BL Lacertae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
BL Lacertae
Odkrywca Cuno Hoffmeister
Data odkrycia 1929
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Jaszczurka
Typ lacertyda, kwazar
Rektascensja 22h 02m 43,291s[1]
Deklinacja +42° 16′ 39,98″[1]
Przesunięcie ku czerwieni 0,0688[1]
Jasność obserwowana 14,72[1]m
Alternatywne oznaczenia
IRAS F22006+4202, VRO 42.22.01,
2MASS J22024329+4216400,

BL Lacertae (w skrócie BL Lac) – silnie zmienna galaktyka aktywna w gwiazdozbiorze Jaszczurki.

Jako zmienne źródło zostało odkryte w 1929 roku przez Cuno Hoffmeistera, ale sklasyfikowane zostało jako gwiazda zmienna, o wahaniach jasności od 12,4 do 17,2m,[2] w naszej Galaktyce i oznaczone zostało w sposób przewidziany dla gwiazd zmiennych. W roku 1968 John L. Schmidt zidentyfikował obiekt jako zmienne radioźródło, ze słabymi oznakami mglistości[3]. Dzięki zasłonieniu jasnego jądra w 1974 roku Oke i Gunn zmierzyli odległość do tego źródła – wyznaczone przesunięcie ku czerwieni wynosiło 0,07. Przesunięcie ku czerwieni linii widma potwierdziło ogromną odległość. Dostrzeżono też, że BL Lacertae znajduje się w słabej galaktyce eliptycznej, której światło jest ukryte w blasku samego jądra.

W późniejszym okresie znaleziono liczne źródła o podobnych własnościach i BL Lacertae została prototypem całej klasy lacertyd. Są to aktywne galaktyki o bardzo słabych, często niewidocznych liniach emisyjnych, należące do szerszej kategorii blazarów.

BL Lacertae jest jasnym obiektem o znacznej amplitudzie zmienności w zakresie optycznym, jej zmienność jest monitorowana także przez astronomów amatorów przy pomocy niewielkich teleskopów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d BL Lacertae w bazie SIMBAD (ang.)
  2. Jan Desselberger, Jacek Szczepanik: Tablice astronomiczne z przewodnikiem po gwiazdozbiorach.. Bielsko-Biała: PPU „PARK” Sp. z o.o., 2002, s. 93. ISBN 83-7266-156-1.
  3. John L. Schmidt. BL Lac identified as a Radio Source. „Nature”. 218 (663), 1968-05-18. DOI: 10.1038/218663a0 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • C. Hoffmeister, 1929, 354 neue Veränderliche. Astronomische Nachrichten 236, 233.
  • J.B. Oke, J.E. Gunn, 1974 The Distance of BL Lacertae. Astrophysical Journal Letters 189, 5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]