Barbara Szurig-Werner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Barbara Szurig-Werner
Ilustracja
Barbara Szurig-Werner
Imię i nazwisko urodzenia

Barbara Szurig

Data i miejsce urodzenia

10 kwietnia 1924
Warszawa

Data i miejsce śmierci

23 marca 2022
Warszawa

Miejsce spoczynku

Cmentarz Powązkowski w Warszawie

Zawód, zajęcie

lekarka, kardiochirurg

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (od 1941) Warszawski Krzyż Powstańczy Medal „Pro Memoria” POL Medal Pamiatkowy 70 Roczn Powstania Warszawskiego BAR.svg
Zoska odzn bt.png

Barbara Szurig-Werner, pseud. Basia, Basia Amorkowa[1] (ur. 10 kwietnia 1924 w Warszawie[2], zm. 23 marca 2022 tamże) – polska lekarka kardiochirurg, zastępczyni kierownika II Kliniki Kardiochirurgii Instytutu Kardiologii w Warszawie[3], kapitan Wojska Polskiego[1][4], żołnierz Batalionu „Zośka”, uczestniczka powstania warszawskiego[3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła Żeńskie Gimnazjum Państwowe im. Juliusza Słowackiego w Warszawie[5]. W czasie okupacji znalazła się w środowisku Batalionu „Zośka” dzięki swojemu ojcu Wacławowi Szurigowi, członkowi Komitetu Centralnego Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. Na „Zecie” wzorował się również Związek Młodzieży Polskiej „Przyszłość” „Pet”, którego odtworzycielem nawiązującym do „Petu” sprzed I wojny światowej i lat 20. XX wieku (którego animatorem był wtedy Tomasz Piskorski), a od wiosny 1940 roku kierownikiem i ideologiem był Stanisław Leopold „Rafał”, dowódca 1 kompanii batalionu „Parasol”, cioteczny brat Andrzeja Romockiego „Morro”. Zebrania „Petu” odbywały się w m.in. w warszawskim mieszkaniu Szurigów przy ul. Zawrat 3[6].

W okresie konspiracji, od września 1942 roku była instruktorką sanitarną „Petu”, następnie służyła jako łączniczka w Grupach Szturmowych Szarych Szeregów w Warszawskim Okręgu Armii Krajowej[2].

Od 1943 roku pełniła funkcję łączniczki Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej w 2 Kompanii „Rudy” Batalionu „Zośka” dowodzonej początkowo przez Władysława Cieplaka ps. Giewont, a następnie od grudnia 1943 roku przez Andrzeja Romockiego „Morro". Pod dowództwem „Giewonta” brała udział w pierwszej akcji Batalionu o kryptonimie „Wilanów” w nocy z 26/27 września 1943 roku[2]. W czasie akcji została zatrzymana z bronią przez patrol niemiecki. Przed przesłuchaniem i aresztowaniem uratowała się ucieczką, skacząc do fosy znajdującej się na dziedzińcu Pałacu w Wilanowie, kiedy rozpoczęła się wymiana ognia z Niemcami[7][8]. Od 1943 roku służyła również jako sekcyjna w żeńskiej drużynie łączniczek „Oleńka”[2].

W czasie powstania warszawskiego w stopniu strzelca brała udział w walkach z Niemcami na Starym Mieście i na Woli w szeregach Brygady Dywersji Broda 53 Zgrupowania AK „Radosław”. Od pierwszych dni powstania warszawskiego towarzyszyła Andrzejowi „Morro” jako jego łączniczka. Była dwukrotnie ranna, w tym 19 sierpnia 1944 roku na Starym Mieście, gdy idąc z Andrzejem na odprawę do dowództwa do Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych została ciężko ranna po wybuchu pocisku „szafy". Została odesłana do punktu opatrunkowego, stamtąd trafiła do piwnic zbombardowanego już szpitala przy ul. Miodowej 23. Leżała w nim do 2 września, kiedy szpital został ponownie zbombardowany przez Niemców. Po wejściu żołnierzy niemieckich, dzięki wstawiennictwu dwóch niemieckich oficerów, którzy leżeli ranni w tym samym powstańczym szpitalu, nie rozstrzelano jej, została wywieziona ze Starego Miasta niemiecką sanitarką do Szpitala Wolskiego, a stamtąd przewieziona furmanką do Szczęśliwic, skąd trafiła do szpitala w Milanówku[2][9]. Według innych źródeł 2 września 1944 roku wyszła z Warszawy wraz z ludnością cywilną[4][6].

