Balen Shah
| Data i miejsce urodzenia |
27 kwietnia 1990 |
|---|---|
| Premier Nepalu | |
| Okres |
od 27 marca 2026 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Burmistrz Katmandu | |
| Okres |
od 30 maja 2022 |
| Przynależność polityczna |
bezpartyjny (do grudnia 2025) |
| Poprzednik | |
| Następca | |
Balendra Shah, znany także pod pseudonimem artystycznym Balen, (nep. बालेन्द्र शाह, ur. 27 kwietnia 1990 w Katmandu) – nepalski raper i polityk. W latach 2022–2026 burmistrz Katmandu, od 2026 premier Nepalu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 27 kwietnia 1990 w stołecznym Katmandu jako Balendra Shah[1]. Rozpoznawalność zyskał pod przyjętym pseudonimem scenicznym[2]. Jest najmłodszym synem zajmującego się medycyną ajurwedyjską Rama Narayana Shaha[3]. Dhruvadevi, matka polityka, skupiała się na prowadzeniu gospodarstwa domowego[4]. Balen pochodzi tym samym z tradycyjnej rodziny wyznających buddyzm Newarów[5]. Podjął studia inżynieryjne, początkowo na jednej z uczelni w rodzinnym mieście, później natomiast w południowoindyjskiej Karnatace[6][7].
Kariera muzyczna
[edytuj | edytuj kod]Na początku drugiej dekady XXI wieku związał się z lokalną, nepalską sceną hip-hopową. Po zakończeniu wojny domowej stała się ona przestrzenią o szczególnym znaczeniu, jak również miejscem autoekspresji dla znacznej części wciąż jeszcze relatywnie młodej populacji tej himalajskiej republiki[8]. W 2013 Shah wziął udział w zorganizowanym na żywo pojedynku raperskim znanym jako Raw Barz. Zwycięstwo w nim właściwie natychmiast przyniosło mu znaczącą popularność. Zaprezentowane przez niego wówczas teksty spotkały się z bardzo pozytywnym odbiorem krytyki. Wskazywano na ich znaczącą wartość poetycką, jak również na społecznie zaangażowaną i wzywającą do buntu tematykę[9]. Dzięki swojej muzyce oraz tekstom szybko stał się wyrazicielem nadziei i aspiracji młodych Nepalczyków, sfrustrowanych brakiem perspektyw, korupcją oraz pogłębiającymi się nierównościami społecznymi[10].
Kariera polityczna
[edytuj | edytuj kod]Burmistrz Katmandu
[edytuj | edytuj kod]Na fali swej rosnącej popularności, po dekadzie kariery muzycznej Shah wkroczył do polityki. Jako kandydat niezależny w 2022 wystartował w wyborach na burmistrza Katmandu. Zwyciężył w nich z przewagą przeszło 61 000 głosów[11]. Dokonał w ten sposób wyłomu w nepalskich strukturach władzy, tradycyjnie zdominowanych przez centrolewicowy Kongres oraz rozmaite partie przynależne do krajowego ruchu komunistycznego[12].
Premier Nepalu
[edytuj | edytuj kod]Krwawo tłumione protesty społeczne z września 2025, które doprowadziły do ustąpienia z urzędu premiera Khadgi Prasada Sharmy Olego stały się istotnym wydarzeniem w karierze politycznej Shaha. Wymieniano go wówczas regularnie jako potencjalnego kandydata na przyszłego szefa rządu[13][14]. 18 stycznia 2026 ustąpił ze stanowiska burmistrza stolicy[15]. Dotychczas bezpartyjny, wstąpił do centrowej Narodowej Partii Niezależnej (Rastriya Swatantra Party, RSP)[16][17]. Z jej poparciem wystartował w przedterminowych wyborach parlamentarnych 5 marca 2026. Kandydował w okręgu wyborczym Jhapa-5, uzyskując mandat. Oddano na niego przeszło 68 000 głosów. Swego głównego kontrkandydata pokonał różnicą blisko 50 000 głosów[18]. Równie znaczące było zwycięstwo samej RSP, która zdobyła 182 z 275 miejsc w parlamencie[19]. 27 marca 2026 Balen został nepalskim premierem[20].
