Bania (łaźnia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rosyjska bania
Borys Kustodijew: Rosyjska Wenus

Baniarosyjska odmiana sauny. Poza funkcją higieniczną jest ona także miejscem zbiorowych kąpieli będących formą wspólnego spędzania czasu. W dawnej obyczajowości chłopskiej koedukacyjne kąpiele w bani dawały okazję do bliższego poznania się przyszłych małżonków[1]. Bania jest też motywem wierzeń ludowych, jako miejsce, w którym mogło dochodzić do kontaktu człowieka z duchem opiekuńczym Domownikiem. Często bania ulokowana jest nad rzeką lub jeziorem, co ułatwia kąpiele w zimnej wodzie po wyjściu z niej.

Najczęściej mieści się w drewnianym domku, gdzie znajduje się piec opalany drewnem. Nagrzewa się na nim kamienie.

Do bani przychodzi się podczas rozpalania ognia w piecu. Czekając na kąpiel, pije się gorące ziołowe herbaty z miodem lub innymi dodatkami. Gdy kamienie rozgrzeją się, zostają polane wodą. Następnie ciało chłoszcze się witkami (najczęściej brzozowymi, pokrzywowymi lub jałowcowymi). W bani przebywa się do czasu, aż ma się już ochotę wyjść. Po wyjściu ciało powinno zostać schłodzone zimną wodą.

Bania jest popularna wśród ludności mieszkającej na Syberii[potrzebny przypis].

W Polsce tradycyjne banie można spotkać na Suwalszczyźnie. Rozpowszechniły się tam prawdopodobnie pod wpływem rosyjskich staroobrzędowców, osiedlających się na Suwalszczyźnie od XVIII w.[potrzebny przypis].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Redakcja, Rozkosze średniowiecznej łaźni, Dziennik Polski, 16 lipca 2013 [dostęp 2021-01-21] (pol.).
  2. Ponad tysiąc lat temu na terenach obecnej Polski znano łaźnie parowe, Nauka w Polsce [dostęp 2021-01-21] (pol.).
  3. Łaźnie i higiena u dawnych Słowian, Historia zapomniana i mniej znana, 15 grudnia 2015 [dostęp 2021-01-21] (pol.).
  4. Aleksander Brückner, Dzieje Kultury Polskiej, Warszawa 1939, str. 539.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szlak Transsyberyjski. Moskwa – Bajkał – Mongolia – Pekin, Małgorzata Gawełda, Tomasz Ostrowski (red.), Kraków: Bezdroża, 2002, ISBN 83-913283-8-4, OCLC 749431365.
  • Katarzyna Łukowska: Banie. Wigierski Park Narodowy. [dostęp 2013-12-14].