Po wojnie studiowała medycynę, po studiach specjalizowała się w kardiochirurgii. Ukończyła studia w 1947 roku a dyplom uzyskała w 1949 roku[5]. Była uczennicą prof. Leona Manteuffela-Szoege – twórcy polskiej szkoły chirurgii klatki piersiowej i serca. W 1966 roku uzyskała stopień doktora nauk medycznych[3][5]. Pracowała w Szpitalu Powiatowym w Płońsku, a następnie w szpitalu przy ul. Płockiej 6 na warszawskiej Woli. Przez pewien okres pracowała też z, i była szefową, prof. Zbigniewa Religi[9].

Zaangażowała się w pracę społecznego komitetu pod przewodnictwem Jadwigi Romockiej, matki Andrzeja i Jana Romockich, który zajmował się zachowaniem pamięci o poległych żołnierzach i dbaniem o miejsca ich pochówku. Odmówiła współpracy z funkcjonariuszami SB przy próbie jej werbunku zimą 1951 roku. Mając do wyboru podpisanie zobowiązania do współpracy w charakterze tajnego współpracownika lub „wywiezienie na skarpę nad Wisłę, z której się dobrze skacze do rzeki”, wybrała skok do Wisły. Po nieudanej próbie werbunku została zwolniona[10]. W obawie przed zaszkodzeniem kolegom spaliła wszystkie spisane przez siebie i zebrane relacje z okresu okupacji i powstania[7][11]. Była autorką biogramów lekarzy uczestniczących w powstaniu warszawskim w „Encyklopedii medyków Powstania Warszawskiego”[12].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Była córką Wacława Szuriga i Marii z domu Sadkowskiej (1902–1994)[6]. Wyszła za mąż za Andrzeja Wernera, żołnierza Armii Krajowej w Górach Świętokrzyskich, z którym miała dwóch synów: Stanisława (męża Bożeny Werner) i Jana[7][14]. Została pochowana 1 kwietnia 2022 roku w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Nekrolog Barbary Szurig-Werner w Gazecie Wyborczej z 30 marca 2022 roku, nekrologi.wyborcza.pl, 30 marca 2022 [dostęp 2022-04-01].
  2. a b c d e f Nekrolog śp. kpt. Barbary Szurig-Werner opublikowany przez Jana Józefa Kasprzyka, Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, www.kombatanci.gov.pl, 30 marca 2022 [dostęp 2022-04-03].
  3. a b c Nekrolog Barbary Szurig-Werner w Gazecie Wyborczej z 26 lutego 2022 roku, nekrologi.wyborcza.pl, 26 lutego 2022 [dostęp 2022-04-01].
  4. a b Jakub Bujnik, Nie żyje Barbara Szurig-Werner ps. Basia. Uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, goniec.pl, 23 marca 2022 [dostęp 2022-04-02].
  5. a b c Bożena Werner. Barbara Werner, MD, PhD (1924–2022) In memoriam. „Kardiologia Polska”. 80 (4), s. 520–521, 2022. 
  6. a b c d e Profil Barbary Szurig-Werner na stronie Powstańcze Biogramy, www.1944.pl [dostęp 2022-04-02].
  7. a b c Anna Roczkowska, Strona środowiska Zośka i Parasol, wpis z 1 kwietnia 2022 roku, www.facebook.com, 1 kwietnia 2022 [dostęp 2022-04-03].
  8. Bartosz Iwasieczko, Akcja „Wilanów”, www.batalionzoska.pl [dostęp 2022-04-04].
  9. a b Walczyła w Powstaniu Warszawskim, później pracowała z prof. Religą. Nie żyje Barbara Szurig-Werner, www.se.pl, 23 marca 2022 [dostęp 2022-04-02].
  10. Anna Roczkowska, Moje wspomnienie o pani Barbarze Szurig-Werner, www.batalionzoska.pl, 1 kwietnia 2022 [dostęp 2022-04-11].
  11. Agnieszka Pietrzak, Żołnierze Batalionu Armii Krajowej „Zośka” represjonowani w latach 1944–1956, wyd. 2, Warszawa: Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”, 2016, ISBN 978-83-933302-2-5.
  12. Biogramy medyków powstania warszawskiego stworzone przez Barbarę Szurig-Werner, lekarzepowstania.pl [dostęp 2022-04-03].
  13. M.P. z 2020 r. poz. 827
  14. Kondolencje dla rodziny Barbary Szurig-Werner w Gazecie Wyborczej z 25 lutego 2022 roku, nekrologi.wyborcza.pl, 24 lutego 2022 [dostęp 2022-04-01].