszkańców.
W skład sołectwa Będargowo wchodzi również osada Będargowiec. W Będargowie znajduje się szkoła podstawowa.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0185471 | Kosowo | przysiółek |
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza wzmianka pochodzi z 1310 r. W 1337 r. wieś liczyła 70 łanów. Wieś została zniszczona w 1444 r. podczas wojny z Krzyżakami i jako ziemia opuszczona stała się własnością rodziny von Pariss (Paries). Dopiero pod koniec XVI wieku Będargowo zostało odbudowane, wówczas także powstał nowy kościół (lub odbudowano zniszczony). W wyniku koneksji rodzinnych w 1720 r. majątek w Będargowcu przechodzi na rodzinę von Bornstedt (w jej posiadaniu do roku 1820). Folwark powstał prawdopodobnie na pocz. XIX wieku; w latach 1820–1840 należał do Johanna W. Möllera, a od 1856 r. do - pochodzącej z Niderlandów - rodziny v. Kuycke. Na pocz. XX wieku zbudowano dwór. W 1828 r. wieś liczyła 499 mieszkańców. Największe gospodarstwa chłopskie w Będargowie liczyły po 26-35 ha (były tylko 4 takiej wielkości). W 1933 r. ostatni właściciel folwarku (narodowości żydowskiej) sprzedał ziemię i budynki swoim pracownikom. Wiele z obiektów gospodarczych zostało już wówczas zaadaptowanych na cele mieszkalne, inne przebudowano. Po II wojnie światowej majątek zajęli osadnicy. W 1952 r. powstała tu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna. Obecnie w zasobach Agencji Nieruchomości Rolnych - częściowo wydzierżawiono spółce z kapitałem zagranicznym[6].
W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Będargowo, po jej zniesieniu w gromadzie Pełczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisany jest[7][8]:
- kościół pw. św. Antoniego Padewskiego z XV/XVI wieku oraz XVIII i XIX wieku, kościół parafialny, rzymskokatolicki należący do dekanatu Barlinek, archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej. Płyta nagrobna z 1742[9].
W Muzeum Narodowym w Szczecinie eksponowany jest tryptyk Jakuba Apostoła Starszego pochodzący z tego kościoła. Figury tryptyku wykonane są w drewnie lipowym i przedstawiają w części centralnej św. Katarzynę, św. Jakuba (z kijem pielgrzymim) i św. Barbarę (z wieżą). Ołtarz został wykonany w warsztacie szczecińskim ok. 1520–1530 r[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 19 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 4108.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ GUS. Rejestr TERYT
- ↑ Historia. „UMiG”. Pełczyce.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. zachodniopomorskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 8. [dostęp 2013-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
- ↑ „Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków”. Szczecin.
- ↑ Piotr Skurzyński, Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 104, ISBN 978-83-7495-133-3.
- ↑ Kinga Krasnodębska (red.), Katalog wystawy „Misterium Światła. Sztuka średniowieczna na Pomorzu”, Muzeum Narodowe w Szczecinie, 2022, s. 396–401, ISBN 978-83-67578-10-3 [dostęp 2025-11-18].
| Miasto | |
|---|---|
| Wsie | |
| Kolonie | |
| Osady | |
| Osady leśne | |
| Części miasta | |
| Przysiółki wsi | |
| Przysiółek osady |
