Barań

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Barań
Бара́нь
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód witebski
Rejon orszański
Sielsowiet orszański
Data założenia 1598
Prawa miejskie 1972
Wysokość 170-190 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

11 600[1]
Nr kierunkowy +375 216 25
Kod pocztowy 211011
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Barań
Barań
Ziemia54°29′N 30°20′E/54,483333 30,333333
Portal Portal Białoruś

Barań (biał. i ros. Бара́нь) – miasto w rejonie orszańskim obwodu witebskiego Białorusi, położone nad rzeką Adrou, 9 km na południowy zachód od Orszy. Wchodzi w skład orszańskiego gorsowietu. W roku 2010 liczyło 11,6 tys. mieszkańców.

Przez miasto przebiega droga Orsza-Kochanów. Najbliższe stacje kolejowe to Charobrawa i Czerwina (~3 km). W 2003 wzniesiono cerkiew prawosławną, działa też rzymskokatolicka parafia Matki Bożej z Lourdes. Pochodząca z XVIII w. greckokatolicka cerkiew pw. Opieki Najświętszej Bogurodzicy w 1989 zamieniona została na Białoruskie Muzeum Ludowej Architektury i Rzemiosła. Edukację zapewniają dwie szkoły średnie - nr 15 i 18. W 2007 otwarto Państwowe Liceum Ogólnokształcące Miasta Barani, gdzie nauczane jest 11 przedmiotów na podwyższonym poziomie. Opiekę zdrowotną zapewniają szpital i klinika. Działa sanatorium profilaktyczne „Los”.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane przez Krzysztofa Radziwiłła w 1598 roku, położone było w powiecie orszańskim województwa witebskiego[2].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa „Barań” pochodzi prawdopodobnie od ofiar z baranów dokonywanych przez miejscowych kapłanów dawnego pogańskiego kultu. Poprzez ofiarę z barana zwracano się do bogów z prośbą o opiekę nad domem i jego właścicielem.

Flaga i herb[edytuj | edytuj kod]

Flaga i herb Barani zostały ustanowione 20 stycznia 2006 rozporządzeniem prezydenta Białorusi nr 36[3].

Herb: na niebieskim polu hiszpańskiej tarczy złoty rozwidlony krzyż, na środku którego umieszczony róg myśliwski naturalnego koloru, na górze - srebrny krzyż kawalerski. Flaga: prostokątny płat tkaniny o proporcjach 1:2, w którego dolnej części umieszczone są dwa pasy: niebieski, nad nim żółty, zajmujące odpowiednio ¼ i 1/8 szerokości flagi, na środku części górnej znajduje się wizerunek herbu miasta Barań.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest na Nizinie Wschodnioeuropejskiej, na wysokości 170–190 m n.p.m.m, na nizinie otoczonej szeregiem niewysokich wzniesień. Leży nad rzeką Adrou (prawy dopływ Dniepru). Klimat jest umiarkowany kontynentalny z dominującym wpływem morskich mas powietrza przenoszonych przez system cyklonów znad Oceanu Atlantyckiego. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń (-6,7 °C), najcieplejszym - lipiec (+16,8 °C). Średnia temperatura roczna wynosi +5,5 °C.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Barań (później Stara Barań) pochodzą z 1518. Należała ona wówczas do Konstantego Ostrogskiego, który założył tam „dwór kulowy” - manufakturę produkującą kule armatnie. W roku 1541 wieś przeszła w ręce jego syna, I. K. Ostrogskiego. W dokumentach z 1591 folwark Barań wspomniany jest jako część majątku Kopyś. W 1598 właściciel Kopysia, hetman Wielkiego Księstwa Litewskiego Krzysztof Radziwiłł założył „miasteczko Barań”, do którego przeniósł poddanych ze „Starej Barani”. Wchodziło ono w skład powiatu orszańskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego. W przywileju hetmana z 30 października 1598 podano, że „założył on na gościńcu do Borysowa do Orszy miasto na Barani”. W miasteczku tym wójt miał prawo wyznaczać dni targowe, w które przyjeżdżali kupcy z okolicznych miejscowości.

W 1772, w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej Barań znalazła się w granicach Imperium Rosyjskiego. W czasie wojny Napoleona z Rosją rosyjski gen. Piotr Wittgenstein raportował 13 listopada 1812, że tego dnia przybył do wsi Barań, aby odciąć nieprzyjacielowi lepelską drogę i mieć możliwość podejmowania działań na Wiesiełowo, równo i po dużej drodze, prowadzącej na Borysów[4].

W latach 1924-1960 miejscowość była centrum administracyjnym sielsowietu w rejonie orszańskim. W roku 1935 otrzymała status osiedla roboczego. W 1949, w fabryce „Czerwony Październik” rozpoczęto produkcję pierwszych na Białorusi maszyn do szycia. W 1972 otrzymała status miasta[5]. Od 1991 w granicach niepodległej Białorusi.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1968 — 9 700 os.[6]
  • 1991 — 14 100 os.[7]
  • 2006 — 12 100 os.
  • 2008 — 12 000 os.
  • 1 stycznia 2009 — 12 100 os.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Podstawę gospodarki Barania stanowią przedsiębiorstwa produkcji maszyn, a także przemysłu lekkiego i spożywczego. Największym z nich jest państwowa firma „Los” (do połowy lat 90. XX w. pod nazwą „Czerwony Październik”). W czasach ZSRR produkowano tam wysokiej jakości sprzęt łączności dla milicji, wojska i branży kosmicznej. Po kryzysie gospodarczym lat 90. XX w. zakład podupadł, a znaczna część wysoko wykwalifikowanych pracowników została zwolniona. Obecnie zatrudnia ok. 1,5 tys. osób i produkuje drobny sprzęt radiotechniczny. Posiada wiele niewykorzystanej przestrzeni produkcyjnej.

Znani mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico‑Slavica t. 7, 1970, s. 102.
  3. Alaksandr Łukaszenka: УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ - 20 января 2006 г. № 36 (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-01-20. [dostęp 2010-04-04].
  4. «Отечественная война 1812 г.». Материалы военно-ученого архива. T. XV. Sankt Petersburg: 1911, s. 75-82. (ros.)
  5. Указ Президиума Верховнго Совета БССР от 17 мая 1972 г. «О преобразовании рабочего посёлка Барань Витебской области в город районного подчинения»
  6. Барань. W: Большая советская энциклопедия, 3-е изд.: в 30 т.. Moskwa: Сов. энциклопедия, 1969—1978. (ros.)
  7. Барань. W: Большой энциклопедический словарь. Moskwa: НИ «Большая Российская энциклопедия», 1998, s. 640. ISBN 5-85270-262-5. (ros.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Барань. W: Туристская энциклопедия Беларуси. Mińsk: 2007, s. 648. ISBN 978-985-11-0384-9. (ros.)
  • Барань. W: Нашы гарады : [грамадска-палітычнае даведачнае выданне]. Mińsk: Narodnaja asvieta, 1991, s. 303. ISBN 5-341-00240-7. (ros.)