Bartkowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bartkowo
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryfiński
Gmina Gryfino
Liczba ludności (2010) 156 osób
Strefa numeracyjna (+48) 91
Tablice rejestracyjne ZGR
SIMC 0776210
Położenie na mapie gminy Gryfino
Mapa lokalizacyjna gminy Gryfino
Bartkowo
Bartkowo
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gryfińskiego
Bartkowo
Bartkowo
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Bartkowo
Bartkowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bartkowo
Bartkowo
Ziemia53°12′27,2″N 14°32′36,0″E/53,207556 14,543333

Bartkowo – (do 1945 niem. Bartikow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1226 r. Od 1282 r. wieś stanowi lenno klasztoru Cystersów z Kołbacza[1]. Część wsi była własnością dwóch rodów rycerskich, tj. Woberminów i Eickstadt’ów. Na przełomie XIV i XV wieku wzniesiono kościół z kamienia narzutowego w stylu wczesnogotyckim. Na Mapie Lubinusa z 1618 wieś zaznaczona jako Berckow. Przełom XVII i XVIII wieku stanowił dla wsi kryzys gospodarczy i demograficzny. Z końcem XVIII wieku istniał następujący stan zabudowy – 25 domów, kościół, szkoła i gajówka. W drugiej połowie Bartkowo to wieś o średniej wielkości, liczy około 300 mieszkańców. Oprócz kościoła we wsi było 35 budynków mieszkalnych i 63 budynki gospodarcze, szkoła i kuźnia. W tym okresie jest to wieś, w której głównym źródłem utrzymania jest hodowla – 2/3 powierzchni zajmują łąki i pastwiska. W okresie przed II wojną światową wieś miała typowo chłopski charakter; znajdowało się tu 13 gospodarstw od 20 do 120 ha.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Układ przestrzenny wsi[edytuj | edytuj kod]

Wieś placowa (owalnica) – schemat

Jest to wieś typu owalnica, na osi północny zachód – południowy wschód. Na majdanie znajduje się kościół z cmentarzem przykościelnym. W kierunku północnym układ wydłużony do ulicówki.

Kościół[edytuj | edytuj kod]

W Bartkowie znajduje się kościół wczesnogotycki z przełomu XIV i XV wieku p.w. Wniebowzięcia NMP, zbudowany z kamienia narzutowego. Świątynię zbudowano na planie prostokąta jako budowlę salową, bez chóru i wieży. Kościół orientowany – prezbiterium skierowane w kierunku wschodnim. Kiedyś kościół posiadał trzy niezdobione portale. Dziś funkcję pełnią portale północny i południowy. Portal zachodni jest zamurowany, w przeszłości był wejściem do szachulcowej wieży. Świątynię przebudowano w XIX wieku, przemurowano wówczas otwory okienne, dobudowano wieżę, którą rozebrano w latach 70. XX wieku[potrzebny przypis]. Obok kościoła znajduje się czynny cmentarz parafialny, gdzie rośnie kilka długowiecznych cisów[potrzebny przypis]. Na placu przykościelnym znajduje się również drewniana wieża szkieletowa, na której wisiał dzwon z rozebranej wieży.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się świetlica Gryfińskiego Domu Kultury. Od 1986 przy świetlicy działa kapela ludowa Bartkowiacy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP w Bartkowie – Parafia pw. Świętej Trójcy w Chwarstnicy, parafiachwarstnica.pl [dostęp 2017-12-09] (pol.).
  2. Gryfiński Dom Kultury, www.gdk.com.pl [dostęp 2017-12-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]