Przejdź do zawartości

Balen Shah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Balendra Shah
बालेन शाह
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

27 kwietnia 1990
Katmandu

Premier Nepalu
Okres

od 27 marca 2026

Przynależność polityczna

Narodowa Partia Niezależna(inne języki)

Poprzednik

Sushila Karki

Burmistrz Katmandu
Okres

od 30 maja 2022
do 18 stycznia 2026

Przynależność polityczna

bezpartyjny (do grudnia 2025)
Narodowa Partia Niezależna (od grudnia 2025)

Poprzednik

Bidya Sundar Shakya(inne języki)

Następca

Sunita Dangol(inne języki) (p.o.)

Faksymile

Balendra Shah, znany także pod pseudonimem artystycznym Balen, (nep. बालेन्द्र शाह, ur. 27 kwietnia 1990 w Katmandu) – nepalski raper i polityk. W latach 2022–2026 burmistrz Katmandu, od 2026 premier Nepalu.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 27 kwietnia 1990 w stołecznym Katmandu jako Balendra Shah[1]. Rozpoznawalność zyskał pod przyjętym pseudonimem scenicznym[2]. Jest najmłodszym synem zajmującego się medycyną ajurwedyjską Rama Narayana Shaha[3]. Dhruvadevi, matka polityka, skupiała się na prowadzeniu gospodarstwa domowego[4]. Balen pochodzi tym samym z tradycyjnej rodziny wyznających buddyzm Newarów[5]. Podjął studia inżynieryjne, początkowo na jednej z uczelni w rodzinnym mieście, później natomiast w południowoindyjskiej Karnatace[6][7].

Kariera muzyczna

[edytuj | edytuj kod]

Na początku drugiej dekady XXI wieku związał się z lokalną, nepalską sceną hip-hopową. Po zakończeniu wojny domowej stała się ona przestrzenią o szczególnym znaczeniu, jak również miejscem autoekspresji dla znacznej części wciąż jeszcze relatywnie młodej populacji tej himalajskiej republiki[8]. W 2013 Shah wziął udział w zorganizowanym na żywo pojedynku raperskim znanym jako Raw Barz. Zwycięstwo w nim właściwie natychmiast przyniosło mu znaczącą popularność. Zaprezentowane przez niego wówczas teksty spotkały się z bardzo pozytywnym odbiorem krytyki. Wskazywano na ich znaczącą wartość poetycką, jak również na społecznie zaangażowaną i wzywającą do buntu tematykę[9]. Dzięki swojej muzyce oraz tekstom szybko stał się wyrazicielem nadziei i aspiracji młodych Nepalczyków, sfrustrowanych brakiem perspektyw, korupcją oraz pogłębiającymi się nierównościami społecznymi[10].

Kariera polityczna

[edytuj | edytuj kod]

Burmistrz Katmandu

[edytuj | edytuj kod]

Na fali swej rosnącej popularności, po dekadzie kariery muzycznej Shah wkroczył do polityki. Jako kandydat niezależny w 2022 wystartował w wyborach na burmistrza Katmandu. Zwyciężył w nich z przewagą przeszło 61 000 głosów[11]. Dokonał w ten sposób wyłomu w nepalskich strukturach władzy, tradycyjnie zdominowanych przez centrolewicowy Kongres oraz rozmaite partie przynależne do krajowego ruchu komunistycznego[12].

Premier Nepalu

[edytuj | edytuj kod]

Krwawo tłumione protesty społeczne z września 2025, które doprowadziły do ustąpienia z urzędu premiera Khadgi Prasada Sharmy Olego stały się istotnym wydarzeniem w karierze politycznej Shaha. Wymieniano go wówczas regularnie jako potencjalnego kandydata na przyszłego szefa rządu[13][14]. 18 stycznia 2026 ustąpił ze stanowiska burmistrza stolicy[15]. Dotychczas bezpartyjny, wstąpił do centrowej Narodowej Partii Niezależnej (Rastriya Swatantra Party, RSP)[16][17]. Z jej poparciem wystartował w przedterminowych wyborach parlamentarnych 5 marca 2026. Kandydował w okręgu wyborczym Jhapa-5, uzyskując mandat. Oddano na niego przeszło 68 000 głosów. Swego głównego kontrkandydata pokonał różnicą blisko 50 000 głosów[18]. Równie znaczące było zwycięstwo samej RSP, która zdobyła 182 z 275 miejsc w parlamencie[19]. 27 marca 2026 Balen został nepalskim premierem[20].