Poglądy
[edytuj | edytuj kod]Wspiera budzący kontrowersje postulat rewizji granicy z Indiami[21].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Poślubił lekarkę Sabinę Kafle[22].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Balendra Shah, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-31] (ang.).
- ↑ Jan Villalon: Meet Balendra Shah: the rapper-turned-mayor running to be Nepal’s next PM. [w:] ABC [on-line]. abc.net.au, 2026-03-04. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Kriti Barua: Who is Balen Shah? Check Education, Career, Personal and Early Life. [w:] Jagran Josh [on-line]. jagranjosh.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Who Is Balen Shah? Nepal’s Youngest Prime Minister Propelled To Power After Gen Z Movement. [w:] NDTV Profit [on-line]. ndtvprofit.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ DH Web Desk: From studying in Karnataka’s Belagavi to being Gen Z’s preferred pick for Nepal Prime Minister: Who is Balen Shah?. [w:] Deccan Herald [on-line]. deccanherald.com, 2025-09-10. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Kelly Ng, Koh Ewe: Nepal swears in ex-rapper as new prime minister. [w:] BBC [on-line]. bbc.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Keshav Padmanabhan: Almost a third of Nepal’s new cabinet including PM Balen Shah studied in India. Who they are. [w:] The Print [on-line]. theprint.in, 2026-03-31. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Raima Ganguly: From ‘Sadak Balak’ to PM Balen Shah. [w:] The Times of India [on-line]. timesofindia.indiatimes.com, 2026-03-09. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Samik Kharel: Balen Shah: Rapper, mayor, Nepal’s next prime minister?. [w:] Al Jazeera [on-line]. aljazeera.com, 2026-03-02. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Balen Shah: The new Kathmandu mayor represents a change in every way. [w:] Online Khabar [on-line]. english.onlinekhabar.com, 2022-05-26. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ TOI Entertainment Desk: Who is Balendra Shah: All you need to know about former rapper.... [w:] The Times of India [on-line]. timesofindia.indiatimes.com, 2025-09-10. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Balen Shah: From Rapper and Engineer to Nepal’s Most Disruptive Political Force. [w:] Shanti Bhandari [on-line]. shantibhandari.com.np. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ HT News Desk: Who is Balendra Shah? Kathmandu rapper-mayor backed by Gen Z protestors for Nepal PM post. [w:] Hindustan Times [on-line]. hindustantimes.com, 2025-09-09. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ FP Explainers: Who is Balen Shah, the rapper-turned-mayor Gen Z wants as Nepal’s prime minister?. [w:] First Post [on-line]. firstpost.com, 2025-09-09. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
- ↑ Kosh Raj Koirala: Balen Shah sworn in as Nepal’s youngest democratically elected PM. [w:] My Republica [on-line]. myrepublica.nagariknetwork.com, 2026-03-28. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Madhuri Adnal: Who Is Balen Shah? Rapper-Turned-Politician.... [w:] One India [on-line]. oneindia.com, 2026-03-06. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Julia Lekki: To pierwsza udana rewolucja pokolenia Z. Były raper został premierem. [w:] Polskie Radio 24 [on-line]. polskieradio24.pl, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (pol.).
- ↑ PTI: Balendra Shah’s RSP makes history, registers landmark victory in Nepal election. [w:] The Hindu [on-line]. thehindu.com, 2026-03-08. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Swechhya Raut: Balen: From rebel outsider to Nepal’s next prime minister. [w:] DW [on-line]. dw.com, 2026-03-13. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Sanjeev Satgainya: Balendra Shah takes oath as Nepal’s Prime Minister. [w:] The Hindu [on-line]. thehindu.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Shashank Bhardwaj: Balen Shah Wears Nepal’s Crown: What It Means for India. [w:] OPEN [on-line]. openthemagazine.com, 2026-03-15. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
- ↑ Kathmandu’s new Mayor Balen Shah’s wife says – “From my Balen, you have become our Balen from today”. [w:] My Republica [on-line]. myrepublica.nagariknetwork.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).