Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie (budynek)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy budynku w Warszawie. Zobacz też: Bank Gospodarstwa Krajowego w Łodzi.
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 761-A z 1 lipca 1965
Bank, widok od strony ronda de Gaulle’a, 2005
Bank, widok od strony ronda de Gaulle’a, 2005
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres Aleje Jerozolimskie 7
Ukończenie budowy 1928–1931
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie
Ziemia52°13′53″N 21°01′13″E/52,231389 21,020278
Siedziba Banku Gospodarstwa Krajowego w roku 1935

Budynek Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie – gmach znajdujący się w Śródmieściu Warszawy, w Alejach Jerozolimskich 7.

Modernistyczny, monumentalny budynek został wzniesiony w latach 1928–1931 według projektu Rudolfa Świerczyńskiego dla Banku Gospodarstwa Krajowego, ozdobiony płaskorzeźbami Jana Szczepkowskiego[1][2], wielokrotnie przebudowywany; w latach 1957–2001 siedziba Polskiej Agencji Prasowej. Wpisany do rejestru zabytków w 1965.

Projekt[edytuj]

Pierwotny projekt konkursowy przewidywał zabudowę wzdłuż Alej Jerozolimskich na odcinku między Nowym Światem a ulicą Bracką o powierzchni zabudowy 8247 m². Przed wojną zrealizowano tylko część zajętą przez Bank Gospodarstwa Krajowego o powierzchni zabudowy 4835 m² z dwiema elewacjami od Alej Jerozolimskich i Nowego Światu. Budynek od strony Alej Jerozolimskich liczył 7 kondygnacji nadziemnych, od Nowego Światu i zaplecza 5 kondygnacji. Nad IV kondygnacją elewację wieńczył gzyms o dużym wysięgu, wyższe kondygnacje cofały się uskokami. Działka przedwojennej części została zabudowana w 100%, trzy dziedzińce w parterze zostały pokryte szklanymi dachami, tworząc sale operacyjne banku.

W okresie powojennym dzięki przebiciu ulicy Mysiej na przedłużeniu ulicy Nowogrodzkiej obiekt został znacznie rozbudowany. Powstały nowe skrzydła od ulic Brackiej i Mysiej. Obiekt projektowany przed wojną w zabudowie obrzeżnej stał się budynkiem wolnostojącym. Projektanci powojennej rozbudowy zastosowali w elewacjach detale architektoniczne pierwotnego projektu, dzięki czemu powstał obiekt o jednorodnej architekturze.

Realizacja[edytuj]

Realizację budynku rozpoczęto 21 maja 1928, budynek przekazano do użytku 6 grudnia 1931. Żelbetową konstrukcję budynku posadowiono na palach. Fundamenty sąsiednich budynków zostały pogłębione. Projektant konstrukcji inż. Ludwik Tylbor zastosował zbrojenie ponad potrzeby wynikające z obliczeń statycznych. Ściany zewnętrzne wykonano z cegły dziurawki, ścianki działowe z cegły trocinowej.

Elewacje oblicowano płytami z małopolskiego andezytu. We wnętrzach reprezentacyjnych zastosowano okładziny kamienne z marmuru i alabastru. Zastosowano metalowe elementy wykończeniowe z powłokami galwanicznymi i ze stali nierdzewnej. Posadzki wykonano z płyt kamiennych z krajowych marmurów: Bolechowice, Zelejowa, Dębnik, Szewce i Morawica. Na korytarzach zastosowano wykładziny tekstylne i gumowe. W pokojach biurowych ułożono klepkę.

Przy wystroju plastycznym wnętrz współpracowali m.in. Wojciech Jastrzębowski (witraże) oraz Felicjan Szczęsny Kowarski, Wacław Borowski i Romuald Kamil Witkowski (malarstwo).

Przypisy

  1. Mórawski K., Głębocki W., Bedeker warszawski: w 400-lecie stołeczności Warszawy, Warszawa 1996, s. 239. ​ISBN 83-207-1523-3​.
  2. Jerzy Pańkowski, Gmach Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, Architektura i Budownictwo nr 10/1932, s. 301.