Baker Street (utwór)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy utworu Gerry’ego Rafferty’ego. Zobacz też: Baker Street – ulica w Londynie.
Baker Street
Singel Gerry’ego Rafferty’ego
z albumu City to City
Strona B Big Change in the Weather
Wydany 1 lutego 1978
Nagrywany 1977
Gatunek rockjazz
styl: soft rock
Długość
  • 4:10 (wersja z singla)
  • 6:01 (wersja z albumu)
  • 6:34 (wersja długa)
Wytwórnia Capitol Records, EMI,
United Artists (nie istnieje)
Producent Gerry Rafferty
Hugh Murphy
Format płyta winylowa (7", 1978)
CD (remiks, 1990)
Singel po singlu

Baker Streetballada softrockowa Gerry’ego Rafferty’ego, po raz pierwszy wydana w 1978. Jest to osobista refleksja na temat ludzi, którzy popadli w rutynę i doznają głębokiego zawodu. Aranżacja utworu jest szczególnie znana z fragmentu gry solowej na saksofonie. Dzięki wyraźnemu śpiewowi, słowa także są niezapomniane. Utwór został nazwany po słynnej londyńskiej ulicy o tej samej nazwie. Kompozycja znalazła się na drugim solowym albumie Rafferty’ego – City to City, który był jego pierwszym wydawnictwem po rozwiązaniu problemów prawnych związanych z formalnym rozpadzie wcześniejszej grupy Rafferty’ego – Stealers Wheel w roku 1975. W czasie następnych 3 lat muzyk nie był w stanie opublikować żadnego materiału w związku ze sporem dotyczącym zobowiązań wynikających z umowy nagraniowej zespołu. Singel zawierający „Baker Street” wspiął się na 2 miejsce w Stanach, natomiast w Wielkiej Brytanii zatrzymał się na pozycji 3. W rankingu czytelników z 2008, prowadzonym przez czasopismo „Rolling Stone”, kompozycja znalazła się wśród „100 najlepszych gitarowych utworów wszech czasów” (100 Greatest Guitar Songs of All Time). W latach 90. i 1. dekadzie XXI wieku nagranie było odświeżane wielokrotnie przez popularnych muzyków.

Solo na saksofonie[edytuj]

Rzucający się w uszy ośmiotaktowy, saksofonowy fragment utworu został zagrany przez Raphaela Ravenscrofta[1]. Początkowo solówka ta miała być nagrana z udziałem gitary. Ravenscroft znajdował się w studiu nagraniowym, by zarejestrować krótką część z saksofonem sopranowym, jednak gdy usłyszał, że gitarzysta nie jest w stanie zagrać tego na instrumencie, zasugerował, by to on nagrał tę partię, używając saksofonu altowego, który ma w swoim samochodzie. Solo wywołało – co stało się znane jako „fenomen Baker Street” – ponowny wzrost sprzedaży saksofonów, a także spowodowało chętne ich używanie w mainstreamowej muzyce popularnej oraz w reklamach telewizyjnych[1].

Pojawiły się jednak kontrowersje związane z autorstwem melodii na saksofon. Bardzo podobna linia pojawiła się 10 lat wcześniej w kompozycji amerykańskiego muzyka jazzowego Gary’ego Burtona – „Half a Heart”, która była wykonywana przez saksofonistę Steve’a Marcusa na jego albumie – Tomorrow Never Knows[2]. Inną wersję z tą samą linią melodyczną można znaleźć na różnych albumach kompilacyjnych Larry’ego Coryella (np. Basics (1976) i Birdfingers (2002)), gdzie Coryell zagrał linię na gitarze.

Solo to wykonane na saksofonie jest także tematem anegdoty (urban myth) stworzonej w latach 80. przez pisarza i prezentera Stuarta Maconie’ego. Jako jeden ze sparodiowanych faktów stworzonych do stałej sekcji Would You Believe It? (tłum. Uwierzyłbyś temu?) w gazecie „New Musical Express”, Maconie stwierdził, że to brytyjski aktor i prezenter telewizyjny Bob Holness nagrał solo na saksofonie. Holness od tego momentu wtórował temu mitowi, potwierdzając go, choćby podczas wywiadu dla „STOIC” (Student Television of Imperial College) z 1993[3].

Solo na gitarze[edytuj]

Legendarne solo w „Baker Street” zostało zagrane przez Hugh Burnsa. Łączy je niewielkie stylistyczne podobieństwo do linii melodyjnych gitary klasycznej pojawiającej się w przeboju George’a Michaela z 1984 – „Careless Whisper[4][5].

Pozostałe wersje[edytuj]

Singiel „Baker Street” (winyl 45 rpm)

Oryginalna wersja – z albumu studyjnego City to City – trwa 6:01. Pochodząca z singla wersja wydana na rynku amerykańskim trwa natomiast niespełna 2 min krócej – 4:08; jej tempo zostało znacznie przyśpieszone, by dopasować je do warunków czasowych, podyktowanych przez komercyjne rozgłośnie radiowe. W 1988 roku, kiedy City to City po raz pierwszy wydany na płycie kompaktowej, albumowa wersja została samoczynnie trochę przyśpieszona, być może przez błąd w procesie masteringu. Alternatywna, nieucięta i zremiksowana wersja, wydana w 1991 (jako część kompilacji wyd. na CD, Right Down The Line: The Best Of Gerry Rafferty), zawiera ok. 30 s więcej końcowego materiału nie znajdującego się w wersji oryginalnej z 1978 roku. W owym nowym miksie, pogłos został podkreślony przez akcenty skrzyżowanych pałeczek na werblu, natomiast wokal Rafferty’ego został elektronicznie podwojony. Prędkość w wersji z 1991 roku jest właściwie wolniejsza od oryginału z 1978 roku. W 2006, australijska firma Raven Records wydała Days Gone Down: The Anthology 1970–1982, z miksem z 1978 roku, który został przywrócony do prawidłowej szybkości, jaką można usłyszeć na City to City, jednak nadal solo na saksofonie zanika przez kilka sekund.

Teledysk[edytuj]

Wideoklip do „Baker Street” został nakręcony w czasie jego pierwszego wydania. Ścieżka dźwiękowa, użyta do synchronizacji z obrazem, została spowolniona tak bardzo, że ton głosu Rafferty’ego może być niewłaściwie odebrany jako pełna oktawa albo zbyt niski ton.

Wybrane covery[edytuj]

W 1992 roku wydany został cover utworu, nagrany przez brytyjską grupę dance’ową Undercover, który pojawił się na albumie Discover this Groove. Dotarł on do 2. miejsca w Wielkiej Brytanii. W tej wersji zastąpiono słowo booze (tłum. alkohol) wyrazem crack (tłum. narkotyk).

Pozostali muzycy, którzy przerobili utwór:

Nawiązania do utworu[edytuj]

Pozycje na listach przebojów[edytuj]

Wersja oryg. Gerry’ego Rafferty’ego
Rok Lista przebojów Pozycja
1978 Wielka Brytania UK Singles Chart 3[12]
1978 Stany Zjednoczone Billboard Hot 100 2[13]
1978 Australia ARIA Charts 1[14]
1990 Wielka Brytania UK Singles Chart (remiks) 53[12]
Wersja zespołu Undercover
Rok Lista przebojów Pozyzja
1992 Wielka Brytania UK Singles Chart 2[15]
Wersja zespołu Foo Fighters
Rok Lista przebojów Pozyzja
1998 Stany Zjednoczone Billboard Mainstream Rock Songs 34[16]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]