Poglądy

[edytuj | edytuj kod]

Wspiera budzący kontrowersje postulat rewizji granicy z Indiami[21].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Poślubił lekarkę Sabinę Kafle[22].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Balendra Shah, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-31] (ang.).
  2. Jan Villalon: Meet Balendra Shah: the rapper-turned-mayor running to be Nepal’s next PM. [w:] ABC [on-line]. abc.net.au, 2026-03-04. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  3. Kriti Barua: Who is Balen Shah? Check Education, Career, Personal and Early Life. [w:] Jagran Josh [on-line]. jagranjosh.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  4. Who Is Balen Shah? Nepal’s Youngest Prime Minister Propelled To Power After Gen Z Movement. [w:] NDTV Profit [on-line]. ndtvprofit.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  5. DH Web Desk: From studying in Karnataka’s Belagavi to being Gen Z’s preferred pick for Nepal Prime Minister: Who is Balen Shah?. [w:] Deccan Herald [on-line]. deccanherald.com, 2025-09-10. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  6. Kelly Ng, Koh Ewe: Nepal swears in ex-rapper as new prime minister. [w:] BBC [on-line]. bbc.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  7. Keshav Padmanabhan: Almost a third of Nepal’s new cabinet including PM Balen Shah studied in India. Who they are. [w:] The Print [on-line]. theprint.in, 2026-03-31. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  8. Raima Ganguly: From ‘Sadak Balak’ to PM Balen Shah. [w:] The Times of India [on-line]. timesofindia.indiatimes.com, 2026-03-09. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  9. Samik Kharel: Balen Shah: Rapper, mayor, Nepal’s next prime minister?. [w:] Al Jazeera [on-line]. aljazeera.com, 2026-03-02. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  10. Balen Shah: The new Kathmandu mayor represents a change in every way. [w:] Online Khabar [on-line]. english.onlinekhabar.com, 2022-05-26. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  11. TOI Entertainment Desk: Who is Balendra Shah: All you need to know about former rapper.... [w:] The Times of India [on-line]. timesofindia.indiatimes.com, 2025-09-10. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  12. Balen Shah: From Rapper and Engineer to Nepal’s Most Disruptive Political Force. [w:] Shanti Bhandari [on-line]. shantibhandari.com.np. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  13. HT News Desk: Who is Balendra Shah? Kathmandu rapper-mayor backed by Gen Z protestors for Nepal PM post. [w:] Hindustan Times [on-line]. hindustantimes.com, 2025-09-09. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  14. FP Explainers: Who is Balen Shah, the rapper-turned-mayor Gen Z wants as Nepal’s prime minister?. [w:] First Post [on-line]. firstpost.com, 2025-09-09. [dostęp 2026-03-30]. (ang.).
  15. Kosh Raj Koirala: Balen Shah sworn in as Nepal’s youngest democratically elected PM. [w:] My Republica [on-line]. myrepublica.nagariknetwork.com, 2026-03-28. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  16. Madhuri Adnal: Who Is Balen Shah? Rapper-Turned-Politician.... [w:] One India [on-line]. oneindia.com, 2026-03-06. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  17. Julia Lekki: To pierwsza udana rewolucja pokolenia Z. Były raper został premierem. [w:] Polskie Radio 24 [on-line]. polskieradio24.pl, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (pol.).
  18. PTI: Balendra Shah’s RSP makes history, registers landmark victory in Nepal election. [w:] The Hindu [on-line]. thehindu.com, 2026-03-08. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  19. Swechhya Raut: Balen: From rebel outsider to Nepal’s next prime minister. [w:] DW [on-line]. dw.com, 2026-03-13. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  20. Sanjeev Satgainya: Balendra Shah takes oath as Nepal’s Prime Minister. [w:] The Hindu [on-line]. thehindu.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  21. Shashank Bhardwaj: Balen Shah Wears Nepal’s Crown: What It Means for India. [w:] OPEN [on-line]. openthemagazine.com, 2026-03-15. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).
  22. Kathmandu’s new Mayor Balen Shah’s wife says – “From my Balen, you have become our Balen from today”. [w:] My Republica [on-line]. myrepublica.nagariknetwork.com, 2026-03-27. [dostęp 2026-03-31]. (ang.).