Bardejów-Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sanatorium František

Bardejów-Zdrój (słow. Bardejovské Kúpele; węg. Bártfafürdő, niem. Bad Bartfeld) – uzdrowisko na Słowacji, w powiecie Bardejów, w kraju preszowskim, wchodzi w skład miasta Bardejów i jest położone kilka kilometrów na północ od jego centrum. Jest usytuowane u podnóża masywu Magury.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o bardejowskich źródłach pochodzi z 1247 r. W dokumencie tym, którego kopia znajduje się w bardejowskim Archiwum Powiatowym, król Bela IV rozstrzyga spory, zaistniałe między niemieckimi osadnikami z Preszowa a bardejowskimi cystersami. Z roku 1505 mamy informację, że za kąpiel w źródłach pobierane były opłaty, co może świadczyć o tym, iż istniały tam już wówczas jakieś urządzenia kąpielowe. W końcu XVII w. miasto wybudowało przy źródłach gospodę. W następnym stuleciu uzdrowisko posiadało już łazienki kąpielowe z metalowymi wannami i było odwiedzane prawie przez cały rok. Najczęstszymi gośćmi - oprócz bardejowskich mieszczan - była polska i węgierska szlachta[1].

Uzdrowisko słynęło z odwiedzin wysoko urodzonych gości, takich jak chociażby książę Adam Czartoryski i hrabia Ignacy Potocki[1]. W 1783 r. przebywał w nim austriacki cesarz Józef II. W 1809 r. kurowała się tu córka cesarza Austrii Franciszka II, Maria Ludwika, późniejsza druga żona cesarza Napoleona Bonaparte. W 1821 r. zatrzymał się tu na kurację rosyjski car Aleksander I. W lipcu 1895 r. przez 3 tygodnie przebywała tu również Elżbieta Bawarska, żona cesarza Franciszka Józefa. Była bardzo zadowolona z pobytu i kuracji: z wdzięczności ofiarowała miejscowemu proboszczowi pierścień, który do dziś eksponowany jest w ratuszu. Jej pobyt upamiętnia postawiony w 1903 roku (5 lat po śmierci Elżbiety) brązowy pomnik cesarzowej, znajdujący się przed domem leczniczym "Alžbeta"[1].

Cerkiew na terenie uzdrowiska.
Jeden z budynków na terenie skansenu.

W 1913 roku w uzdrowisku było około 1600 pokojów gościnnych, kompletne wyposażenie lecznicze, bogatą ofertę kulturalną, pijalnie wód, korty tenisowe i punkt informacyjny w Budapeszcie[1]. Wybuch I wojny światowej w środku sezonu, spowodował panikę wśród gościː w ciągu czterech dni uzdrowisko opustoszało. W czasie wojny, na terenie uzdrowiska stacjonowało wojsko austriacko-węgierskie i dopiero w 1929 dr. Mikołaj Atlasz wprowadził ofertę inhalacji, a w 1930 roku duża spółka podpisała z miastem umowę najmu na 30 lat, co zaowocowało m.in. umieszczeniem w przestrzeni uzdrowiska XVIII-wiecznej prawosławnej cerkwi drewnianej ze wsi Mikulaszowa oraz wybudowaniem amfiteatru na 2000 miejsc[1].

W czasie II wojny światowej, wojsko niemieckie urządziło na terenie uzdrowiska szpital.

Czasy obecne[edytuj | edytuj kod]

Obecnie uzdrowisko posiada 2 źródła wód mineralnych stale dostępne w parku zdrojowym oraz dalszych 8 źródeł, wykorzystywanych w zespole leczniczo-balneologicznym i w ogólnodostępnej pijalni wód mineralnych. Leczy się tu głównie choroby przewodu pokarmowego i przemiany materii. W uzdrowisku znajduje się obecnie 29 budynków sanatoryjnych, 2 ogólnodostępne hotele ("Mier" i "Minerál") oraz szereg budowli zaplecza kulturalnego. Funkcjonują dwa baseny kąpielowe i korty tenisowe. Wśród budowli znajduje się szeroko dawniej znany Hotel Astoria. Na terenie uzdrowiska znajduje się także Muzeum Architektury Ludowej (skansen) regionu Szarysz, będące oddziałem Muzeum Szaryskiego w Bardejowie[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Uzdrowisko Bardejowskie Kupele [w:] Ivana Dyľová, Ing. Jáan Miškanin, Między Bardejowemi Gorlicami, Bardejov 2003, ss.60-12, ISBN 80-969004-1-2.
  2. Między Bardejowem i Gorlicami, Stowarzszenie Herkules, Stowarzyszenie dle Rozwoju Szarysza Górnego, Adrian Ondoš, 2003, s. 100-103, ISBN 80-969004-1-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ďurček Jozef: Bardejovské Kúpele. Stručný sprievodca, Šport, Bratislava 1978, s. 20-21, b. ISBN.