Bartodzieje (osiedle w Bydgoszczy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy osiedla w Bydgoszczy. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Herb Bydgoszczy Bartodzieje
Osiedle Bydgoszczy
Ilustracja
Zabudowa przy ul. Bartosza Głowackiego
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miasto Bydgoszcz
W granicach Bydgoszczy 1920
Zarządzający Waldemar Skarżyński[1]
Powierzchnia 2,03 km²
Wysokość 33–54 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności

24.540[2]
• gęstość 12 089 os./km²
Nr kierunkowy 52
Tablice rejestracyjne CB
Położenie na mapie Bydgoszczy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Widok od ul. Kamiennej
Widok na Bartodzieje i most Kazimierza Wielkiego z Kapuścisk
Balaton na Bartodziejach
Kościół pw. Matki Bożej Zwycięskiej

Bartodzieje – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego środkowej części.

Położenie[edytuj]

Jednostka urbanistyczna Bartodzieje usytuowana jest w centralnej części miasta i zaliczana do osiedli tzw. Dolnego Tarasu Bydgoszczy. Sąsiaduje od południa poprzez rzekę Brdę z osiedlem Kapuściska, od wschodu i częściowo północy z osiedlem Bydgoszcz Wschód, od północnego zachodu z Osiedlem Leśnym, zaś od zachodu z Bielawami i Skrzetuskiem.

Pod względem fizycznogeograficznym osiedle leży w obrębie makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, w mezoregionie Kotlina Toruńska i mikroregionie Miasto Bydgoszcz. Południowe obrzeża osiedla należą do Miejskiej Doliny Brdy (terasy I-II ok. 30-40 m n.p.m.), część środkowa leży na terasie III (43 m n.p.m.), zaś północna na piaszczystej terasie VI (54 m n.p.m.)[3]. Teren nachylony jest łagodnie z północy na południe. Granice teras nie są wyraźne, z wyjątkiem północnych obrzeży Bartodziejów, gdzie występuje granica między plejstoceńską pradoliną Wisły, a holoceńską doliną Brdy. W południowej części osiedla w podłożu płytko (0,8-2 m) zalegają iły trzeciorzędowe, które miejscowo są odsłonięte (rejon jez. Balaton) w wyniku erozji wód płynących, które zmyły powierzchniowe osady czwartorzędowe.

Historycznie w skład obecnej jednostki urbanistycznej wchodzą: większość obszaru gminy Bartodzieje Wielkie (200 ha) wcielonej do miasta Bydgoszczy 1 kwietnia 1920 roku oraz zachodni fragment gminy Kapuściska Małe również włączonej w 1920 roku[4]

Ludność[edytuj]

W 1970 roku Bartodzieje zamieszkiwało 10 tys. osób, 20 lat później – 29,7 tys.[5] Wzrost liczby ludności związany był z urbanizacją terenu, budową osiedli mieszkaniowych. W kolejnych latach liczba mieszkańców spadała: w 1998 roku wynosiła 28,4 tys. osób, a w 2007 roku – 24,4 tys.[6] W latach 2007–2012 liczba ludności pozostawała na stałym poziomie 24,4 tys. osób[2]

Historia osiedla[edytuj]

Osiedle Bartodzieje to dawna wieś Bartodzieje Wielkie (niem. Gross Bartelsee), którą na początku XX w. zamieszkiwało 331 mieszkańców[7]. W 1920 roku została przyłączona do miasta Bydgoszczy. Według jednej z teorii nazwa Bartodzieje pochodzi od słów „bardo”, lub „bata”, czyli rodzaju broni, którą niegdyś wyrabiano na tych terenach. Inna teoria mówi o pochodzeniu słowa Bartodzieje od bartnictwa, ponieważ dawniej znajdowało się tutaj wielu pszczelarzy.

W roku 1965 powstał plan generalnej rozbudowy i przeobrażenia osiedla w nowoczesną dzielnicę mieszkaniową, ponieważ do tego czasu znajdowały się tutaj głównie gospodarstwa rolne. Jedyne zakłady produkcyjne, szkoły i lokale gastronomiczne znajdowały się w okolicach ulicy Fordońskiej.

Rekreacja[edytuj]

Na terenie Bartodziejów znajduje się 9 ha terenów zieleni urządzonej[8]. Głównym obszarem rekreacyjnym jest akwen Balaton, otoczony bulwarem oraz terenami zieleni. W odległości około 1 km poprzez osiedle Bydgoszcz Wschód możliwy jest dostęp do Lasu Gdańskiego, zaś południową granicą osiedla jest rzeka Brda, gdzie planowana jest budowa bulwaru, ścieżki rowerowej oraz przystanków Tramwaju Wodnego. Obszar nadrzeczny o powierzchni ok. 4 ha jest potencjalnym miejscem rekreacji rodzinnej o wymiarze ponadlokalnym[8].

Obiekty sportowe[edytuj]

Osiedle dysponuje kilkoma obiektami sportowymi, m.in. basenem krytym, kompleksem Orlik 2012, kortem tenisowym, strzelnicą oraz przystanią żeglarską na Balatonie.

Drogi rowerowe[edytuj]

Osiedle posiada drogi rowerowe biegnące wzdłuż al. Stefana Wyszyńskiego. Studium transportowe Bydgoszczy przewiduje rozbudowę dróg rowerowych m.in. wzdłuż ul. Skłodowskiej-Curie i Łęczyckiej. Wzdłuż brzegu Brdy planowana jest budowa drogi rowerowej łączącej Stare Miasto z Fordonem nad Wisłą[8].

