Balsamowiec mirra
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
balsamowiec mirra | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Commiphora habessinica (O. Berg) Engl. Monogr. Phan. 4: 10 1883[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Balsamowiec mirra, mirnik abisyński, mirra jemeńska[4] (Commiphora habessinica (Berg) Engler) – gatunek rośliny z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Pochodzi z Półwyspu Arabskiego (Oman, Jemen) i Afryki (Dżibuti, Etiopia, Somalia, Kenia, Malawi, Zambia, Burundi, Ruanda, Zair, Tanzania, Uganda)[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Duży kolczasty krzew albo niewielkie, także kolczaste drzewko o wysokości do 10 m[6].
- Pędy
- Kora srebrzysta, biaława, czerwonawa lub niebiesko-szara, gałęzie wyrastają pod prostym kątem[7]
- Liście
- Trójlistkowe, środkowy listek jest największy. Na starszych pędach liście są pojedyncze[6].
- Kwiaty
- Niedekoracyjne, małe, jedno- albo obupłciowe, 4-krotne. Wyrastają po kilka z kątów liści, lub tworzą niewielkie wiechy. Są jedno lub obupłciowe[6][7].
- Owoce
- Wyrastają zazwyczaj pojedynczo lub po dwa na szypułce. Są to niewielkie (2-4 mm długości), jajowate i spłaszczone pestkowce o gładkiej skórce[7].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Z rośliny samoistnie wydziela się wonna żywica zwana mirrą, po nacięciu kory wyciek żywicy zwiększa się. Dawniej mirra była używana do balsamowania i namaszczania zwłok, jako środek leczniczy i przeciwbólowy i jako składnik kadzidła. W Starym Testamencie była również składnikiem oleju świętego do namaszczań (Wj 30, 23,25). Według badaczy roślin biblijnych źródłem mirry wymienionej w kilku miejscach w Biblii był balsamowiec mirra. Obecnie mirra nadal jest wykorzystywana w lecznictwie i do wytwarzania kadzidła, ponadto w przemyśle kosmetycznym jako składnik perfum, past do zębów i płynów do płukania ust[8][6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-19] (ang.).
- ↑ a b The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
- ↑ Krzysztof Jędrzejko, Mariusz Kozłowski, Michał Maniara. Rośliny źródłem leku laryngologicznego (część 2). „Annales Academiae Medicae Silesiensis”, s. 15, 2009. Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach.
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ a b c d Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
- ↑ a b c Flovers in Israel. [dostęp 2014-11-28].
- ↑ Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- African Plant Database ID: 174719
- EoL: 483479
- GBIF: 3190457
- iNaturalist: 789217
- IPNI: 60458349-2
- ITIS: 506417
- NCBI: 43869
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2733518
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:60458349-2
- identyfikator Tropicos: 4700409
- USDA PLANTS: COHA4
- IRMNG: 11009233
- CoL: XG5Z