Banino

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Banino
Kościół
Kościół
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat kartuski
Gmina Żukowo
Liczba ludności (30 czerwca 2012) 5033
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 80-297
Tablice rejestracyjne GKA
SIMC 0177112
Położenie na mapie gminy Żukowo
Mapa lokalizacyjna gminy Żukowo
Banino
Banino
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kartuskiego
Banino
Banino
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Banino
Banino
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Banino
Banino
Ziemia54°23′36″N 18°24′30″E/54,393333 18,408333
Strona internetowa miejscowości

Banino (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Banino) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Wieś jest siedzibą sołectwa Banino, w której skład wchodzi również miejscowość Borowiec.

Miejscowość jest siedzibą Ochotniczej Straży Pożarnej oraz parafii rzymskokatolickiej Niepokalanego Poczęcia NMP, należącej do dekanatu Żukowo w archidiecezji gdańskiej.

Przez Banino przejeżdża linia 126 ZKM Gdańsk oraz 810 PA Gryf.

Historia[edytuj]

W 1283 roku książę Mestwin II nadał Banino w zamian za krainę gniewską cysterskiemu klasztorowi oliwskiemu. XIII-wieczna miejscowość była wówczas osadą chłopską na prawie polskim. Nowi gospodarze ufundowali kościół pod wezwaniem św. Michała, zniszczony przez pożar prawdopodobnie przez Prusów lub husytów. Zachowały się plany z 1686 roku odbudowy świątyni przez opata Haskiego. W drugiej połowie XVI w. wieś nadal należała do cystersów oliwskich [1]. W roku 1717 wieś wydzierżawił Brandt.

W 1818 roku na skutek pruskiej reformy administracyjnej Banino weszło w skład powiatu kartuskiego. Na początku XX wieku Banino, gdzie ulokowane były dwa dworki: Bukowskiego i Emila Lupkego, otrzymało status wsi dworskiej. Później właściciele dworków zmienili się. Bukowski odsprzedał swój Janowi Karszni z Gdyni, zaś Lupke – Walterowi Goertzowi. Karsznia był właścicielem majątku do 1939 roku. Na początku II wojny światowej został wywieziony wraz z rodziną do Niemiec. Goertz natomiast mieszkał w swojej posiadłości do 1945 roku. Na jego polach pracowali jeńcy wojenni, m.in. wielu Jugosłowian. Po wojnie ziemia została rozparcelowana między gospodarzy.

Kiedy w 1946 ówczesny proboszcz parafii w Matarni ksiądz Kazimierz Rohde zmarł, jego następcą został ksiądz Józef Bigus, który był inicjatorem budowy kościoła w Baninie. Po wojnie Banino stało się gminą. Wybudowano tu posterunek Milicji Obywatelskiej, który istniał do 1955 roku. Powstał Ośrodek Zdrowia, Klub Prasy i Książki "Ruch", zaś od 1953 roku zaczął funkcjonować Urząd Pocztowy. Działały też stronnictwa polityczne, takie jak PZPR czy ZSL. W latach 1954–1973 istniała gromada Banino. W latach 1963–1964 gmina gromadziła 2804 osób, zaś sama wieś liczyła 501 osób. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Mapy województwa pomorskiego  : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 91.