Ochrona przyrody[edytuj]

Na terenie Bartodziejów znajduje się kilka pomników przyrody, zlokalizowanych głównie przy ul. Fordońskiej: katalpa zwyczajna oraz perełkowiec japoński[9].

Ulice na Bartodziejach[edytuj]

  • Aleja Kardynała Stefana Wyszyńskiego
  • Armii Krajowej
  • Bałtycka
  • Bartosza Głowackiego
  • Boczna
  • Braniewska
  • Cegielniana
  • Ceramiczna
  • Darłowska (w 2017 utwardzona)[10]
  • Drawska
  • Fordońska
  • Fromborska
  • Gajowa
  • Gdyńska
  • Granitowa
  • Helska
  • Huculska
  • Inwalidów
  • Kamienna
  • Kazimierza Pułaskiego
  • Kijowska
  • Kołobrzeska
  • Kostrzyńska
  • Kosynierów
  • Koszalińska
  • Kozacka
  • Księdza Piotra Ściegiennego
  • Lansjerów
  • Lęborska
  • Łęczycka
  • Mała
  • Marii Skłodowskiej-Curie
  • Mazurska
  • Morska
  • Pałucka
  • Polanka
  • Połczyńska
  • Powstańców Wielkopolskich
  • Pucka
  • Redłowska
  • Sobieszewska
  • Sopocka
  • Swarzewska
  • Sygnałowa
  • Uskok
  • Uznamska
  • Żabia
  • Żmudzka

Ważniejsze obiekty[edytuj]

  • oświatowe:
    • SP 32 przy ul. Bałtyckiej (Zespół Szkół 21)
    • Gimnazjum 8 przy ul. Bałtyckiej (Zespół Szkół 21)
    • SP 14 im. Władysława Sikorskiego przy ul. Żmudzkiej
    • Gimnazjum 9 im. Powstańców Wielkopolskich przy ul. Gajowej
    • Zespół Szkół Ekonomiczno-Administracyjnych przy ul. Gajowej
    • Zespół Szkół Samochodowych przy ul. Powstańców Wielkopolskich
    • VIII LO przy ul. Swarzewskiej
    • XII LO przy ul. Kijowskiej (aktualnie część Zespołu Szkół nr 24, ul. Puszczykowa 11)
  • Parafie rzymskokatolickie:
  • służby zdrowia:
    • Przychodnia Rejonowa „Bartodzieje” przy ul. Koszalińskiej
    • Kolejowa Rejonowa Przychodnia Lekarska przy ul. Bartosza Głowackiego
  • komunikacyjne:

Ciekawe miejsca na Bartodziejach[edytuj]

  • Balaton – dawna glinianka, obecnie akwen z fontannami, letnimi wieczorami podświetlonymi, wokół ścieżki spacerowe i ławeczki, położony między ulicami Polanką, Swarzewską i Skłodowskiej-Curie
  • jedyne (poza znajdującymi się na Błoniu) mrówkowce (galeriowce) w mieście, przy ul. Skłodowskiej-Curie. Powstały w l. 70. Każdy z nich posiada 464 mieszkania.

Do osiedla należy stacja kolejowa Bydgoszcz Bielawy.

Komunikacja[edytuj]

Przez Bartodzieje przejeżdżają następujące linie autobusowe[11]:

  • 55: Morska – Skorupki
  • 59: Błonie – Kapuściska – (Łęgnowo)
  • 60: Błonie – Morska
  • 64: Barwna – Przemysłowa
  • 65: Dworzec Leśne – Nad Wisłą - (Łoskoń)
  • 67: Rycerska – Łęczycka
  • 68: Dworzec Leśne – Glinki BFM - (Glinki(Pętla Tramwajowa))(Exploseum – Prądocińska)
  • 69: Błonie – Tatrzańskie
  • 71: Rekinowa - Morska
  • 77: Morska – Niklowa
  • 83: Tatrzańskie – Czyżkówko
  • 89: Błonie – Tatrzańskie
  • 32N Dworzec Błonie – Tatrzańskie (Łoskoń/Zajezdnia)
  • 33N Piaski – Tatrzańskie (Łoskoń/Zajezdnia)

Tramwajowe:

  • 0: Las Gdański – Bałtycka (linia sezonowa)
  • 3: Wilczak – Łoskoń
  • 5: Rycerska – Łoskoń
  • 7: Niepodległości – Kapuściska
  • 10: Las Gdański – Niepodległości

Blisko południowej granicy osiedla biegnie droga krajowa 80, zachodnią granicę zaś stanowi droga 5 (E261).

Przez stację Bydgoszcz Bielawy biegnie linia kolejowa nr 18 (Kutno-Piła Główna).

Przypisy

  1. Wykaz Rad Osiedli i Przewodniczących. bydgoszcz.pl. [dostęp 2012-12-04].
  2. a b Oficjalny Serwis Bydgoszczy – Liczba ludności w jednostkach urbanistycznych.
  3. Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996.
  4. Licznerski Alfons: Rozwój terytorialny Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska II.
  5. Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI.
  6. Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007–2015.
  7. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 1 (pol.). Warszawa, 1880-1914. [dostęp 2010-03-29]. s. 112.
  8. a b c Tereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy – diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku.
  9. Kaja Renata. Bydgoskie pomniki przyrody. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995. ​ISBN 83-85860-32-0​.
  10. Łukasz Antczak W deszczu otworzyli wyremontowaną ulicę
  11. Wybór linii komunikacyjnej, www.zdmikp.bydgoszcz.pl [dostęp 2016-01-22].

Linki zewnętrzne[edytuj]