Barbara Zbrożyna

Barbara Zbrożyna
Data i miejsce urodzenia	1 września 1923 ; Lublin
Data i miejsce śmierci	15 grudnia 1995 ; Warszawa
Zawód, zajęcie	rzeźbiarka
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Barbara Zbrożyna (ur. 1 września 1923 w Lublinie, zm. 15 grudnia 1995 w Warszawie) – polska rzeźbiarka.

Życiorys

Córka Jana Loefflera. Studiowała w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie u Xawerego Dunikowskiego (1945–1947), a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowni Franciszka Strynkiewicza (1947–1952). W latach 1951–1954 brała udział w rekonstrukcji zabytkowych rzeźb w Warszawie.

W styczniu 1976 roku została sygnatariuszką listu osób protestujących przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (tzw. List 59)^[1], podpisała list protestacyjny do Komisji Nadzwyczajnej Sejmu PRL przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej^[2]. Była członkiem awangardowej Grupy 55. 23 sierpnia 1980 roku dołączyła do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami^[3].

Autorka rzeźb figuralnych, kompozycji przestrzennych i pomników. Styl jej ewoluował od realizmu (rzeźba przekupki z kurą na warszawskim Mariensztacie z 1949 roku), przez syntetyczne uproszczenia i ekspresyjno-metaforyczną deformację do abstrakcji.

Została pochowana na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera K-6-40)^[4].

Pomniki

Była autorką pomników nagrobnych, m.in.:

Xawerego Dunikowskiego, 1966 – Cmentarz Wojskowy na Powązkach – Warszawa
Stanisława Herbsta, 1974 – Cmentarz Powązkowski – Warszawa
Artura Sandauera i Erny Rosenstein, 1989 – Cmentarz Wojskowy na Powązkach – Warszawa
Alfreda Wierusz-Kowalskiego – Cmentarz Powązkowski – Warszawa
rzeźby o tematyce sakralnej m.in.: cykl świętych i błogosławionych w kościele Jezuitów w Warszawie.

Wystawy indywidualne: wybrane

1959 – Galeria Krzywe Koło w Warszawie
1961 – Galeria ZPAP w Warszawie
1964 – Galerie de la Case d’Art w Paryżu
1965 – La Galleria Alcione w Trieście
1967 – BWA w Krakowie
1969 – Dom Artysty Plastyka w Warszawie
1973 – CBWA Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie
1974 – BWA w Lublinie
1989 – Galeria Zapiecek w Warszawie
1993 – Galeria Kordegarda i Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie
2008 – Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie

Ordery i odznaczenia

Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955)^[5]
Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)^[6]

Nagrody

Była laureatką wielu prestiżowych nagród artystycznych m.in.:

Nagrody Kulturalnej „Solidarności” za 1988 rok
Brata Alberta Chmielowskiego 1986
Polcul Foundation 1991

Upamiętnienie

W 2022 jej imię nadano alei w parku Promenada w Warszawie^[7].

Przypisy

↑ „Kultura” 1976/03/342 Paryż 1976, s. 28.
↑ „Kultura” 1976/03/342 Paryż 1976, s. 30.
↑ Apel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s.]).
↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
↑ M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wymieniona jako Loefler-Zbrożyna Barbara.
↑ Uchwała nr LXIII/2062/2022 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 4658 [on-line]. 19 kwietnia 2022. [dostęp 2025-08-20].

Bibliografia

Anna Maria Leśniewska: Barbara Zbrożyna. Rzeźba. Orońsko: Centrum Rzeźby Polskiej, 2006, ISBN 83-85901-62-0.
Barbara Zbrożyna – Figury Nasłonecznione. Warszawa: "Zachęta" – Narodowa Galeria Sztuki. Warszawa 2008, ISBN 978-83-60713-15-0.

Linki zewnętrzne

PawełP. Freus PawełP., Barbara Zbrożyna, [w:] Twórcy [online], Culture.pl, 2008 [dostęp 2024-03-22] .
Figury ze słońcem – artykuł na stronie Polskiego Radia.
Lubelskie peregrynacje Barbary Zbrożyny na stronie Muzeum Lubelskiego w Lublinie

[1] „Kultura” 1976/03/342 Paryż 1976, s. 28.

[2] „Kultura” 1976/03/342 Paryż 1976, s. 30.

[3] Apel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s.]).

[4] Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.

[5] M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.

[6] M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki - wymieniona jako Loefler-Zbrożyna Barbara.

[7] Uchwała nr LXIII/2062/2022 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 4658 [on-line]. 19 kwietnia 2022. [dostęp 2025-08-20].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]